Spaanse regering neemt wet voedselverspilling weer in behandeling

door Else BeekmanElse Beekman
Gepubliceerd: Laatst gewijzigd
Spaanse regering neemt wet voedselverspilling weer in behandeling

Deze verordening voorziet boetes voorziet tussen 60.000 en 500.000 euro voor restaurants, bars en supermarkten die voedsel weggooien, naast andere maatregelen.  

Tijdens de persconferentie na de Ministerraad benadrukte de minister van Landbouw, Luis Planas, het belang van deze wet. De kracht en de actualiteit van de kwestie hebben  de regering ertoe aangezet groen  licht te geven voor het wetsvoorstel zodat het opnieuw zijn weg door het parlement kan beginnen. 

Economische en ethische component

De wet is gebaseerd op ‘economische efficiëntie’, zonder de ‘milieu-inhoud’ te vergeten om ‘het verlies van natuurlijke hulpbronnen’ tegen te gaan, evenals de ‘sociale rechtvaardigheid’ voor de meest kwetsbaren en de ‘morele en ethische component’. 

De nadruk ligt op preventie en bewustmaking van alle actoren in de voedselketen. Zeer zware overtredingen worden bestraft met een boete tussen 60.001 en 500.000 euro.

1 januari 2025

Planas wees erop dat het duurste voedsel ‘het voedsel is dat in de vuilnisbak belandt’. ‘Dit is inderdaad heel duur voedsel, en daarom moeten we er alles aan doen om deze verspilling te verminderen’, benadrukte hij, en daarom zei Planas dat het wetsontwerp de datum van inwerkingtreding vaststelt op 1 januari 2025 ‘om de operatoren de tijd te geven om zich aan te passen’. 

‘Uiteraard is deze datum afhankelijk van het parlementaire debat over het wetsvoorstel, maar we verspillen geen tijd: het is een wet met een normatieve inhoud, maar ook met een pedagogische en preventieve inhoud,’ voerde hij aan. 

Samenwerkingsovereenkomsten

De minister voegde eraan toe dat de nieuwe verordening een hiërarchie van prioriteiten vaststelt voor de bestemming van voedsel. Menselijke consumptie, door donatie of herverdeling van voedsel, krijgt topprioriteit. Schakels in de keten moeten samenwerkingsovereenkomsten ondertekenen met bedrijven, organisaties voor sociale initiatieven en andere non-profitorganisaties of voedselbanken. 

In deze overeenkomsten moeten onder andere de voorwaarden voor de inzameling, het vervoer en de opslag van de producten uitdrukkelijk worden vastgelegd. Activiteiten op het gebied van voedseldistributie die worden uitgevoerd in etablissementen met een oppervlakte van 1.300 vierkante meter of minder, zijn vrijgesteld van de verplichting om deze schenkingsovereenkomsten uit te voeren. 

Wat te doen met niet verkocht voedsel?

De tweede prioriteit betreft de transformatie van onverkocht voedsel dat nog steeds prima is voor consumptie. Dit  zal worden omgezet in andere producten, zoals sappen of jam. Als het voedsel niet meer gebruikt kan voor menselijke consumptie, wordt het bij voorkeur gebruikt voor diervoeder en de productie van diervoeder,  als bijproduct in andere industrieën of als afval, voor het verkrijgen van compost of biobrandstoffen. 

Onvolmaakt voedsel

Het wetsontwerp stelt een aantal richtlijnen vast, zowel voor de overheid als voor de verschillende schakels in de keten, om afval te voorkomen. Er wordt bijvoorbeeld bepaald dat handelszaken verkooplijnen moeten hebben voor producten die als ‘lelijk, onvolmaakt of onesthetisch’ worden beschouwd, of om de consumptie van seizoensgebonden, lokale of ecologische producten te bevorderen. 

Houdbaarheidsdatum

Daarnaast stimuleert de verordening de verkoop aan van producten met een houdbaarheidsdatum of houdbaarheidsdatum. De consumenten krijgen voorlichting over de juiste interpretatie van houdbaarheidsdata en uiterste consumptiedata.

Eetgelegenheden

Eetgelegenheden – niet alleen restaurants0 krijgen te maken met ‘een nieuwe verplichting’.  Het moet  voor consumenten makkelijker worden om voedsel dat niet geconsumeerd is zonder extra kosten mee te nemen in herbruikbare of gemakkelijk recyclebare verpakkingen.. Ze zullen echter wel kosten in rekening moeten brengen voor plastic verpakkingen voor eenmalig gebruik, zoals bepaald in de Afvalstoffenwet 7/2022. 

Verplicht plan

De nieuwe wet verplicht ook  alle actoren in de voedselketen om een verlies- en afvalpreventieplan te hebben. Hierin moet de algemene strategie tegen verspilling worden vastgelegd, Het ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening moet zelf, in overleg met andere relevante ministeries, een nationaal plan opstellen voor de controle op voedselverlies en voedselverspilling. 

Gemiddelde verspilling Spaanse huishoudens in 2022

In 2022 verspilde elk Spaans huishouden dus gemiddeld ongeveer 65,5 kilo of liter eten en drinken. Onbewerkte producten werden het meest verspild, hoewel dit percentage in 2022 met 9% daalde ten opzichte van 2021. De verspilling van gekookte gerechten steeg met 6,7% ten opzichte van 2021. Buitenshuis steeg de voedselconsumptie in 2022 met 6,1%, maar er was een vermindering van de verspilling met 11,3%.

Lees ook:Nieuwe wet moet einde maken aan voedselverspilling in Spanje