Redactie
In Spanje is koffie veel meer dan een snelle oppepper. Het is een vast moment op de dag, een reden om even te gaan zitten en vaak ook een sociaal ritueel. Wie door een Spaanse stad loopt, kan het overal zien: mensen drinken hun koffie aan de bar, op een terras of aan een tafel waar het gesprek minstens zo belangrijk is als de inhoud van de ’tasa’ of ‘vaso’.
Tegelijk verandert er iets. Naast de vertrouwde ‘café con leche’ of ‘cortado’ uit de buurtbar wint ook in Spanje specialty coffee terrein.
De Spaanse koffiecultuur is al jaren duidelijk herkenbaar en de café solo, café con leche, cortado en carajillo zijn daarbinnen nog altijd de klassiekers. Koffie hoort bij het ontbijt, bij een korte pauze in de ochtend en bij het moment na de lunch.
In tegenstelling tot Nederland, waar een koffie vaak wordt besteld om mee te nemen, de trein in of naar kantoor, is het café in Spanje geen tussenstop, maar een plek om even rust te nemen. Daarin schuilt ook een groot deel van de charme van de Spaanse koffiecultuur.
Van donker en bitter naar meer smaak
Lange tijd draaide koffie in Spanje vooral om krachtige, donkere smaken. De zogeheten torrefacto-branding, waarbij suiker werd toegevoegd tijdens het branden, speelde daarin een belangrijke rol. Die methode zorgde voor een uitgesproken, vaak bittere smaak die voor veel Spanjaarden jarenlang de norm werd, maar inmiddels wel wordt afgeraden. Mede hierdoor werd ‘sterke koffie’ vaak gezien als goede koffie. Maar dat beeld schuift langzaam op. Steeds meer koffiedrinkers worden zich ervan bewust dat kwaliteit niet alleen zit in bitterheid of intensiteit, maar juist ook in balans, zoetheid en aroma.
Meer belangstelling voor specialty coffee
Vooral in steden als Madrid, Barcelona, Valencia en Málaga is de opkomst van specialty coffee goed zichtbaar. Daar openen steeds meer koffiebars met echte ‘barristas’ die herkomst, branding en versheid centraal stellen. Niet langer draait alles om een donkere, uniforme smaak, maar juist om de eigenschappen van de boon zelf.
Dat proef je ook. Een koffie uit Ethiopië kan bloemige en frisse tonen hebben, terwijl bonen uit Colombia eerder zoeter en ronder smaken. Voor veel consumenten is dat een nieuwe ervaring. Wie eenmaal merkt hoe koffiesoorten van elkaar kunnen verschillen, kijkt vaak anders naar wat er in het kopje belandt.
Goed gebrande, verse koffiebonen zorgen daarbij voor meer helderheid en nuance dan de meeste industriële melanges. Dat verklaart waarom deze ontwikkeling ook in Spanje steeds meer aandacht krijgt.
Traditie en vernieuwing gaan samen
Opvallend is dat de nieuwe koffiegolf de traditionele Spaanse cafécultuur niet verdringt. De bar om de hoek blijft belangrijk, net als de vaste cortado of café con leche op het vertrouwde tijdstip. Wat verandert, is dat er daarnaast meer keuze komt.
Die combinatie past eigenlijk goed bij Spanje. Het land houdt vast aan zijn sociale koffiemomenten, maar staat tegelijk steeds meer open voor betere bonen, meer transparantie en nieuwe zetmethodes.
Koffie als bewuste keuze
Met de groei van specialty coffee groeit ook de belangstelling voor herkomst, versheid en eerlijke handel. Consumenten letten vaker op wanneer koffie is gebrand, waar de bonen vandaan komen en hoe producenten worden betaald. Daarmee wordt koffie niet alleen een smaakkwestie, maar ook een bewuste keuze.
De Spaanse koffiecultuur verandert dus, maar zonder haar eigen karakter te verliezen. Koffie blijft vooral een moment van rust en ontmoeting. Alleen groeit tegelijk de waardering voor wat een echt goede kop koffie kan zijn.