Else Beekman
Het initiatief komt van Odón Elorza, voormalig socialistisch burgemeester van de Noord-Spaanse stad San Sebastian. Hij is van mening dat het monument voor álle slachtoffers van de burgeroorlog en de dictatuur die erop volgde, moet zijn. Op dit moment vormt de 260 meter lange ondergrondse basiliek getooid met een 150 meter hoog kruis vooral een meetingpoint voor rechts extremisten.
Franco liet het monument in de jaren 40 en 50 bouwen door krijgsgevangenen. Bij het loodzware werk kwamen veel van deze dwangarbeiders om. In totaal liggen er 46.000 personen begraven. Franco ligt naast voormalig leider van de nationalistische Falange-partij, Jose Antonio Primo de Rivera.
Extreem rechts
De meeste symbolen van het franquisme zijn inmiddels uit het Spaanse straatbeeld verwijderd. Verschillende overheden zitten al langer in hun maag met de Vallei der Gevallenen. Steeds meer raken mensen verontwaardigd dat een dergelijk symbool van het nationaalkatholicisme dat een grote aantrekkingskracht uitoefent op extreem rechtsgezinden, wordt onderhouden van belastinggeld.
Maximale exponent van totalitair regime
In het wetsvoorstel wordt Franco omschreven als de ‘maximale exponent van een totalitair regime’. Ook de resten van Primo de Rivera zouden moeten worden verwijderd. Een parlementaire commissie moet nu stemmen over het voorstel. Naar alle waarschijnlijkheid stemmen de leden van de regerende Partido Popular tegen.