Else Beekman
De btw op elektriciteit in Spanje is vanaf 1 maart tijdelijk verhoogd van 10% naar 21%. Dat gebeurde nadat de groothandelsmarktprijs in februari gemiddeld minder dan 45 euro per megawattuur (MWh) bedroeg. Dit is het plafond dat is vastgesteld in het Koninklijk Besluit inzake dringende maatregelen. Spaanse consumentenorganisaties willen dat het lagere btw-tarief voor elektriciteit blijvend wordt ingevoerd.
De ministerraad keurde vorig jaar goed dat de btw op elektriciteit zou stijgen van 5% naar 10%. En dat dit tarief zou worden gehandhaafd tot eind 2024. Voorwaarde was wel dat de MWh-prijzen op de groothandelsmarkt hoog zouden blijven. Concreet is dat boven de 45 euro/MWh. De productie van hernieuwbare energie, vooral windenergie, was in februari erg hoog door verschillende stormen. Daardoor daalde de elektriciteitsprijzen, de gemiddelde poolprijs bedroeg in februari 40 euro/MWh. Met als gevolg dat het btw-tarief stijgt.
Consumentenorganisaties willen blijvende btw-verlaging op elektriciteit
Spaanse consumentenorganisaties dringen bij de regering aan op een blijvend laag btw-tarief voor elektriciteit. Allereerst heeft Facua-Consumenten in Actie gevraagd om de btw-verlaging “permanent” te maken. En dus niet, zoals nu het geval is, om een toezegging van een tijdelijke verlaging. Die afhankelijk is van de prijs per megawattuur. Facua benadrukt dat de maatregel “niet van tijdelijke aard kan zijn en losgekoppeld moet worden van fluctuaties op de markt. Het is fundamenteel dat de verlaagde belasting blijvend is. De daling van de inkomsten voor de staatskas als gevolg van deze btw-verlaging kan worden gecompenseerd door een verhoging van de directe belastingen. En dan vooral voor degenen die het meest verdienen – grote bedrijven – zodat essentiële zaken als volksgezondheid en onderwijs gewaarborgd blijven”.
Daarnaast eist de Spaanse consumentenorganisatie OCU dat de regering de btw op elektriciteit op 10% houdt. Want, “het gaat om een eerste levensbehoefte voor consumenten”. OCU wijst erop dat andere landen zoals België en Portugal hebben ingestemd met de toepassing van een nog lagere btw, van 6%.
Rekening stijgt
Volgens berekeningen van OCU betaalde een gemiddeld huishouden met het gereguleerde tarief – het zogenaamde PVPC – met een vermogen van 4,6 kW en een maandelijks verbruik van 292 kWh in februari 51,64 euro. In maart zal de rekening 56,81 euro bedragen. Op deze manier schat de organisatie dat door de btw-verhoging het voordeel van de lagere elektriciteitsprijs verdwijnt. Sterker nog, het zou een stijging van 62 euro per jaar betekenen voor de gemiddelde gebruiker.
Nieuw systeem energieprijzen
Hoewel de energieprijzen op de dagmarkt aanzienlijk zijn gedaald door vooral de opbrengsten van hernieuwbare energiebronnen, is het gereguleerde tarief minder gedaald. Dat komt omdat de nieuwe berekeningsmethodologie die werd ingevoerd met de komst van 2024 niet langer volledig afhankelijk is van de dagmarkt. Maar voor 25% wordt bepaald door de termijnmarkten. Met deze ‘aanpassing’ is in deze specifieke maand* de PVPC voor de maand februari met 14% gestegen.
Het nieuwe systeem benadeelt dus huishoudens met PVPC, omdat dalingen op de dagmarkt niet snel worden doorberekend. Met de oude berekening, zonder deze termijnaanpassing, zou de PVPC-factuur met 10% btw 47,10 euro bedragen. En 51,8 euro met 21% btw. Met andere woorden, de aanpassing van de termijnmarkt deze maand heeft de factuur met 10% verhoogd (4,53 euro).