Shakira krijgt mogelijk 60 miljoen euro terug van Spaanse fiscus

Shakira heeft een nieuwe, belangrijke slag gewonnen in haar jarenlange conflict met de Spaanse belastingdienst. De Audiencia Nacional oordeelt dat Hacienda niet heeft kunnen bewijzen dat de Colombiaanse zangeres in 2011 fiscaal inwoner van Spanje was. Daardoor moet de fiscus mogelijk 60 miljoen euro terugbetalen.

In de zaak staat de volgende vraag centraal: hoeveel dagen verbleef Shakira in 2011 daadwerkelijk in Spanje? Wie meer dan 183 dagen per jaar in Spanje woont, wordt gezien als fiscaal residen en moet dan belasting betalen over zijn wereldwijde inkomen.

Volgens de Spaanse belastingdienst was Shakira fiscaal resident omdat ze aan die voorwaarde voldeed. De rechters gaan daar echter niet in mee. Zij stellen dat de fiscus onvoldoende heeft aangetoond dat de zangeres de grens van 183 dagen haalde. Volgens de rechtbank kwam haar verblijf in Spanje namelijk op 163 dagen uit.

Daarmee verdwijnt een belangrijk fundament onder de aanslagen en sancties. De rechtbank vernietigt daarom de eerdere beslissing van het Tribunal Económico Administrativo Central uit 2021, die voor Shakira ongunstig was uitgevallen.

Mogelijk 60 miljoen euro terug

De uitspraak kan grote financiële gevolgen hebben. De Spaanse staat moet de bedragen die Shakira eerder betaalde teruggeven, vermeerderd met wettelijke rente. Volgens haar verdediging gaat het om ongeveer 60 miljoen euro.

Voor Hacienda is de zaak daarmee nog niet voorbij. De belastingdienst is van plan de uitspraak te laten aanvechten bij het Spaanse Hooggerechtshof (Tribunal Supremo). Daarmee lijkt het juridische gevecht, dat al acht jaar duurt, voorlopig nog niet afgelopen.

Wereldtournee speelde grote rol

De verdediging van Shakira voerde steeds aan dat de zangeres in 2011 vanwege haar wereldtournee vooral buiten Spanje verbleef. Ze gaf dat jaar 120 concerten in 37 landen. Volgens haar advocaten had ze destijds geen woning in Spanje en had ze nog geen kinderen in het land. Bovendien lag het centrum van haar zakelijke activiteiten elders.

De rechtbank volgt die lijn voor een belangrijk deel. Volgens de rechters is niet bewezen dat het zwaartepunt van haar economische belangen in Spanje lag. Ook ziet de rechtbank geen bewijs dat de ondernemingen rond de zangeres slechts een schijnconstructie vormden om belasting te ontwijken.

Shakira haalt fel uit naar Hacienda

Na de nieuwe uitspraak liet Shakira opnieuw weten dat de zaak diepe sporen heeft nagelaten. Ze sprak over jaren van publieke druk, reputatieschade en slapeloze nachten. Volgens de zangeres is zij gedurende het proces behandeld alsof haar schuld al vaststond, terwijl de fiscus die volgens haar nooit heeft kunnen aantonen.

In haar reactie richtte ze zich ook tot andere belastingplichtigen die zich machteloos voelen tegenover de Spaanse fiscus. Ze hoopt dat de uitspraak voor hen betekenis krijgt en dat de zaak laat zien dat ook Hacienda haar beschuldigingen goed moet onderbouwen.

In september 2024 publiceerde ze al een open brief in de Spaanse krant El Mundo, waarin ze haar frustratie over de Agencia Tributaria uitgebreid van zich af schreef. Niet als popster op een podium, maar als moeder die naar eigen zeggen haar kant van het verhaal wilde vastleggen voor haar kinderen. In die brief beschuldigde Shakira de Spaanse belastingdienst van machtsmisbruik en van een benadering die zij als machistisch omschreef. Ze stelde dat vrouwen in bureaucratische systemen anders worden behandeld en dat zij jarenlang heeft moeten vechten tegen een beeld dat volgens haar niet klopte.

Kritiek op harde aanpak van Hacienda

Shakira is niet de enige beroemdheid die last heeft van de werkwijze van de Spaanse belastingdienst waar ook steeds meer kritiek op komt. Vooral de wijze waarop Hacienda buitenlandse beroemdheden, ondernemers en vermogende expats onderzoekt, valt daarbij op.

Een van de felste critici is de internationaal bekende advocaat Robert Amsterdam. Zijn kantoor voert al langere tijd campagne tegen wat hij omschrijft als een agressieve en intimiderende aanpak van Hacienda. Daarbij verwijst hij geregeld naar zaken van bekende namen zoals Shakira om te illustreren hoe de fiscus volgens hem publieke druk en langdurige procedures inzet om belastingplichtigen tot schikkingen te bewegen.

Amsterdam stelt dat Spanje steeds vaker uitgaat van schuld in plaats van onschuld, vooral bij internationaal bekende of vermogende personen. Volgens hem zorgt dat voor reputatieschade, hoge juridische kosten en jarenlange onzekerheid, zelfs wanneer uiteindelijk niet bewezen kan worden dat sprake was van fraude.

Hoewel Amsterdam geen deel uitmaakt van Shakira’s verdedigingsteam, sluiten zijn kritiekpunten opvallend aan bij wat de zangeres zelf over haar behandeling zegt. Ook zij sprak na de uitspraak over publieke beschadiging, druk vanuit de fiscus en een proces waarin zij zich al veroordeeld voelde voordat de feiten volgens haar waren vastgesteld.

Nog geen einde aan de fiscale strijd

Shakira ligt al jaren overhoop met de Spaanse belastingdienst. In een andere zaak trof ze in 2023 nog een schikking en accepteerde ze een miljoenenboete om een langdurig proces te vermijden. Daarbij bleef ze benadrukken dat ze vooral rust wilde voor haar kinderen en haar privéleven.

Deze nieuwe uitspraak is voor de zangeres een duidelijke overwinning, maar geen definitieve afsluiting. Zolang de belastingdienst naar het Supremo stapt, blijft de zaak boven de markt hangen. Wel heeft de Audiencia Nacional nu helder gemaakt dat een zware fiscale claim niet kan rusten op vermoedens alleen.