Judith Goeree
Spanjaarden hebben uitgesproken meningen over elkaars regio’s. Sommige gebieden gelden als warm en gastvrij, andere roepen juist afstand of irritatie op. Een nieuw onderzoek brengt deze onderlinge gevoelens in kaart en laat zien welke Spaanse regio de meeste irritatie oproept.
Volgens de studie roept Catalonië bij andere Spanjaarden de meeste irritatie op. De onderzoekers van het Instituto Catalán Internacional para la Paz (ICIP) en denktank EsadeEcPol analyseerden hoe inwoners van Spanje elkaar beoordelen in hun rapport Polarización y convivencia en España 2021. El papel de lo territorial (Polarisatie en samenleven in Spanje 2021. De rol van de territoriale indeling).
Elke regio heeft zijn eigen imago, maar Catalonië springt eruit. Inwoners van andere delen van Spanje waarderen de regio consequent lager dan gemiddeld, terwijl de Catalanen zelf juist trots zijn op hun gemeenschap.
Matige, geen extreme gevoelens
De onderzoekers benadrukken dat het niet gaat om haat of vijandigheid. De onderlinge verschillen zijn subtiel, maar zichtbaar. De waarderingen bewegen zich grotendeels tussen 40 en 60 punten op een schaal van 0 tot 100 — milde voorkeuren, geen harde tegenstellingen.
Toch valt op dat vooral inwoners van Madrid de Catalanen het minst sympathiek vinden. Zij gaven een gemiddelde score van 45,2, terwijl Catalanen de Madrilenen iets hoger beoordeelden: 50,4. De Basken daarentegen toonden zich juist positiever, met een gemiddelde van 56,3.
Politiek en identiteit spelen mee
De verklaring ligt vermoedelijk in de combinatie van identiteit en politiek. In Catalonië is de regionale identiteit sterker aanwezig dan het nationale Spaanse gevoel. De roep om meer autonomie en de spanning rond de onafhankelijkheidskwestie kleuren onbewust de manier waarop anderen over de regio denken.
Volgens politicologen Sandra León en Amuitz Garmendia, die het onderzoek uitvoerden, weerspiegelen de cijfers vooral percepties: gevoelens van afstand of “andersheid”. Zulke sentimenten hebben zich in de loop der tijd opgebouwd en worden versterkt door politieke discussies en mediabeelden.
Regio’s die juist sympathie oproepen
Er zijn ook duidelijke positieve uitschieters. Sommige gemeenschappen roepen juist warme gevoelens op bij andere Spanjaarden. Andalusië, Galicië en de Canarische Eilanden worden het vaakst genoemd als regio’s die men sympathiek, gastvrij en vriendelijk vindt. Hun inwoners scoren gemiddeld boven de 60 punten op de sympathieschaal.
Die positieve waardering hangt volgens de onderzoekers samen met culturele kenmerken en een imago van openheid en levensvreugde. Andalusiërs en Canariërs worden vaak geassocieerd met spontaniteit en humor, terwijl Galicië bekendstaat om zijn rustige levensstijl en hechte gemeenschapszin.
Grote lijnen, kleine verschillen
Hoewel de verschillen in waardering bestaan, is het beeld minder gepolariseerd dan soms wordt gesuggereerd. Veel Spanjaarden tonen begrip voor regionale diversiteit. Zo waarderen Basken Catalonië hoger dan gemiddeld — een aanwijzing dat regio’s met een sterke eigen identiteit elkaar beter begrijpen.
De auteurs waarschuwen dan ook voor simplificaties. Krantenkoppen die suggereren dat “de helft van de Spanjaarden de Catalanen haat” doen volgens hen geen recht aan de genuanceerde cijfers.
Spiegel van Spanje
Het onderzoek laat zien hoe Spanje wordt gevormd door sterke lokale trots én milde onderlinge spanningen. Regionale gevoelens zijn reëel, maar zelden vijandig. Ze tonen vooral hoe belangrijk identiteit nog steeds is in het sociale leven en het politieke debat.
Catalonië mag dan de regio zijn die de meeste irritatie oproept, die waardering fungeert tegelijk als spiegel van Spanje: een land waarin diversiteit een bron is van trots, maar soms ook van onbegrip.
De populairste stad ter wereld ligt in Spanje