Judith Goeree
De jezuïeten van Catalonië hebben na publicaties van El País meer dan een jaar geweigerd informatie te geven over gevallen van pedofilie en misbruik binnen de orde. Afgelopen donderdag bracht ze echter verslag uit over de resultaten van een rapport over het schandaal.
Uit een rapport van de jezuïeten blijkt dat er sinds de jaren veertig van de vorige eeuw 137 kinderen zijn misbruikt in de autonome regio Catalonië. Daarbij is sprake van 41 daders onder wie 27 geestelijken en 14 leken. Zes van de misbruikzaken zijn nog niet verjaard en zijn overgedragen naar het Openbaar Ministerie voor verder onderzoek. In alle zes gevallen gaat het om misbruik van minderjarigen. Daarnaast worden drie personen beschuldigd van misbruik van acht volwassenen.
Orde erkent falen in beschermen slachtoffers van misbruik
De afgevaardigde van de congregatie in Catalonië, Pau Vidal, erkent dat de instelling heeft gefaald en de slachtoffers niet heeft beschermd. Hij noemt de dominante cultuur van stilte binnen de orde en de noodzaak om de instelling te beschermen. Vidal biedt excuses aan en zegt dat de instelling de morele verantwoordelijkheid op zich zal nemen.
Toch blijft de orde ook nu weigeren volledig openheid van zaken te geven. Het volledige rapport wordt niet openbaar gemaakt, de media kregen een dossier van 13 pagina´s. De orde ontkent echter het misbruikschandaal in de doofpot te stoppen. Wel erkent ze nalatigheid in de hulp aan slachtoffers. De orde belooft interne maatregelen tegen degenen die nalatig waren, maar geeft geen nadere details over verantwoordelijken of specifieke gevallen.
Jezuïeten maken niet alle namen van daders openbaar
De jezuïeten hebben alleen de namen van 14 van de beschuldigden bekendgemaakt. Deze namen waren sowieso al openbaar. De namen van de overige 27 daders worden niet openbaar gemaakt. Ook de locaties en de data van de misbruikzaken worden niet gedeeld. Als reden daarvoor noemt de orde tijdens een persconferentie dat ze de identiteit heeft onthuld van de gevallen waarvoor een proces loopt of van degenen die meerdere slachtoffers hebben misbruikt. De Jezuïetenorde rechtvaardigt het verzwijgen van de andere namen als “het slachtoffer centraal stellen”.
Slachtoffers betichten orde van excuses voor de schijn
Voorafgaand aan de persconferentie heeft de orde een groep slachtoffers de toegang geweigerd. Het persmoment zou alleen toegankelijk zijn voor journalisten. De groep deelde pamfletten uit. Zij bekritiseren de orde omdat ze een rapport heeft opgesteld zonder de slachtoffers daarbij te betrekken, hoewel 25 slachtoffers zijn geïnterviewd voor het onderzoek. Ook beschuldigen zij de orde ervan alleen publieke excuses te maken voor de schijn.
De nieuwe gegevens van de jezuïeten zijn het resultaat van een onderzoek dat werd ingesteld na een aantal artikelen van de Spaanse krant El País. Deze onthulden dat de congregatie in de jaren tachtig en negentig meerdere van misbruik beschuldigde geestelijken naar Bolivia stuurde. De publicaties leidden tot een golf van nieuwe klachten via El País. Daarop besloot de orde een intern rapport op te stellen. Een audit van advocatenkantoor RocaJunyent maakte duidelijk dat de meeste gevallen van misbruik plaats vonden op scholen.
Nog in leven zijnde daders krijgen canoniek onderzoek
De orde meldde in de persconferentie dat nog zes van de 14 onthulde daders in leven zijn. Omdat de misdrijven zijn verjaard, krijgen deze jezuïeten geen gerechtelijk proces. Zij worden onderworpen aan een canoniek onderzoek, verplicht volgens de nieuwe regels van de paus. Afhankelijk van de uitkomst kunnen de daders rekenen op straffen ´van bewegingsbeperkingen of -ontzegging´ en de verplichting tot psychologische behandeling. Bovendien zal de orde de daders alle ontvangen erkenningen of onderscheidingen ontnemen.
Hoewel de jezuïetenorde van Catalonië nu enige openheid van zaken geeft, blijft er een zweem van verhulling en zwijgen rond het misbruikschandaal hangen. De orde heeft aangegeven verantwoordelijkheid te zullen nemen voor de genoemde daden. Hoe dat er in de praktijk uit gaat zien blijft echter onduidelijk.
Lees ook: Meer dan 200.000 minderjarigen in Spanje misbruikt door katholieke geestelijken