Elize van Loon
Na meer dan honderd jaar is de Iberische wolf terug in Catalonië. Natuurbeschermers zijn enthousiast over de ontdekking, maar veehouders zijn bezorgd. De terugkeer van de wolf maakt duidelijk hoe moeilijk het is om natuur, veehouderij en landbouw met elkaar te combineren.
Eind oktober vorig jaar ontdekten Catalaanse boswachters twee volwassen wolven met drie welpen in het Catalaanse deel van de Pyreneeën. Het gaat om de eerste bevestigde voortplanting van de wolf in deze regio in meer dan honderd jaar. Daarmee krijgt de soort in Catalonië een andere status: niet langer uitgestorven, maar een bedreigde diersoort die zich weer voortplant. Voor natuurbeschermers is dit het resultaat van jarenlang werk om de natuur te herstellen. Zij zien de terugkeer van de wolf als bewijs dat ecosystemen zich herstellen.
Veranderd landschap
Volgens de Catalaanse overheid is het landschap sterk veranderd sinds de wolf verdween. Aan het begin van de vorige eeuw waren er weinig wilde prooidieren en werd intensief op wolven gejaagd. Vandaag leven er weer veel herten, reeën en andere hoefdieren, waardoor er voldoende voedsel is voor grote roofdieren.De wolven zijn niet door mensen uitgezet. Ze zijn waarschijnlijk vanuit Frankrijk en Italië naar Catalonië getrokken, op zoek naar nieuw leefgebied. Dat maakt hun komst volgens deskundigen extra belangrijk.
Kwetsbare populatie
De situatie van de Iberische wolf in Spanje blijft zorgelijk. Uit recente tellingen blijkt dat het aantal wolvenroedels maar langzaam groeit. In vergelijking met andere Europese landen blijft de groei achter. Wetenschappers geven aan dat er meer roedels nodig zijn om de soort op lange termijn te beschermen. Daarnaast speelt een genetisch probleem. Veel wolven zijn nauw aan elkaar verwant. Dat maakt de dieren kwetsbaar voor ziektes. Soortgenoten uit andere gebieden zorgen voor meer genetische variatie en een sterkere populatie.
Wel of niet beschermen?
De bescherming van de wolf leidt al jaren tot politieke discussie. Hoewel de wolf in Spanje eerder landelijke bescherming kreeg, is het beschermingsniveau op Europees niveau recent verlaagd. Kort daarna werd in sommige Spaanse regio’s de jacht op wolven opnieuw toegestaan. Natuurbeschermers vinden dat een risico. Volgens hen is de soort nog niet sterk genoeg en voldoet Spanje nog niet aan de voorwaarden voor een gunstige staat van instandhouding.
Zorgen bij veehouders
Veehouders maken zich zorgen over de gevolgen van de terugkeer van de wolven. In verschillende regio’s is het aantal aanvallen op vee de afgelopen jaren toegenomen. Boeren vrezen voor hun dieren en inkomen. Landbouworganisaties zien actief beheer van de wolvenpopulatie als een middel om landbouw en natuur in balans te houden.
Samenwerken en samenleven
Natuurbeschermers wijzen erop dat het doden van wolven het probleem niet oplost. Zij willen maatregelen die schade voorkomen. Bijvoorbed betere afrasteringen, waakhonden, ondersteuning van herders en snelle schadevergoedingen. In Catalonië werken overheid, boeren en natuurorganisaties samen in een overlegplatform. Msy deze aanpak willen de partijen conflicten beperken en vertrouwen opbouwen om tot een oplossing te komen.
Dit nooit doen als je een wolf ziet in Spanje