Judith Goeree
In een tijd waarin digitale infrastructuur exponentieel groeit, zet de Spaanse regering een belangrijke stap richting regulering van datacenters. Op 8 augustus 2025 presenteerde het Ministerie voor de Ecologische Transitie een ontwerp voor een nieuw koninklijk besluit dat datacenters verplicht tot meer transparantie over hun energie- en waterverbruik, en tot hergebruik van restwarmte. De maatregel komt op een moment dat Spanje zich ontpopt tot een aantrekkelijk vestigingsland voor techreuzen als Amazon, Microsoft, Meta en Google.
Waarom deze maatregel nu?
Datacenters vormen de ruggengraat van de digitale economie, aangedreven door de snelle opkomst van kunstmatige intelligentie en cloud computing. Spanje ontwikkelt zich in hoog tempo tot een toonaangevende hub in Zuid-Europa, dankzij de beschikbaarheid van groene energie, sterke infrastructuur en investeringszekerheid. Inmiddels telt het land meer dan 140 datacenters, met een verwachte stijging van het energieverbruik van circa 200 MW in 2024 naar ruim 730 MW in 2026, aldus brancheorganisatie Spain DC.
Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke bezorgdheid over hun ecologische impact, vooral in regio’s met waterschaarste of waar de lokale bevolking nauwelijks profiteert van de economische activiteit.
Wat staat er in het nieuwe wetsvoorstel?
Het ontwerpbesluit verplicht datacenters met een energie-invoer van meer dan 1 megawatt om jaarlijks te rapporteren over:
- Elektriciteitsverbruik en herkomst van de energie (bij voorkeur hernieuwbaar)
- Waterverbruik, inclusief drinkwater
- Gebruik van koelmiddelen en type koelsystemen
- Restwarmteproductie en plannen voor hergebruik
- Aantal gecreëerde banen en hun kwalificaties
- Impact op lokale economie en regionale ontwikkeling
Daarnaast moeten nieuwe datacenters een goedgekeurd plan indienen voor het hergebruik van restwarmte, bijvoorbeeld voor verwarming van nabijgelegen woonwijken of industriële toepassingen. Bestaande centra worden aangemoedigd om deze mogelijkheid te evalueren.
Bedrijven reageren met duurzame innovaties
Sommige technologiebedrijven anticiperen al op strengere eisen. Zo ontwikkelde Microsoft een datacenterconcept dat zonder water werkt, dankzij een gesloten circuit voor koelvloeistof. Hierbij wordt water éénmalig toegevoegd en daarna continu hergebruikt, zonder dat het verdampt. Het bedrijf wil dit systeem inzetten in Madrid en Aragón, en streeft naar een water-neutrale bedrijfsvoering tegen 2030. In Aragón is Microsoft bovendien gestart met een waterherstelproject in de Ebro-vallei, gericht op duurzame landbouw en efficiënter watergebruik.
Een stap richting verantwoord digitaliseren
Volgens staatssecretaris Joan Groizard van Energie is het doel van het voorgestelde koninklijk besluit “om betrouwbare gegevens te verkrijgen over het verbruik en de impact van datacenters, en om ervoor te zorgen dat deze projecten bijdragen aan duurzaamheid en lokale ontwikkeling”
De informatie over de datacenters zal publiek beschikbaar zijn, met uitzondering van centra die diensten leveren aan civiele bescherming of defensie.
Reacties en vooruitblik
Hoewel de technologiesector nog geen officiële reactie heeft gegeven, verwachten analisten dat de nieuwe regels invloed zullen hebben op toekomstige investeringsbeslissingen. In gemeenten zoals Villamayor de Gállego — een dorp met circa 2.800 inwoners net buiten Zaragoza — kan de maatregel bijdragen aan meer transparantie en maatschappelijk draagvlak.
Villamayor is uitgegroeid tot een brandpunt in het nationale debat over datacenters. Terwijl het dorp instemde met de komst van een Microsoft-campus op industrieterrein Malpica, stuit een tweede project van investeringsfonds Azora op felle weerstand. De regering van Aragón, onder leiding van Jorge Azcón, wil van de regio “het Virginia van Europa” maken: een knooppunt van datacenters zoals in de VS. Maar de gemeente voelt zich gepasseerd in het besluitvormingsproces. De communicatie met Azora verliep stroef, en het project wordt door sommigen als speculatief beschouwd, met weinig oog voor inbedding in de lokale samenleving.
De situatie in Villamayor illustreert hoe belangrijk het is dat digitale infrastructuur niet alleen duurzaam, maar ook sociaal verantwoord wordt ontwikkeld, met inspraak van de gemeenschappen waarin ze wordt gebouwd.
Vooruitblik: balans tussen technologie en samenleving
Met het nieuwe wetsvoorstel positioneert Spanje zich als mogelijke koploper in Europa op het gebied van duurzame digitalisering. Maar de echte uitdaging ligt in het vinden van een balans tussen technologische vooruitgang en maatschappelijke betrokkenheid. De komende maanden zal blijken of het ontwerpbesluit wordt aangenomen, en hoe de sector — van multinationals tot gemeenten — zich aanpast aan deze nieuwe eisen. Transparantie, duurzaamheid en betrokkenheid van lokale gemeenschappen staan daarbij centraal.
Bronnen: El País, El Diario, Strategicenergy
Datacenter Málaga brengt techboost en 500 banen naar de stad