Else Beekman
Sinds begin 2026 beschikt de Spaanse belastingdienst (Agencia Tributaria) over uitgebreidere informatie van banken en betaalplatforms over geldbewegingen, waaronder contante opnames en digitale betalingen. Dit maakt deel uit van het nationale plan tegen belastingontduiking en witwaspraktijken. Ondanks pogingen van de fiscus om het terug te dringen, blijft betalen met contant geld voor veel mensen in Spanje belangrijk, vooral voor wie liever geen digitale sporen achterlaat. Toch mag een winkel of horecazaak in twee gevallen weigeren om contant geld aan te nemen.
Hoewel Spanje in rap tempo digitaliseert, onder andere met mobiele betalingen via telefoon of smartwatch, blijft contant geld een wettig betaalmiddel. Toch gebeurt het steeds vaker dat klanten in winkels of horeca verplicht worden om met de pinpas te betalen. Uit recent onderzoek blijkt zelfs dat één op de drie Spaanse consumenten weleens niet kon betalen zoals hij wilde. Vooral ouderen, toeristen en mensen zonder toegang tot digitale middelen worden hierdoor geraakt. Dat mag volgens de Spaanse wet eigenlijk niet, behalve in twee specifieke situaties.
Strengere regels voor contant geld in Spanje: boetes tot 150.000 euro
In deze twee gevallen mag contant geld geweigerd worden
Volgens de Spaanse wetgeving (met name Ley 7/2012) mag een winkelier je betaling met contant geld alleen weigeren als:
-
Je betaalt met meer dan 50 munten tegelijk
De wet Ley 7/2012 van 29 oktober, artikel 4, stelt een limiet aan het aantal muntstukken waarmee je in één transactie mag betalen. Dit om praktische redenen, zoals het tellen van grote hoeveelheden kleingeld aan de kassa. -
Je wilt meer dan 1.000 euro in contanten betalen
Sinds de aanscherping van de regelgeving om belastingontduiking tegen te gaan, ligt op basis van de artikel 7 van de Ley 7/2012, gewijzigd door de Ley 11/2021 (anti-fraude wet) het maximumbedrag waarin je contant mag betalen tussen particulieren of tussen particulier en ondernemer op 1.000 euro. Voor particulieren die niet in Spanje wonen geldt een hogere drempel van 10.000 euro.
In alle andere gevallen is het weigeren van contant geld niet toegestaan, ongeacht het bedrag of het soort product of dienst. Doet een winkelier of ondernemer dat wel, dan kunnen boetes van 150 tot 10.000 euro volgen.
Hoe zit het met pinbetalingen in Spanje?
Winkels mogen, volgens het Real Decreto-ley 19/2018, een minimumbedrag tot 30 euro instellen voor betalingen met de pinpas. Dit op voorwaarde dat de ondernemer daar klanten duidelijk over informeert. Limieten boven de 30 euro zijn niet toegestaan.
Verder geldt dat ondernemers geen extra kosten of commissies mogen rekenen voor pinbetalingen. Dit is vastgelegd in artikel 12 van het Real Decreto-ley 8/2014. Wordt er toch een toeslag gevraagd? Dan kun je daar als klant bezwaar tegen maken.
Strengere controles op contant geld vanaf 2025
Sinds 2025 controleert de Spaanse belastingdienst het gebruik van contant geld strenger. Wie bedragen hoger dan 3.000 euro opneemt of stort bij de bank, moet goed kunnen aantonen waar dat geld vandaan komt. Banken melden stortingen of opnames hoger dan 3.000 euro automatisch aan de belastingdienst. Ook wie meerdere keren kleinere bedragen opneemt, bijvoorbeeld telkens 500 euro, kan in de gaten worden gehouden als het patroon verdacht lijkt.
Kun je de herkomst van het geld niet aantonen met bijvoorbeeld loonstroken of verkoopbewijzen? Overtredingen leiden tot een sanctie van 25% over het overschrijdende bedrag, uitgevoerd door de belastingdienst. Bedrijven moeten contant geld accepteren binnen de limieten, anders riskeren ze boetes tot 100.000 euro. Zo wil de overheid witwaspraktijken en belastingontduiking tegengaan. Het advies aan burgers is om bij twijfel professioneel advies in te winnen.
Strengere controle op betalingen via Bizum en vergelijkbare diensten
De betaaldienst Bizum fungeert in Spanje steeds meer als vervanger van kleine contante betalingen, vergelijkbaar met het Nederlandse Tikkie. Het koninklijk besluit 253/2025 schaft hier de oude drempel van 3.000 of 10.000 euro af voor rapportage. Daarmee worden vanaf 1 januari 2026 periodieke of patroonmatige betalingen strenger gevolgd ongeacht het bedrag. Banken en betaalplatforms zoals Bizum en vergelijkbare diensten moeten maandelijks details delen: identiteit van zender/ontvanger, bedragen, gekoppelde rekeningen en frequentie. Let wel, dit geldt uitsluitend voor ondernemers en professionals gevestigd in Spanje. Betalingen tussen particulieren zijn hiervan uitgesloten. Het doel is hier opnieuw: fraudebestrijding en het verkrijgen van meer grip op de zwarte eocnomie.
Wie wordt getroffen
- Zelfstandigen en bedrijven: Alle Bizum-ontvangsten worden zichtbaar voor Hacienda en moeten in IRPF en IVA worden opgegeven.
- Particulieren: Geen declaratieplicht voor incidentele betalingen (bijv. diner splitsen), maar alleen controle bij bedragen hoger dan 25.000 euro per jaar of verdachte patronen.
- Platformen: Inclusief buitenlandse entiteiten in Spanje; ook kaarten, transfers en mobiele betalingen vallen eronder.
Ruim helft Spanjaarden voorkeur voor cashbetalingen
Volgens een recent rapport van de Spaanse Bank blijft contant geld het meest gebruikte betaalmiddel in Spanje. In 2024 gaf 57% van de Spanjaarden aan nog steeds het liefst met cash te betalen, al is dat minder dan in 2023, toen dit percentage nog op 65% lag. Vooral ouderen en mensen met een lager opleidingsniveau gebruiken cash vaker. Kleine ondernemers en markthandelaren geven ook vaak de voorkeur aan contant om commissiekosten van elektronische betalingen te vermijden.
“Contant geld is onze laatste vorm van vrijheid”