Else Beekman
Een technologisch instituut in Alicante trekt de kar van een Europees project dat een lastig recyclingprobleem wil oplossen: multilaagverpakkingen. Deze combinatie van plastic en aluminium houdt voedsel langer vers, maar is zo lastig te scheiden dat het merendeel gewoon op de stortplaats belandt. Het project CircSyst moet daar verandering in brengen en kan alleen al in de Comunitat Valenciana bijna twee miljoen ton verpakkingsafval besparen.
Multilaagverpakkingen combineren meestal polyethyleen, polyester en aluminium om voedsel langer houdbaar te maken. Precies die mix maakt ze voor de meeste recyclingfabrieken onbruikbaar. De materialen zijn te sterk met elkaar verweven om efficiënt te scheiden. Het resultaat is dat duizenden tonnen plastic verpakkingsafval nu simpelweg worden gestort, ook al zit er waardevol materiaal in.
Het project CircSyst wil daar een mechanische recyclingroute voor ontwikkelen, zodat dit materiaal alsnog terug de productieketen in kan. Het Instituto Tecnológico del Producto Infantil y del Ocio (AIJU), gevestigd in Ibi (Alicante), coördineert het geheel en werkt samen met 32 publieke en private partners uit acht Europese landen, waaronder België, Finland, Griekenland, Zweden, Oostenrijk, Slovenië en Hongarije.
Tien miljoen euro, grotendeels voor Valenciaanse proeflocaties
CircSyst wordt gefinancierd door de Europese Commissie via Horizon Europe, binnen het initiatief voor circulaire steden en regio’s (CCRI), met een totaalbudget van tien miljoen euro. Ruim een derde daarvan, zo’n 3,7 miljoen euro, gaat naar demonstratieprojecten in de regio Valencia. Daar worden enkele van de meest geavanceerde oplossingen van het project getest.
In de praktijk komt dat neer op negen grootschalige pilotsystemen die uiteindelijk moeten uitgroeien tot herhaalbare, circulaire bedrijfsmodellen binnen Europa. Bij het Valenciaanse proefproject zijn inmiddels zestien recepturen voor gerecycled multilaags-PET ontwikkeld. Twee daarvan zijn al geselecteerd en verder verfijnd voor concrete toepassingen, zoals pallets en bestekbakjes. Volgens de projectleiders kan deze aanpak alleen al in de regio Valencia bijna twee miljoen ton verpakkingsafval besparen.
Van laboratorium naar supermarktschap
De eerste resultaten liggen al in de winkels en dat onderscheidt CircSyst van veel andere onderzoeksprojecten. In Griekenland verkopen supermarkten inmiddels producten die gemaakt zijn van gerecycled verpakkingsafval, mede dankzij bewustwordingscampagnes gericht op consumenten. Projectcoördinator Joaquín Vilaplana van AIJU noemt schaalbare, innovatieve technologieën inzetten voor waterbeheer, de verwaarding van biologisch afval en plasticrecycling tegelijk de kern van de aanpak.
Naast plastic verpakkingen richt het project zich ook op organisch restafval uit de voedingsindustrie. Daaruit zijn al waardevolle stoffen zoals polyfenolen en eiwitten gewonnen. De overgebleven vezels kunnen dienen als versterkingsmateriaal in plastic producten zoals pallets en buitenmeubilair. Die toepassing zou het gebruik van nieuw, ongebruikt plastic met zo’n een kwart kunnen verminderen.