Else Beekman
De mensenrechtenorganisatie onderzocht de gang van zaken tijdens en na de duizenden massademonstraties die in Spanje hebben plaatsgevonden de laatste jaren en waarbij steeds vaker de Spaanse ordebewakers en autoriteiten in opspraak komen vanwege het gebruik van excessieve middelen om demonstranten te ontmoedigen.
Ondanks dat de meeste burgers vreedzaam participeren, zijn er veel meldingen van hard optreden van de politie. Bovendien is er volgens de getuigenverklaringen vaak sprake van een slechte juridische behandeling van klachten na afloop van de demonstraties.
Wet op burgerlijke veiligheid
Tegelijkertijd is de overheid bezig met het aanscherpen van maatregelen in de Wet op burgerlijke veiligheid, waardoor de autoriteiten hogere boetes kunnen opleggen en demonstraties op bepaalde plaatsen verder kunnen beperken.
‘Met het dreigen met slaag of boetes probeert de overheid mensen die enkel hun recht willen uitoefenen te criminaliseren of te stigmatiseren’, aldus Amnesty in het rapport. Eind maart oordeelde het hoogste juridische orgaan van Spanje dat grote delen in die nieuwe wet op burgerlijke veiligheid onwettig zijn.
Getuigenissen
Voor het rapport tekende Amnesty de getuigenissen op van tientallen demonstranten die slachtoffer werden van het optreden van de politie. Daarnaast hield de organisatie interviews met journalisten, verslaggevers en advocaten en analyseerde vele foto’s en videoopnames.
In de conclusie stelt de mensenrechtenorganisatie dat het gebruik van excessieve maatregelen tegen demonstranten, identificatie zonder aanleiding, onterecht opgelegde boetes, onterechte arrestaties of onterechte veroordelingen geen incidenten meer zijn, maar een systematiek beginnen te vertonen.
Recht van demonstratie
Door de financiële en economische crisis, de daarmee gepaard gaande bezuinigingen op sociale voorzieningen, het verdwijnen van banen en het toenemende aantal corruptiezaken dat het daglicht ziet, trekken steeds vaker mensen de straten op om hiertegen te protesteren. Een recht dat in internationale verdragen is vastgelegd.
Volgens Amnesty hadden in 2012 meer dan 14.700 demonstraties plaats in heel Spanje. De meeste daarvan zijn in Madrid (3.419 in 2012 en 4.354 in 2013) en in Barcelona (3.287 in 2012 en de eerste zes maanden van 2013 1.918).
De organisatie vraagt een herziening van de wetgeving en politiek om de beoefening van het vrije recht van expressie in Spanje te kunnen garanderen. Een reactie van de Spaanse overheid is tot nu toe voor zover wij eten nog uitgebleven.