Else Beekman
De Spaanse ‘bad bank’ Sareb heeft momenteel nog altijd ruim 3.000 gekraakte woningen in de portefeuille. In september 2025 telde de organisatie waarin de overheid een meerderheidsaandeel heeft, ongeveer 3.300 lopende rechtszaken om deze panden terug te krijgen.
Wat is de Sareb eigenlijk?
Sareb staat voor ‘Sociedad de Gestión de Activos Procedentes de la Reestructuración Bancaria’. De vastgoedmaatschappij werd in 2012 opgericht tijdens de bankencrisis in Spanje. Verschillende grote banken zaten in grote financiële problemen en moesten met overheidshulp overeind gehouden worden. Sareb nam destijds al hun slechte leningen en onverkoopbare vastgoedprojecten over. Daarom kreeg de instelling al snel de bijnaam “bad bank“, de bank voor alle probleemgevallen. Sinds 2022 heeft de Spaanse staat via het FROB zeggenschap over Sareb.
Zorgen onder financiële experts over Spaanse ‘bad bank’
Oorspronkelijk zou Sareb vooral verkopen wat er nog van waarde was. De afgelopen jaren met een groeiende druk op de woningmarkt is de focus echter verschoven naar het sociaal inzetten van het vastgoed.
Eén gekraakte woning op drie sociale huurhuizen
Het aantal gekraakte woningen in de portefeuille van Sareb is sinds 2023 wel licht gedaald. Toen ging het nog om 3.600 panden. Toch blijft het probleem bestaan. De meeste woningbezetters van Sareb’s woningen zijn vooral mensen die niet voor sociale huur in aanmerking komen of die geen officiële huurovereenkomst aan willen gaan. Daarom is juridische actie om ze eruit te krijgen vaak de enige weg die Sareb kan kiezen.
Tegelijkertijd groeit het aantal woningen dat bedoeld is voor sociaal gebruik. Sinds de Spaanse staat via FROB eigenaar werd van Sareb, is daar extra aandacht voor gekomen. Inmiddels zijn ruim 11.500 woningen beschikbaar gesteld, wat naar schatting 35.000 mensen helpt.
Hoge lasten door krakers
Volgens oud-voorzitter Javier Torres zorgen de gekraakte woningen niet alleen voor zorgen, maar ook voor flinke kosten. Hij wees er in een rapport van het Instituut voor Economische Studies op dat deze panden vaak beschadigd raken en geen inkomsten opleveren. “De omgeving verslechtert, het onderhoud blijft liggen en Sareb draait op voor belastingen en gemeenschappelijke kosten”, aldus Torres.
Bovendien zijn de woningen na ontruiming moeilijk verkoopbaar. De markt waardeert deze panden gemiddeld 65 tot 70 procent lager dan vergelijkbare woningen zonder bewoners.
Meer inzet op sociale huisvesting
Toch groeit het aandeel sociale huur binnen het aanbod van Sareb. Via een speciaal programma zijn inmiddels bijna 9.800 woningen verhuurd aan mensen die begeleiding en hulp bij werk zoeken krijgen. In 2023 waren dat er nog 6.000. Daarnaast zijn 1.625 woningen tijdelijk ter beschikking gesteld aan overheden. Ook stelde de organisatie 180 woningen kosteloos beschikbaar aan slachtoffers van de overstromingen in Valencia. Wel is uiteindelijk op elke drie sociale woningen nog altijd eentje gekraakt.