Else Beekman
Waar langdurige droogte bijzondere resten onderin stuwmeren bloot kan leggen, is er door de recente winterstormen aan de kust van Cádiz zoveel zand weggespoeld dat delen van de oude stadsmuur zichtbaar zijn geworden. Hoge golven en windstoten veroorzaakten verder veel schade aan de zeeboulevard en enkele strandtenten op het strand Santa María del Mar.
Traditioneel heeft dit stadsstrand op de landtong die Cádiz met het vasteland verbindt, hard te lijden onder zware kustfenomenen. De resten van de stadsmuur kwamen voorbij de bekende rotsformatie ‘Piedra Barco’ boven. Waar deze muurdelen normaliter onder een dikke zandlaag verborgen blijven, zijn sommige stukken alleen bij uitzonderlijk lage getijden of in specifieke omstandigheden even te zien. Ditmaal zijn ze bij eb duidelijker waarneembaar. Het gaat om ongeveer een dozijn afzonderlijke fragmenten.
Een kwetsbaar deel van de verdedigingslinie
In deze zone gaat het waarschijnlijk om delen van de zogeheten Muralla del Vendaval (de zuidelijke zeemuur), een verdedigings- en beschermingswerk dat in de late 18e eeuw grootschalig werd (her)opgetrokken en daarna herhaaldelijk is hersteld na stormschade. Een deel was zelfs al ingezakt vóór de grote afbraak van het ommuurde stadsdeel in het begin van de 20e eeuw.
Toen later de glacis (de open verdedigingszones rond de wallen) werden verwijderd, ontstonden plannen om het gebied rond Santa María del Mar vol te bouwen met woningen. Desondanks werd de zone pas in de jaren tachtig grondig aangepakt. Daarbij zijn veel rotsen en zichtbare muurresten verwijderd. De delen die nu opnieuw opduiken, maken vermoedelijk deel uit van de fundering en lagen daarom dieper verborgen onder het zand.
Wat gebeurt er de komende weken?
Naar verwachting zal, zodra de weersomstandigheden normaliseren, een deel van het verdwenen zand vanzelf terugkeren. Toch is de kans groot dat de kustautoriteiten aanvullend zand moet storten om het strand volledig te herstellen.
Ook elders langs de kust van Cádiz is stormschade geen nieuw fenomeen. Het zeefront bij de Avenida Campo del Sur kent een lange geschiedenis van zware aantasting. Begin 20e eeuw ontstonden daar grote verzakkingen tot dicht bij de kathedraal. In de jaren 40 en 50 werden betonnen blokken geplaatst als bescherming. Vandaag loopt er bovendien een herstelplan om schade aan de buitenste zeemuur van de stad te repareren.
Ook in Rota: mogelijk Romeins visserscomplex op het strand
De stormen hebben de afgelopen weken niet alleen in Cádiz-stad sporen van het verleden zichtbaar gemaakt. Ook in Rota (provincie Cádiz) zijn na hevig noodweer opvallende, rechthoekige structuren tevoorschijn gekomen op het strand van Punta Candor.
Kenners vermoeden op basis van vorm en ligging dat het kan gaan om een Romeinse visverwerkingsinstallatie. Het gaat om meerdere bakken of bassins (lokaal ‘piletas’ genoemd) met een opvallende regelmaat in maat en indeling. Natuurkenner Andrés Barba documenteerde de vondst en wijst erop dat sommige muren sporen van gereedschap zouden tonen. Op beelden is te zien hoe het zeewater de bassins bij vloed vult en bij afgaand water weer deels vrijgeeft.
Technische analyses moeten nog bevestigen of het daadwerkelijk om een menselijke constructie gaat en uit welke periode de resten precies dateren.
Cádiz: een stad met meer dan 3.000 jaar geschiedenis
Het is niet zo gek dat in Cádiz talloze sporen uit een ver verleden zijn te zien. De stad wordt vaak genoemd als een van de oudste continu bewoonde steden van West-Europa. Volgens gangbare historische duiding gaat de stichting terug tot de Feniciërs, die hier rond 1100 v.Chr. een handelspost stichtten onder de naam Gadir. Wat de zee vandaag blootlegt, vormt opnieuw een bevestiging van hoelang de kustlijn al door mensen is bewoond, gebruikt, verdedigd en telkens opnieuw is aangepast.