Else Beekman
De baai van Málaga maakt een stille metamorfose door. Na decennia van bouwdruk, massatoerisme en gebrekkige waterzuivering blijkt het onderwatermilieu langs de ruim 160 kilometer kust van de provincie hersteld tot het niveau van eind jaren negentig, aldus onderzoekers van de Universidad de Málaga (UMA). Dat is opvallend na het nieuws van alle strandsluitingen langs de kust door vervuiling van de afgelopen weken, maar onderzoekers kunnen dat verklaren.
De belangrijkste verklaring ligt niet in het toerisme zelf, maar in wat er met het afvalwater gebeurt. Steeds meer gezuiverd water uit de regio gaat niet langer rechtstreeks de zee in, maar wordt hergebruikt voor landbouwirrigatie, voor parken en tuinen, en voor de vele golfbanen aan de Costa del Sol. Francisco Franco, directeur van de Cátedra de Ciencias del Litoral aan de UMA, zegt dat de waterkwaliteit de afgelopen zomers uitstekend was. Dat uitgezonderd van enkele momenten en incidenten, zoals de hevige regenval tijdens de Feria de Málaga dit jaar. Volgens hem draagt die kwaliteit rechtstreeks bij aan het herstel van de mariene biodiversiteit.
Recordvangsten voor vissers
Vissers aan de Costa del Sol melden de laatste jaren record na record bij het aanlanden van garnalen, sardines en ansjovis. Franco wijst op de Europese rustperiodes voor bepaalde vissoorten als oorzaak hiervoor. Tevens heeft, wat hij een “structurele omslag in het waterbeheer” van de Axarquía noemt, een onverwacht positief neveneffect op het zeeleven.
Oorsprong in droogte
Die omslag is deels een erfenis van de zware droogte die Spanje tussen 2022 en 2024 trof. Om de landbouw toen te redden, investeerden de autoriteiten versneld in het koppelen van waterzuiveringsinstallaties aan irrigatienetwerken. Voor 2027 wordt verwacht dat het gebruik van dit hergebruikte water wel tien keer zo hoog kan liggen als nu.
Posidonia keert terug
Vissers die dagelijks tussen Maro en Torremolinos varen, spreken van een “radicale verandering” in de helderheid van het water en zeggen in La Opinión de Málaga soorten terug te zien die bijna verdwenen waren, zoals de rode mul en octopus van goede kwaliteit. Ook de posidonia-zeegrasvelden, cruciaal voor kustbescherming en CO2-opslag, groeien weer aan op plekken bij Mijas en Maro waar ze eerder sterk waren teruggedrongen.
De onderzoekers benadrukken dat dit positieve jaarbeeld niet in tegenspraak is met incidentele waterproblemen, zoals de strandsluitingen na de stortbuien van 14 augustus in onder meer Torremolinos en Benalmádena. Die pieken doen volgens hen niets af aan de structurele verbetering die de rest van het jaar meetbaar is.