Else Beekman
Waar in Nederland vooral vuurwerk met Oud & Nieuw wordt afgestoken, is dat in Spanje anders. Daar vormt met name siervuurwerk een vast onderdeel van de Spaanse feestcultuur. Bijvoorbeeld bij de jaarfesten (ferias) of op vieringen als Noche de San Juan en Virgen del Carmen. De vuurwerkshows hier zijn door de betreffende gemeentes georganiseerd en trekken duizenden toeschouwers. Ook rond de jaarwisseling wordt in Spanje steeds meer vuurwerk verkocht, maar pas op: het afsteken ervan is lang niet overal toegestaan. We leggen je hier uit wat je moet weten rond het afsteken van vuurwerk in Spanje.
In tegenstelling tot landen als Nederland, waar vanaf 2026 een totaalverbod op consumentenvuurwerk ingaat, of Ierland, waar dit al jaren geldt, is in Spanje nog geen sprake van zulke vergaande maatregelen. Ook in het Verenigd Koninkrijk groeit de druk: het Britse parlement bespreekt begin 2026 een voorstel om het particuliere gebruik in te perken. Dit volgt op een een petitie hierover met honderdduizenden ondertekenaars. Ook de Europese Unie moedigt lidstaten aan om in hun regelgeving meer aandacht te besteden aan dierenwelzijn rond vuurwerk.
Regelgeving rond vuurwerk in Spanje
In Spanje is het gebruik van vuurwerk wettelijk op drie niveaus geregeld:
- De EU-richtlijn 2013/29/EU vormt de basis voor vuurwerkregels binnen alle lidstaten en stelt veiligheidseisen voor productie, verkoop en gebruik.
- Spanje heeft deze richtlijn vertaald naar het Real Decreto 989/2015, dat onder meer de classificatie, verkoopvoorwaarden, leeftijdsgrenzen en veiligheidsmaatregelen vastlegt.
- Lokale overheden hebben op grond van de Ley 7/1985 (Wet op de Basis van het Lokale Bestuur) de bevoegdheid om gebruiksbeperkingen op te leggen in hun gemeente, bijvoorbeeld qua tijdstippen, locaties of toegestane dagen.
Leeftijdsgrenzen en categorieën vuurwerk
Niet iedereen mag zomaar vuurwerk afsteken. De leeftijdsgrenzen in Spanje zijn als volgt ingedeeld in categorieën:
- F1 – vanaf 12 jaar: sterretjes en knalerwtjes (laag risico)
- F2 – vanaf 16 jaar: fonteinen, kleurrijk siervuurwerk, lichte knallers zoals rotjes
- F3 – vanaf 18 jaar: grotere knallers, raketten en samengestelde vuurwerkproducten
- F4 – alleen voor professioneel gebruik door gecertificeerden
Tijdens traditionele feesten zijn uitzonderingen alleen toegestaan voor F1 en F2. Denk hierbij aan een feest zoals Las Fallas in Valencia. Dit gebeurt alleen onder voorwaarden zoals toezicht, schriftelijke toestemming en voorafgaande instructie. Kinderen onder de 12 jaar mogen geen enkel vuurwerk kopen, ook geen sterretjes of knalerwtjes.
Spanje favoriet bij Europeanen en Spanjaarden om jaarwisseling door te brengen
Er geldt een maximumopslag van 10 kilo NEC (werkzame explosieve stof) per huishouden. Opslag moet voldoen aan veiligheidsvoorschriften: droog, koel, en buiten bereik van kinderen.
Lokale beperkingen: regels verschillen per gemeente
Gemeenten (ayuntamientos) mogen zelf aanvullende regels stellen. Zo is vuurwerk in Madrid. Sevilla, Pamplona en San Sebastián alleen toegestaan tijdens officiële evenementen; in gemeenten als Jerez en Huelva mag het alleen op specifieke dagen en tijdstippen. Boetes voor particulieren liggen vaak tussen de 600 en 1.500 euro, oplopend tot 3.000 bij herhaling. Het maximum van 600.000 euro geldt alleen voor bedrijven bij zware overtredingen.
Sommige gemeenten, zoals Cáceres en Torremolinos, hebben in 2025 een totaalverbod ingesteld op knalvuurwerk in openbare ruimten.
Vuurwerkverkoop in Spanje
Vuurwerk wordt in Spanje uitsluitend verkocht in gespecialiseerde en fysieke vuurwerkwinkels (tiendas de pirotecnia of pirotecnias) en via tijdelijke verkooppunten in tenten of containers. Deze zijn alleen toegestaan met een officiële vergunning. Je vindt vuurwerk dus niet zomaar in de supermarkt of bij de Chinese bazar. Online verkoop en thuisbezorging aan particulieren zijn op basis van de nationale regelgeving expliciet verboden (artículo 32 Reglamento de artículos pirotécnicos).
La Traca
De grootste vuurwerkketen van Spanje is La Traca. De keten heeft volgens bedrijfsgegevens inmiddels 55 winkels en zes logistieke centra in heel Spanje en blijft groeien. Alleen al in 2024 verkocht La Traca meer dan 240.000 dozen knalerwtjes en meer dan 25.000 vuurwerkpakketten tijdens de feestdagen. Voor 2025 verwacht het bedrijf een verdere stijging van de verkoop met 5%, mede dankzij de introductie van 15 nieuwe producten.
Opvallend in het aanbod van La Traca is de sterke opkomst van zogeheten ‘low noise’-vuurwerk. Deze producten zijn visueel indrukwekkend, maar produceren aanzienlijk minder geluid dan traditioneel vuurwerk. Dat het bedrijf met de tijd meegaat blijkt ook uit het feit dat inmiddels 60% van de verkoop uit dit type vuurwerk bestaat. Verder verpakt men de producten in 100% gerecycled karton, is 65% van de producten plasticvrij en wordt een boom geplant voor elk verkocht vuurwerkpakket uit het hogere segment.
Oud en Nieuw: waar wordt het meeste vuurwerk verkocht?
Hoewel regio’s als Valencia of Catalonië vaak geassocieerd worden met vuurwerk vanwege tradities als Las Fallas of de viering van San Juan, zijn zij verrassend genoeg niet de koplopers als het gaat om vuurwerkverkoop tijdens Oud en Nieuw (Nochevieja). Het Baskenland (País Vasco) voert de lijst aan, gevolgd door Andalusië.
Veiligheid: wat kun je zelf doen?
- Lees altijd de bando municipal voor lokale regels
- Koop alleen bij erkende verkooppunten
- Gebruik vuurwerk nooit onder invloed van alcohol
- Zorg voor afstand tot mensen, dieren, gebouwen en voertuigen
- Laat vuurwerkafval niet rondslingeren, dat is niet alleen onveilig, maar kan ook leiden tot boetes
- Denk aan huisdieren en mensen met gevoelig gehoor
Steeds meer Spanjaarden zoeken de stilte op met de jaarwisseling