Else Beekman
Eén onderwerp houdt Villaverde de Pontones, een dorp van amper 470 inwoners tussen Laredo en Santander in Cantabrië, al maanden bezig. Om meer toeristen te trekken, wil de regionale overheid er een groot golfslagbad bouwen, Olucas Surf Center genoemd, en niet iedereen is daar blij mee.
Het plan moet tegen 2030 zo’n 200.000 toeristen per jaar trekken. Daarvoor wordt 100.000 vierkante meter landbouwgrond in bouwgrond omgezet. Daarop komen de golfbak én hotels, restaurants en wellnessvoorzieningen. Achter het project staat de Baskische firma Wavegarden, die met kunstmatige golftechnologie tot duizend golven per uur kan opwekken. De investering van zo’n 40 miljoen euro komt volledig van private partijen. Hetzelfde bedrijf levert met haar Wavegarden Cove-technologie ook de golfbak voor een groot – en omstreden – project bij Madrid, Gemswell Surf Madrid.
Snelle procedure zonder gemeentelijke inspraak
Opvallend is dat de Cantabrische PP-regering het project heeft doorgevoerd op basis van het zogeheten Plan Singular de Interés Regional. Met dat instrument kunnen autoriteiten grote projecten goedkeuren zonder dat de gebruikelijke gemeentelijke bouw- en milieuregels hoeven te volgen. En vooral dat stuit op kritiek. Oppositiepartijen noemen het een “PSIR op maat” voor een privaat project. Bovendien zou zelfs de burgemeester van Ribamontán al Monte, waar Villaverde de Pontones onder valt, niet volledig op de hoogte zijn geweest.
Dorpsbewoners verdeeld
In het dorp lopen de meningen uiteen. Sommige inwoners zien vooral kansen op werk, zeker nu de melkveehouderij in de regio langzaam verdwijnt. Anderen vrezen precies het tegenovergestelde van wat het dorp nu aantrekkelijk maakt: rust. Ze wijzen naar Somo en Loredo, de bekende surfplekken verderop aan de kust, die al jaren kampen met een grote toeristenstroom. Vastgoedmakelaars zouden nu al actief grond opkopen in de omgeving en dat voedt de vrees voor speculatie en stijgende prijzen.
Een lokale kiwi-teler verwoordt het ongenoegen scherp. Hij krijgt zelf moeilijk uitbreidingsruimte voor zijn landbouwgrond, terwijl grote bedrijven volgens hem wel makkelijk aan bouwgrond komen. Hij noemt het een voorbeeld van hoe het authentieke karakter van dorpen als het zijne dreigt te verdwijnen.
Zorgen over waterverbruik
Naast zorgen over massatoerisme, zijn er ook zorgen over het waterverbruik. Cantabrië kampt dit jaar met droogte en dat maakt het voorgenomen waterverbruik van het complex tot een gevoelig punt. De verantwoordelijke gedeputeerde stelt dat de golfbak niet meer water zal verbruiken dan twee gewone zwembaden, of drie holes van een golfbaan. Critici wijzen erop dat daar nog het verbruik van de verwachte 200.000 bezoekers bijkomt, voor overnachtingen, horeca en wellness.
De golfschool van Somo, al jaren actief in de regio, ziet zelf geen concurrentie in een kunstmatig golfbad. De zee blijft volgens hen onvervangbaar. De discussie draait dan ook meer om de manier waarop het project tot stand komt en wat het betekent voor een dorp dat tot nu toe buiten de grote toeristenstromen bleef.