Judith Goeree
Spanje is dinsdagavond opnieuw opgeschrikt door een noodlottig treinongeval. Een forensentrein botste op een muur die op het spoor was terechtgekomen in Gelida, bij Barcelona. Een machinist overleefde het ongeluk niet. In totaal raakten 37 mensen gewond. Vijf van hen zijn er ernstig aan toe.
Het ongeluk komt slechts enkele dagen na het ernstige ongeval in het Andalusische Amaduz, waarbij meer dan 40 mensen omkwamen. Hulpdiensten zoeken nog altijd naar vermisten en vrezen dat er mogelijk nog tientallen mensen onder het puin liggen. In de twee treinen zaten samen zeker vijfhonderd passagiers.
De twee treinongelukken zetten de veiligheid op het spoor in Spanje opnieuw volop ter discussie.
Muur op het spoor na instorting
Het ongeluk in Catalonië vond plaats rond 21.02 uur op de R4-lijn van de regionale maatschappij Rodalies, tussen Sant Sadurní d’Anoia en Gelida. De trein botste frontaal tegen een keerwand die op het spoor was gevallen. Volgens de brandweer ging het om een instorting door een aardverschuiving. De muur is na het incident gestut om verdere instorting te voorkomen.
Het merendeel van de gewonden zat volgens de brandweer in het eerste rijtuig. Dat deel van de trein werd het hardst geraakt. Eén passagier zat bekneld en moest worden bevrijd.
Machinist overlijdt, 37 gewonden
Volgens de eerste informatie overleed bij het ongeluk een machinist. In de cabine zouden op het moment van de botsing meerdere spoorwegmedewerkers aanwezig zijn geweest, onder wie mogelijk twee leerling-machinisten. De autoriteiten hebben nog geen details gegeven over de precieze omstandigheden in de cabine.
De medische hulpdienst SEM meldde dat 37 reizigers medische hulp kregen. Vijf mensen raakten ernstig gewond. Zes anderen liepen minder ernstige verwondingen op. De overige 26 hadden lichte verwondingen. De gewonden zijn naar het ziekenhuis gebracht.
Treinverkeer in Catalonië stilgelegd
Na het ongeluk is het treinverkeer in heel Catalonië stilgelegd. De dienst wordt pas hervat als inspecties en testritten aantonen dat de infrastructuur veilig is. De machinistenvakbond Semaf had daar kort na het ongeluk om gevraagd. Machinisten willen dat alle lijnen worden gecontroleerd na het noodweer van de afgelopen dagen.
De Catalaanse regering accepteerde dat verzoek. Meerdere ministers kwamen dinsdagavond en later in de nacht naar de plaats van het ongeluk en naar het coördinatiecentrum. “De dienst van Rodalies wordt pas hervat als we er volledig zeker van zijn dat alle lijnen zijn geïnspecteerd met de testritten,” zei de Catalaanse minister Sílvia Paneque woensdagnacht vanuit het commandocentrum in Sant Sadurní d’Anoia. Dat betekent dat er in elk geval tot 9.30 uur geen treinverkeer rijdt.
Zware regenval mogelijke factor
Volgens officiële bronnen kan de zware regenval van de afgelopen dagen een rol hebben gespeeld bij de instorting van de muur. In de omgeving van Sant Sadurní d’Anoia viel in een week tijd rond de 100 liter regen. Alleen al dinsdag werd ongeveer 24 liter gemeten.
De brandweer houdt er rekening mee dat waterophoping heeft bijgedragen aan het instabiel worden van de muur, los van eventuele structurele problemen.
Tweede incident: ontsporing bij Blanes zonder gewonden
Dinsdag ontspoorde ook een trein op lijn R1, tussen Blanes en Maçanet (Girona). Dat gebeurde door rotsblokken die op het spoor waren terechtgekomen. Bij die ontsporing raakte niemand gewond, maar ook die lijn werd stilgelegd.
Eerder op de dag zorgde het noodweer al voor verstoringen op meerdere trajecten in Catalonië. In Girona moesten delen van het treinverkeer tijdelijk worden onderbroken. In Tarragona en Lleida liepen vertragingen op tot minstens een half uur.
Rodalies opnieuw onder vuur na reeks incidenten
Het ongeluk in Gelida past in een langere reeks problemen op het Catalaanse forensennet. In de afgelopen tien jaar waren er meerdere zware incidenten op Rodalies-lijnen. Zo botste in 2017 een trein in station Estació de França in Barcelona tegen de stootbuffer. In 2018 ontspoorde een R4-trein bij Vacarisses nadat een muur instortte door hevige regenval. In 2019 kwam een machiniste om het leven bij een botsing tussen twee R4-treinen.
De nieuwe ontsporing komt ook op een politiek gevoelig moment. Rodalies zit in een overgangsfase naar een gemengd bedrijf van de Generalitat en de centrale regering, terwijl Renfe de dienst voorlopig blijft uitvoeren. De infrastructuur blijft in handen van Adif, de Spaanse overheidsorganisatie die de spoorinfrastructuur beheert.
Reacties van politici
Premier Pedro Sánchez betuigde via X zijn medeleven met de slachtoffers en hun families. Ook oppositieleider Alberto Núñez Feijóo sprak zijn steun uit en verwees naar het overlijden van opnieuw een machinist bij een ontsporing in Catalonië. Junts-leider Carles Puigdemont wees erop dat er dinsdag twee ontsporingen waren, waarbij die bij Gelida het ernstigst afliep.
Drie dagen nationale rouw in Spanje na dodelijk treinongeluk