Else Beekman
De telefoon van Osian Rhys Edwards, een leraar uit Barmouth, Wales werd gestolen toen hij door het centrum van Barcelona slenterde. “Wat een gedoe: al mijn contacten kwijt, berichten weg, het toestel zelf……ik gaf het toestel op als vermist, zegde het abonnement op en ging terug naar Wales. De echte problemen kwamen pas toen ik bij thuiskomst de post openmaakte. Ik ontving een factuur van Vodafone met een bedrag van 20 duizend euro.” Iemand had de avond van de diefstal meerdere malen gebeld naar twee premium telefoondiensten. In een paar uur tijd werd een jaarsalaris uitgegeven op zijn kosten en iemand anders verdiende hier veel geld mee.
In de publiciteit
De Britse krant The Guardian publiceerde Rhys’ verhaal en hij bleek niet het eerste slachtoffer te zijn. De mobieltjes van toeristen in Barcelona zijn een goede vangst, want toeristen doen er langer over om hun provider te informeren over de diefstal. Met het gestolen toestel wordt gebeld naar betaalde nummers en daar verdienen criminelen een fortuin aan. De tijd tussen de diefstal en de aangifte is cruciaal. Deze tijd gebruiken de criminelen om geautomatiseerde gesprekken te voeren met nummers in het buitenland tegen een speciaal tarief. Het premiumnummer is van iemand uit dezelfde criminele organisatie. Uiteindelijk is het net als geld overmaken van de rekening van de toerist naar de rekening van de crimineel.
Snel aangifte doen is cruciaal
“Barcelona is zonder twijfel het epicentrum en dit komt voornamelijk door de grote hoeveelheid toeristen die de stad bezoeken”, zegt een woordvoerder van Vodafone. “Vanaf het moment dat we een melding ontvangen van diefstal zijn wij verantwoordelijk voor de gemaakte kosten. De tijd vóór de melding is voor rekening van de klant”. Vodafone zag zich uiteindelijk verplicht om 20 duizend euro te betalen aan Rhys en vele andere providers zitten in het zelfde schuitje. In Groot-Brittanië hield The Guardian een uitgebreide informatieve campagne om mensen te waarschuwen.
Volgens cijfers van het Ministerie van Binnenlandse zaken uit 2014, worden er gemiddeld 85 mobieltjes per dag gestolen.
Maatregelen
Het Amerikaanse bedrijf AT&T deed onderzoek naar de schade veroorzaakt door georganiseerde bendes en kwam op een bedrag van 50 miljoen euro. Het bedrijf had genoeg van de situatie in Barcelona en nam maatregelen. AT&T stapte naar Europol en samen met de Spaanse Nationale Politie startten ze in september 2013 een onderzoek in de Catalaanse hoofdstad.
Criminele bende opgerold
De zaak werd afgelopen zomer door de Spaanse Nationale Politie (CNP) afgerond met het oprollen van een van de grootste criminele bendes in deze branche. De criminelen kwamen uit Pakistan. Ze vonden bij de controle 83 mobiele telefoons, 81 simkaarten, 6 laptops, 16 creditcards en 6.200 euro aan contant geld. De criminelen gebruikten software om met de simkaarten via internet te bellen en hadden 2 miljoen euro buitgemaakt.
Georganiseerde misdaad
Er zijn verschillende niveaus in de structuur van de criminele organisaties: Zakkenrollers op straat, café-eigenaren in het centrum die de gestolen telefoons bewaren, belwinkels en telefoonreparatiewinkels die de volgende dag de simkaart eruit halen. Een paar telefoons worden op de zwarte markt verkocht, maar het is winstgevender om de simkaart in een SIM-box te plaatsen, een apparaatje waarmee automatisch wordt gebeld met verschillende simkaarten tegelijkertijd. Het geld stroomt binnen op een premium nummer in het buitenland. Dan beginnen de problemen voor de gebruiker, de politie en de telefoonmaatschappij. Het is moeilijk om deze criminele organisaties te pakken en onmogelijk om de criminelen in het buitenland aan te pakken.
Eindbestemming van het geld
De eindbestemming van het geld is erg moeilijk op te sporen. Vaak wordt het geld gebruikt om terroristen te financieren, zoals bij de aanslag in Mumbai in 2008. Toen werden klanten van AT&T opgelicht voor een totaalbedrag van 50 miljoen euro. Er werd gebeld naar premium diensten en van dat geld werd de logistiek van de aanslag in Mumbai betaald. Uit arrestaties van andere internationale criminele organisaties blijkt dat er relaties zijn met terroristische organisaties. Een zorgwekkende situatie, die moeilijk op te lossen is.