Else Beekman
Spanjaarden storten zich regelmatig met hart en ziel op twee dingen: lekker eten en samen feestvieren. Die combinatie levert door het hele land heen tientallen gastronomische volksfeesten op, elk gebouwd rond één streekproduct. Van patatera-worst in Extremadura tot een octopusfeest in Galicië: dit zijn tien feesten waaraan je gerust je vakantieplanning kunt aanpassen.
1. Cider op Fiesta de la Sidra Natural – Gijón (Asturië) – eind augustus
Eind augustus, doorgaans in de laatste tien dagen van de maand, staat Gijón helemaal in het teken van het appeldrankje cider. Het festival ontstond in 1990, naar het voorbeeld van het oudere sidra-feest van het nabijgelegen Nava (dat al sinds 1969 bestaat), en is uitgeroepen tot Fiesta de Interés Turístico Regional.
Producenten schenken tijdens het Mercadín de la Sidra y la Manzana samen zo’n 30.000 liter cider gratis uit, er is een wedstrijd voor de beste escanciadores (het traditioneel van hoog uitschenken van cider, een echte kunst). Verder wint de beste sidra de Elogio de Oro.
Het absolute hoogtepunt is het gezamenlijke schenkmoment op het strand van Poniente. Daarbij verbreekt Gijón regelmatig het wereldrecord “gelijktijdig cider schenken”: in 2025 deden bijna 9.900 mensen tegelijk mee. De Asturische cidercultuur is inmiddels zelfs erkend als Immaterieel Cultureel Erfgoed van de UNESCO.
2. Bonen tijdens de Gran Judiada – La Granja de San Ildefonso (Segovia) – rond 25 augustus
In dit kleine stadje in Segovia komen jaarlijks zo’n 10.000 mensen af op een bord judiones, de grote, romige witte bonen die het lokale streekproduct zijn. De Gran Judiada wordt traditioneel gehouden op de dinsdag van de feesten ter ere van San Luis, de patroonheilige van La Granja, rond 25 augustus.
Een dertigtal koks bereidt de judiada in veertien reusachtige ketels, met in totaal meer dan duizend kilo bonen en flink wat varkensproducten zoals kop, schenkel, chorizo en bloedworst. De combinatie van het decor van het Real Sitio, de fonteinen en de massale volksmaaltijd maakt het tot een van de meest fotogenieke eetfeesten van Castilië.
3. Zeevruchten op de Fiesta del Marisco – O Grove (Pontevedra) – 1 t/m 12 oktober 2026
O Grove is dé Galicische schaal- en schelpdierenhoofdstad. Sinds 1963 vieren ze dit gegeven jaarlijks in oktober met de Fiesta de la Exaltación del Marisco. In 2026 staat de stad van 1 tot en met 12 oktober helemaal in het teken van langoustines, kreeft, octopus en spinkrabben. Die kun je dan voor relatief schappelijke prijzen proeven.
Bezoekers kunnen daarnaast genieten van livekoken, vermout-sessies en verschillende wedstrijden. Het feest werd in de jaren tachtig uitgeroepen tot Fiesta de Interés Turístico Nacional. Kies als een zeer smakelijke begeleider bij al dat zeebanket voor een glas Albariño uit de nabijgelegen Rías Baixas.
4. Druiven en de Fiestas de la Vendimia – Jerez de la Frontera (Cádiz) – 29 augustus t/m 13 september 2026
In september, rond de feestdag van Nuestra Señora de la Merced op 24 september, viert Jerez de druivenoogst met twee weken flamenco, paardenshows, wijnproeverijen en marktjes. In 2026 vinden de Fiestas de la Vendimia plaats van 29 augustus tot en met 13 september, met als hart van het feest de Pisa de la Uva.
Op de trappen van de kathedraal worden manden druiven gezegend door een priester, waarna de vendimia-koningin de druiven in de wijnpers gooit en mannen in traditionele klederdracht ze met de voeten uitpersen tot most, begeleid door live muziek.
De huidige vorm van het feest bestaat sinds 1948, maar de wijnbouwtraditie van Jerez gaat terug tot de dertiende eeuw, toen het plaatselijke gilde van wijnhandelaren rond eind augustus al een feest hield ter ere van San Ginés de la Jara. De Fiestas de la Vendimia zijn uitgeroepen tot Fiesta de Interés Turístico Internacional.
9. Asperges: El Día del Espárrago – Dicastillo (Navarra) – mei 2027
Begin mei draait het in het Navarrese Dicastillo om de witte asperge, in de streek liefkozend het witte goud genoemd.
De Feria del Espárrago wordt jaarlijks in mei gevierd. Er zijn streekmarkten, aspergeproeverijen en routes langs de plaatselijke wijnkelders. Op deze dag zweren nieuwe leden van de Cofradía del Espárrago de Navarra bovendien plechtig trouw aan de asperge, voor het leven.
5. Worst tijdens La Pedida de la Patatera – Malpartida de Cáceres (Extremadura) – februari 2027
Dit feest, uitgeroepen tot Fiesta de Interés Turístico Regional van Extremadura, draait om de patatera. Dat is een worst van vet van Iberisch varken, aardappelpuree en pimentón de la Vera.
La Pedida de la Patatera wordt traditioneel gevierd op Carnavalsdinsdag; in 2026 valt het feest op dinsdag 17 februari. De oorsprong gaat terug tot eind negentiende eeuw. Toen trokken jonge dienstplichtigen (de quintos) langs de huizen om patatera op te halen, vlak voordat de vastentijd begon. Nog altijd trekken verklede stoeten met muziek door het dorp, en is de traditionele klederdracht minstens zo’n blikvanger als de worst zelf.
6. Octopus op La Festa do Pulpo – O Carballiño (Ourense) – 9 augustus 2026
Elke tweede zondag van augustus verandert dit Galicische stadje in de octopushoofdstad van de wereld. In 2026 valt de Festa do Pulpo op zondag 9 augustus.
De traditie van de pulpeiras gaat terug tot de tijd dat de cisterciënzer monniken van het klooster van Oseira in de twaalfde en dertiende eeuw octopus als pacht ontvingen. Het overschot verkochten ze door op de markten van de streek.
Het huidige volksfeest werd in 1964 in het leven geroepen door een groepje vrienden dat met slechts één pulpeira en een handvol gasten aan de rivier de Arenteiro begon; inmiddels trekt het feest jaarlijks tussen de 80.000 en 100.000 bezoekers. Samen werken die tienduizenden kilo’s octopus weg.
O Carballiño houdt bovendien het Guinness-record voor de grootste octopusportie ter wereld, met een variant van zo’n 600 kilo op een houten schaal van ruim vijf meter doorsnee. De pulpo á feira wordt bereid in koperen ketels en geserveerd op een houten bordje, met pan de Cea en een glas Ribeiro-witte wijn erbij. Sinds 2022 draagt het feest de titel Fiesta de Interés Turístico Internacional.
7. Kaas op de Feria del Queso – Trujillo (Cáceres) – begin mei 2027
Elke april en mei zakken tot 200.000 mensen af naar de imposante Plaza Mayor van Trujillo voor een van de grootste kaasmarkten van het land. In 2027 vindt de Feria Nacional del Queso begin mei plaats.
Producenten uit binnen- en buitenland presenteren er hun beste stukken, aangevuld met wedstrijden, workshops en exposities. Extremadura heeft drie kazen met een beschermde oorsprongsbenaming: Torta del Casar, Torta de la Serena en Queso Ibores — en die proef je hier allemaal op één plek.
8. Uien op La Calçotada – Valls (Tarragona) – januari 2027
Het laatste weekend van januari draait alles in Valls om de calçot, een lange, milde ui die op houtvuur wordt geroosterd en met de hand gegeten. De Gran Festa de la Calçotada vindt altijd eind januari plaats. Het echte calçotseizoen loopt echter van half november tot begin april.
Tijdens het hoogtepunt eind januari strijden kwekers om de beste oogst en de lekkerste salvitxada-saus (een romesco-achtige dipsaus). Er is verder zelfs een wedstrijd om wie de meeste calçots naar binnen werkt. Een volledige calçotada vindt altijd zijn einde in witte bonen, artisjokken, lamsvlees, worst en crema catalana als dessert.
10. Ham op de Feria del Jamón – Aracena (Huelva) – tweede helft oktober
De jamón ibérico is misschien wel hét culinaire kroonjuweel van Spanje. In hamhoofdstad Aracena krijgt de ham in oktober een heel feest voor zichzelf. De Feria Regional del Jamón y del Cerdo Ibérico vindt gedurende twee weekenden in de tweede helft van oktober.
Voor 2026 geven verschillende agenda’s indicatieve data tussen 16 en 25 oktober. Exacte dagen zijn naar verwachting medio september bekend.
Naast proeverijen van de traditionele varkensslacht zijn er attracties als de verloting Su peso en jamón (je gewicht in ham), de Ruta de la Tapa Ibérica langs de horeca van het stadje en zelfs een schilderwedstrijd rond het thema ham. Het festival vormt bovendien een goed excuus om de omliggende dehesa en de beroemde grotten van Aracena te verkennen.
Praktische tip: deze feesten liggen verspreid over het hele jaar en het hele land, dus met een beetje planning kun je je Spanje-reis er prima omheen bouwen. Omdat sommige gemeenten hun data pas laat definitief vastleggen, is het verstandig om vlak voor vertrek de actuele agenda van de betreffende gemeente of regio nog even te checken.