Else Beekman
Spanjaarden blijken een sceptische houding te hebben tegenover de komst van de digitale euro. Liefst 70% van de bevolking geeft aan de digitale munt niet te zullen gebruiken wanneer die vanaf 2029 beschikbaar komt.
Uit een onderzoek recent uitgevoerd door de Spaanse Bank blijkt dat het wantrouwen tegenover de digitale euro de afgelopen jaren toeneemt. In 2023 gaf nog 65% van de ondervraagden aan de munt niet te willen gebruiken. In 2024 was dat licht gestegen naar 67%, en dit jaar is het percentage tot 70% opgelopen. Ook jongeren, die doorgaans sneller nieuwe technologie omarment, lijken geen grote voorstanders te zijn. In de leeftijdsgroep tussen de 18 en 24 jaar zegt een meerderheid (53%) er geen gebruik van te zullen maken. Onder mensen boven de 65 loopt dit percentage op tot 84%.
Slechts een kwart ziet het zitten
Een kwart van de Spanjaarden zegt de digitale euro wél als aanvullende betaalmethode te willen gebruiken, maar altijd naast contant geld, betaalpassen en mobiele apps. Dat sluit aan bij de intentie van de Europese Centrale Bank (ECB), die steeds benadrukt dat de digitale euro niet ingevoerd wordt als vervanging van contant geld, maar eerder als een alternatief.
Slechts 5% van de respondenten weet nog niet of ze de munt zullen gebruiken. Volgens de Spaanse Bank zegt bovendien 76% van de bevolking nauwelijks of niet geïnformeerd te zijn over de plannen. Ook 73% van de kleine winkeliers geeft aan niets te weten over de komst van de digitale munt.
Politiek debat en geopolitieke zorgen
De ECB wil graag snel doorpakken en dringt aan op een wetgevend kader vanuit Brussel. De verwachting is dat in 2026 de regels worden vastgesteld en dat er in 2027 een proefproject van start gaat. De brede invoering staat gepland voor 2029.
Volgens Piero Cipollone, lid van het uitvoerend comité van de ECB, is het van strategisch belang dat Europa over een eigen digitaal betaalmiddel beschikt: “Zonder een Europese oplossing zijn we afhankelijk van niet-Europese bedrijven en lopen we risico op verlies van monetaire soevereiniteit.”
Momenteel wordt het Europese betaalverkeer gedomineerd door Amerikaanse bedrijven zoals PayPal, Apple en Visa. De opmars van cryptomunten, waaronder stablecoins ondersteund door de Amerikaanse dollar, versterkt de Europese zorgen over financiële autonomie.
Privacy blijft heikel punt
Een van de grootste bezwaren van burgers is het mogelijke verlies van privacy. Veel Spanjaarden vrezen dat de overheid inzicht krijgt in hun dagelijkse bestedingen. De ECB verzekert dat er bij de ontwikkeling van de digitale euro veel aandacht is voor gebruikersprivacy, en dat betalingen zelfs offline mogelijk moeten worden.
Tegelijk benadrukken experts en belangenorganisaties het belang van het behoud van contant geld, zodat mensen kunnen kiezen hoe ze betalen – ook zonder digitale middelen.
Conclusie: digitale euro stuit op koud onthaal
Hoewel de technologische infrastructuur zich snel ontwikkelt, blijkt uit het Spaanse onderzoek dat de bevolking er nog lang niet klaar voor is. Onvoldoende informatie, zorgen over privacy en wantrouwen tegenover centrale controle zorgen ervoor dat de euro digital voorlopig op weinig enthousiasme kan rekenen in Spanje.
Wat is de digitale euro eigenlijk?
Veel mensen vragen zich af wat die digitale euro nu precies is. Het is een nieuwe vorm van geld, simpel gezegt, maar dan niet in je portemonnee, maar wel op je telefoon of computer. Je betaalt er mee zoals je dat nu al met je bankapp doet, maar in plaats van dat het geld via je gewone bank komt, komt het rechtstreeks van de Europese Centrale Bank. Net als contant geld dus, maar dan digitaal.
Je hoeft er geen bitcoin-kenner voor te zijn: het is géén cryptomunt en je hoeft er ook niet mee te beleggen. Het is bedoeld om gewoon je koffie, je boodschappen of je treinkaartje mee te betalen. En belangrijk: het moet net zo veilig en privé zijn als een muntstuk dat je uit je broekzak haalt. Het idee is dat iedereen het kan gebruiken, zelfs als je geen bankrekening hebt.
“Contant geld is onze laatste vorm van vrijheid”