Else Beekman
/Op basis van een meerderheid aan parlementszetels willen de nationalisten de ingeslagen weg naar onafhankelijkheid van Spanje voortzetten. Officieel werden op 27 september de regionale parlementsverkiezingen gehouden. De partijen die een onafhankelijk Catalonië nastreven, onder aanvoering van de huidige minister-president Artur Mas hebben van de regionale parlementsverkiezingen een referendum over onafhankelijkheid gemaakt. Junts pel Sí kan samen met de andere nationalistische partij CUP een meerderheid in het parlement behalen.
Minder dan helft Catalanen voor onafhankelijkheid
De opkomst vormde met 77 procent een record. In 2012 was er al een record verbroken met 67 procent. Wat aantal stemmen betreft is minder dan de helft van de Catalanen voor onafhankelijkheid. In totaal stemden 1,8 miljoen Catalanen voor de lijst Junts pel Sí en de partij CUP (47%). Samen hebben deze 72 zetels. Genoeg voor een absolute meerderheid die in het parlement met 135 zetels wordt bereikt met 68 zetels. Ruim 2 miljoen Catalanen stemden op partijen die Catalonië bij Spanje willen houden.
Ciudadanos tweede politieke macht
De jonge partij Ciudadanos die als alternatief wordt gezien voor de Partido Popular behaalde een historische winst met 25 zetels, waar de partij er in 2012 zestien minder had. Ciudadanos vormt zodoende de tweede politieke macht in Catalonië na Junts pel Sí. De sleutelrol in de coalitievorming is nu echter weggelegd voor CUP. Deze heeft tijdens de campagne aangegeven dat 50 procent van de stemmen vóór onafhankelijkheid noodzakelijk was om de roadmap naar een onafhankelijk Catalonië in te slaan. Ook vormt deze partij slechts een coalitie met Junts pel Sí wanneer Artur Mas opstapt. Dit in verband met de vermeende corruptie in zijn partij. De Partido Popular en de Catalaanse afdeling van de PSOE hebben beide het nakijken met respectievelijk 16 en 11 zetels.
Reactie PP Catalonië
Meer dan de helft van de kiezers wil niet breken met Spanje, zo liet Xavier Garcia Albiol, de regionale leider van de Partido Popular, weten om eraan toe te voegen dat het ‘niet de resultaten zijn waarop we hadden gehoopt’. Pablo Casado, ook van de PP: ‘Een meerderheid van de Catalanen wijst onafhankelijkheid af. Nu is het aan de PP om de eenheid van Spanje te behouden.
Reactie Ciudadanos
Albert Rivera van Ciudadanos: ‘Ciudadanos wil een breuk in dit land vermijden (…) de oude politiek is dood. Catalanen willen blijven wat we zijn: Spanjaarden’. De partij vraagt om nieuwe verkiezingen, waarbij de kiezer echt op een partij en het bijbehorende programma kan stemmen in plaats van op enkel voor of tegen een onafhankelijk Catalonië.
Reactie PSOE
Pedro Sánchez van de PSOE verwoordde het zo: ‘Ik wil de meerderheid van de Catalanen die hebben gezegd geen onafhankelijkheid te willen en dat ze wel een nieuwe periode van dialoog en coëxistentie willen feliciteren (…) Zij die verloren hebben, zijn zij die zeiden dat dit plebiscitaire verkiezingen waren (…) De tijd is gekomen om pro-onafhankelijkheidsideeën te verlaten en te gokken op dialoog, de wet en stabiliteit (…) Binnen de eenheid van Spanje en de grondwet valt er over alles te praten. Buiten de grondwet om kunnen we over niets praten’.
Reactie Artur Mas
Artur Mas sprak uit nu een ‘democratisch mandaat’ in handen te hebben voor onafhankelijkheid (…) ‘Junts pel Sí heeft gewonnen. Ja heeft gewonnen in stemmen en in zetels. We hebben er jarenlang voor gewerkt en vandaag is het gelukt. Pro-onafhankelijkheid heeft genoeg steun om voorwaarts te gaan.’
Voor en tegen per provincie
In de vier provincies is een duidelijk verschil te zien in aantal kiezers vóór onafhankelijkheid en aantal tegen: In Barcelona was 55,2% tegen en 44,3% voor. In Girona was 34,8% tegen en 64,6 voor. In Lleida was 35,9 tegen en 63,3 voor en in Tarragona was 49% tegen onafhankelijkheid en 50% voor.
Verklaring Rajoy
Premier Rajoy zal om 13.30 uur een persverklaring geven in het regeringspaleis Moncloa in Madrid. Daarna zit Rajoy de bijeenkomst van het nationale partijcomité voor. Nog niet duidelijk is of de toespraak die Rajoy aan zijn partij zal geven uitgezonden zal worden. Volgens een woordvoerder van Moncloa, waar de Spaanse premier kantoor houdt, is er ‘op dit moment niets gepland’.