Else Beekman
Het is nog geen zomer. Maar daar zal de thermometer geen boodschap aan hebben. De afgelopen dagen liepen de temperaturen in grote delen van Spanje op tot 38 graden, in mei, en het hoogtepunt moet nog komen. De hoge temperaturen worden veroorzaakt door een zogenoemde hittekoepel. Deze bereikt tussen zondag en woensdag zijn piek boven het Iberisch schiereiland. Daarmee verloopt de overgang van wisselvallig voorjaarsweer naar zomers in grote delen van Spanje vrij abrupt.
Spaanse media zoals eltiempo.es spreken over een hittekoepel. Met dit fenomeen doelen ze op een situatie die intstaat wanneer een krachtig hogedrukgebied warme lucht gevangen houdt boven een bepaalde regio. Die lucht kan nergens heen. Ze wordt samengedrukt, warmt daardoor nóg verder op, en blijft, soms dagenlang, hangen. Vergelijk het een beetje met een deksel op een pan.
In dit geval gaat het om een hogedrukrug die zich stevig heeft vastgezet boven west- en centraal Europa. Hij is uitzonderlijk sterk voor de tijd van het jaar, en hij trekt voorlopig niet weg.
De afgelopen dagen waren al uitzonderlijk
Badajoz en Sevilla tikten al 38 graden aan. In Cantabrië, tot dusverre niet bepaald bekend om zijn hitte, werd bijna hetzelfde gehaald. En in Oviedo werd met 35,5 graden het meirecord voor maximumtemperatuur. Een dergelijke temperatuur duikt normaal pas in juli op. De temperaturen lagen de afgelopen dagen 10 tot 13 graden boven het seizoensgemiddelde.
Dit weekend en begin volgende week: nog heter
Zaterdag en zondag houdt de hitte aan. In het centrum, westen en zuiden van Spanje worden maxima van 34 tot 36 graden verwacht, met uitschieters van 37 à 38 graden in de valleien van de rivieren Guadiana in Extremadura en de Guadalquivir in Andalusië. Veel hoofdsteden in het binnenland zakken niet onder de 30 graden overdag.
Maandag wordt het opnieuw iets heter. De hogedrukrug versterkt zich nog verder. In Zaragoza en omgeving wordt gesproken over mogelijk 37 graden. In de noordelijke helft van het land, normaal gesproken een stuk koeler, loopt het kwik op tot rond de 30 graden. Niet catastrofaal, maar voor een meimiddag in Burgos of Pamplona wel degelijk opvallend.
De echte piek ligt tussen maandag en woensdag 27 mei. Dan zitten grote delen van Extremadura en de Guadalquivir-vallei op 36 tot 38 graden, en bewegen steden als Toledo, Salamanca en Madrid zich tussen de 32 en 35 graden. Meer rond de overgang van juni naar juli dan laat in mei.
De nachten: ook geen pretje
Het vervelende aan dit soort hitte-episodes is niet alleen de dag. Het zijn de nachten. Tussen zondag en maandag worden tropische nachten verwacht in Sevilla, Badajoz, Cáceres en zelfs Madrid. Dat wil zeggen: temperaturen die de hele nacht niet onder de 20 graden zakken. Voor wie hoopt op wat slaap met het raam open: succes.
Dat soort nachten is voor eind mei echt uitzonderlijk. Normaal daalt de temperatuur in het binnenland ’s nachts flink, zelfs na warme dagen. Nu blijft de warmte hangen, ook na zonsondergang.
Wanneer trekt het weg?
Na woensdag 27 mei lijkt de ergste hitte voorbij. Het hogedrukgebied verzwakt geleidelijk, maar een spectaculaire weersomslag zit er voorlopig niet in. In het uiterste noordwesten brengt een depressie al eerder wat bewolking en neerslag. Voor de rest van Spanje geldt echter de komende dagen: veel water drinken, de siësta serieus nemen, en de airco maar vast aanzetten.