Elize van Loon
De biodiversiteit van de Canarische Eilanden staat onder druk door een dier dat zo onschuldig lijkt en veel bezoekers nauwelijks opvalt. De moeflon, een wilde schapensoort die op een geit lijkt, veroorzaakt op Tenerife en La Palma steeds meer schade aan kwetsbare natuur. Vooral zeldzame planten die alleen op de eilanden voorkomen, hebben daaronder te lijden. Wat begon als een impuls voor de jacht, groeide uit tot een probleem voor de natuur.
De moeflon (Ovis orientalis musimon) werd in 1971 op Tenerife uitgezet om de jacht te stimuleren. Later werd de soort ook op La Palma geïntroduceerd. Zonder natuurlijke vijanden en met voldoende voedsel wist het dier zich snel te verspreiden. De bergachtige landschappen en uitgestrekte natuurgebieden bleken een geschikt leefgebied, waardoor de populatie zich in de loop der jaren kon uitbreiden.
Bedreiging voor zeldzame flora
Moeflons leven van grassen, jonge scheuten en planten. Daarbij eten ze ook soorten die nergens anders ter wereld voorkomen dan op de Canarische Eilanden. Door hun graasgedrag krijgen kwetsbare planten minder kans om zich te herstellen. Jonge exemplaren worden opgegeten voordat ze kunnen uitgroeien, waardoor de natuurlijke vernieuwing van plantensoorten onder druk komt te staan.
Ook hun hoeven richten schade aan. Tijdens het zoeken naar voedsel vertrappen de dieren de bodem en kwetsbare vegetatie. Op steile hellingen kan dit bovendien bijdragen aan bodemerosie. Vooral in natuurgebieden waar zeldzame en beschermde plantensoorten voorkomen, maken beheerders zich zorgen over de gevolgen voor de biodiversiteit.
In rest van Spanje gewild bij jagers
Vanwege de negatieve gevolgen voor de natuur staat de moeflon sinds 2013 op de Spaanse lijst van invasieve uitheemse soorten. Die status geldt echter uitsluitend op de Canarische Eilanden. In andere delen van Spanje, zoals Cuenca, Valencia en de Sierra de Cazorla, wordt het dier nog altijd gewaardeerd als jachtwild.
Dat verschil in status heeft te maken met de unieke natuur van de Canarische Eilanden. Veel planten en dieren zijn er endemisch, wat betekent dat ze nergens anders ter wereld voorkomen. Juist daardoor zijn ecosystemen op eilanden vaak extra kwetsbaar voor uitheemse soorten.
Discussie over bestrijding
De aanpak van de moeflon blijft een gevoelig onderwerp. Niet iedereen steunt de maatregelen om de populatie terug te dringen. Sommige jagers en dierenliefhebbers vinden dat de soort inmiddels onderdeel is geworden van het landschap.
Wetenschappelijke onderzoeken op Tenerife en La Palma wijzen echter op de schade die de dieren veroorzaken aan beschermde plantensoorten. Voor natuurbeheerders weegt daarom één argument het zwaarst: het beschermen van de unieke Canarische flora, die nergens anders ter wereld voorkomt. Daarmee draait de discussie uiteindelijk niet alleen om de moeflon, maar vooral om het behoud van een uitzonderlijk en kwetsbaar ecosysteem.