Else Beekman
Uitgerekend gedurende de heetste dagen van het jaar moeten zwembaden verspreid over Spanje tijdelijk dicht vanwege menselijke ontlasting in het water. Wat zit daar achter? Naar blijkt de ‘reto marrón’: de bruine uitdaging. Gemeenten vermoeden dat deze achter een deel van de incidenten zit. Bij deze online uitdaging die wordt verspreid via sociale media proberen delnemers een zwembad zo snel mogelijk te laten sluiten door er bewust in te poepen.
De gebeurtenissen zijn allerminst onschuldig. Zodra medewerkers uitwerpselen ontdekken, moeten alle zwemmers het water uit. Daarna volgen reiniging, extra desinfectie en controle van de waterkwaliteit. Afhankelijk van de vervuiling kan een zwembad uren of zelfs dagen gesloten blijven.
Incidenten zijn deze zomer gemeld in onder meer de regio Valencia, Catalonië, Galicië, Andalusië, Castilla y León en La Rioja. Een betrouwbare landelijke telling ontbreekt. Het is bovendien niet bij ieder geval aangetoond dat iemand bewust aan een internetuitdaging meedeed.
‘Reto marrón’ treft zwembaden in heel Spanje
Begin juli gingen zowel het binnenbad als het buitenbad van de gemeente Oliva dicht nadat medewerkers poep in het water hadden gevonden. Het gebeurde op een dag met een oranje waarschuwing vanwege de hitte.
De gemeente wees op de reto marrón als mogelijke oorzaak. Het water moest volledig worden gefilterd en behandeld voordat de baden weer open konden. Ook de nabijgelegen gemeenten Bellreguard en Villalonga hadden kort daarvoor met vergelijkbare incidenten te maken, meldde Cadena SER.
In Villacarrillo, in de provincie Jaén, moest het gemeentelijke zwembad 24 uur dicht blijven. De gemeente liet het water reinigen, desinfecteren en analyseren. Pas nadat de controles uitwezen dat het weer aan de gezondheidseisen voldeed, konden inwoners weer het water in. Ook hier werd een mogelijk verband met de uitdaging onderzocht, schrijft Jaén Hoy.
Ook Palencia kreeg begin augustus te maken met het bizarre fenomeen. De pas heropende piscina del Campo de la Juventud moest op een zondag alweer worden ontruimd. Volgens Cadena SER waren eerder ook andere zwembaden in de provincie getroffen.
In Tàrrega, in Catalonië, leidde een reeks incidenten vorig jaar al tot de inzet van particuliere beveiligers. Toch moest het gemeentelijke zwembad deze zomer opnieuw tijdelijk dicht, aldus La Vanguardia.
Niet ieder incident is vandalisme
Gemeenten en media spreken al snel over de reto marrón, maar de dader of oorzaak is vaak moeilijk op te sporen. Ontlasting in een zwembad kan ook het gevolg zijn van een ongelukje van een klein kind of van iemand met darmklachten.
Villalonga wees ouders er na een incident bijvoorbeeld op dat jonge kinderen die nog niet zindelijk zijn een zwemluier moeten dragen. Ook zwemluiers sluiten overigens niet volledig af. Ze vertragen alleen de verspreiding van ziekteverwekkers.
Zonder camerabeelden, een bekentenis of een getuige valt daarom niet altijd vast te stellen of er sprake was van opzet. Wel valt het aantal herhaalde incidenten op. Sommige zwembaden moesten binnen korte tijd meermaals sluiten.
Beheerders proberen de daders te achterhalen met extra toezicht, toegangscontrole en beveiliging. Maar in een druk zwembad blijft dat lastig. De handeling zelf duurt maar kort en camera’s mogen vanwege de privacy niet zomaar overal worden geplaatst.
Gezondheidsrisico’s
Menselijke uitwerpselen kunnen bacteriën, virussen en parasieten bevatten. Mensen kunnen ziek worden wanneer ze besmet zwembadwater inslikken. Kinderen lopen extra risico omdat zij tijdens het spelen relatief gemakkelijk water binnenkrijgen.
Een belangrijke ziekteverwekker is de parasiet Cryptosporidium. Deze kan waterige diarree en andere maag- en darmklachten veroorzaken. Gewoon gechloreerd zwembadwater schakelt de parasiet niet snel uit.
Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid schrijft daarom voor dat een zwembad bij ontlasting in het water onmiddellijk moet worden ontruimd. Wanneer meerdere baden hetzelfde circulatie- en filtersysteem gebruiken, moeten ook die worden gesloten.
Andere ziekteverwekkers die via uitwerpselen in zwemwater terecht kunnen komen zijn Giardia, norovirus en bepaalde soorten E. coli. Chloor doodt veel ziektekiemen relatief snel, maar niet allemaal. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC waarschuwt dat Cryptosporidium zelfs in goed gechloreerd water dagen kan overleven.
Bij de huidige incidenten in Spanje zijn voor zover uit de geraadpleegde bronnen blijkt geen ziektegevallen of uitbraken gemeld. De sluitingen zijn juist bedoeld om dat te voorkomen.