Else Beekman
Hier werden vijf mannen tot 9 jaar cel veroordeeld wegens seksueel misbruik van een 18-jarige vrouw tijdens de stierenrennen in Pamplona in 2016. Na die uitspraak kwam heel Spanje op de been om alsnog een veroordeling voor groepsverkrachting te eisen. De rechters oordeelden in hun uitspraak van ruim 300 pagina’s dat er van verkrachting geen sprake was omdat er geen bewijs was gevonden voor geweld en initimidatie. Dit terwijl de vrouw vlak nadat de de vijf mannen ontmoette naar een lobby van een flatgebouw werd gedwongen en de vijf, die zichzelf aanduiden als ‘La Manada’ (de roedel), haar daar verkrachtten. Ondertussen maakten ze er opnames van met hun mobiele telefoons.
Maandagochtend sprak de minister over een van de drie rechters die de uitspraak hadden gedaan de volgende woorden: ‘Iedereen weet dat deze rechter een uniek probleem heeft; ik ben verrast dat de CGPJ [Algemene Raad van de Rechterlijke Macht] niet in actie is gekomen’.
De rechter waarover Catalá spreekt is Ricardo González. Die had een afwijkende mening over de uitspraak en vond dat de vijf mannen vrijgesproken hadden moeten worden van alle aantijgingen en alleen veroordeeld voor het stelen van de mobiele telefoon van de vrouw.
Zeven juridische verenigingen stelden een verklaring op en noemden hierin Catalá’s woorden ‘een inmenging door de uitvoerende macht in taken die exclusief aan de Algemene Raad van de Rechterlijke Macht (CGPJ) toevallen. De opmeringen over of een rechter al dan niet gekwalificeerd is, zijn roekeloos voor een minister van Justitie’. ‘Nu gaat het over de La Manada-zaak maar morgen kan het over elk ander onderwerp gaan dat de minister van Justitie niet bevalt’. Volgens rechters in Navarra, de autonome regio waar de rechtszaak plaats had is er sprake van een ‘duidelijke wens om de burgers te verwarren’ en zitten er ‘duidelijke politieke motieven’ achter.
Na de veroordeling tot 9 jaar gevangenisstraf voor de vijf mannen uit Sevilla kwamen overal in Spanje en zelfs daarbuiten mensen op de been om ertegen te protesteren. ‘Het is geen misbruik, het is verkrachting’, werd geroepen door onder meer leden van feministische actiegroepen en mensenrechtenorganisaties.
Volgens de rechter, die zijn oordeel mede op die beelden baseerde, was er sprake van ‘dwang’ en ‘druk’, maar niet van ‘geweld’ en ‘intimidatie’. Daarom volgde er geen veroordeling voor verkrachting. Ook de mensenrechtenorganisatie Amnesty International reageerde. ‘Het is niet het plaatsvinden van fysieke kracht, dreiging met geweld, dwang of geboden weerstand door het slachtoffer dat bepaald of er sprake is van verkrachting, maar de afwezigheid van toestemming’. Volgens de mensenrechtenorganisatie kan de uitspraak een bericht de samenleving insturen dat het delict van verkrachting niet wordt opgelegd bij vrouwen die geen weerstand boden tegen de agressie. ‘Wat verkrachting zou moeten definiëren is de afwezigheid van toestemming van de kant van het slachtoffer’.