Judith Goeree
De Spaanse regering heeft formeel bij de Europese Commissie een verzoek ingediend om in de Europese Unie uitzonderingen mogelijk te maken die het voor de Canarische Eilanden zouden toestaan de aankoop van woningen te beperken wanneer die niet bedoeld zijn als hoofdverblijf van de koper. Het doel van het voorstel is om de druk op de lokale woningmarkt te verlichten en het voor jongeren en kwetsbare groepen eenvoudiger te maken om toegang te krijgen tot betaalbare woonruimte.
Wat houdt de aanvraag in?
De regering van premier Pedro Sánchez heeft via het Ministerie van Buitenlandse Zaken een voorstel ingediend bij de EU. Het verzoek is onderdeel van een nieuwe, vereenvoudigde regeling voor de zogenoemde ultraperifere regio’s (RUP). Dit zijn gebieden zoals de Canarische Eilanden of de Azoren, die geografisch ver van Europa liggen, maar wel volledig onder de EU-wetgeving vallen en extra steun ontvangen.
Spanje wil dat lidstaten in deze regio’s regels mogen invoeren die de aankoop van woningen beperken wanneer deze niet als hoofdverblijf bedoeld zijn. De maatregel richt zich vooral op woningen die worden gekocht als tweede huis, als investering of voor toeristisch verhuur.
Het verzoek maakt deel uit van een breder pakket voorstellen waarin Spanje ook pleit voor andere aanpassingen aan de EU-regels, ten gunste van de bijzondere kenmerken van RUP-gebieden, zoals vereenvoudiging van administratieve procedures.
Achtergrond: woningmarkt onder druk
Op de Canarische Eilanden wordt een aanzienlijk deel van de woningen verkocht aan mensen die er niet wonen. Volgens sommige analyses gaat het om ongeveer een derde van alle verkochte huizen. Dit drijft de prijzen op en verkleint het aanbod voor de eigen bevolking. In de afgelopen jaren zijn de huizenprijzen er met meer dan 50 % gestegen, terwijl betaalbare woningen voor eilandbewoners steeds schaarser worden.
De regionale regering van de Canarische Eilanden, onder leiding van president Fernando Clavijo, had daarom al eerder in Brussel gepleit voor een uitzondering op de EU-regels. Ze stelde voor om de aankoop van woningen door niet-ingezeten buitenlanders te beperken of zelfs te verbieden. De Spaanse regering ondersteunt dit nu met een breder verzoek aan de EU voor aanpassing van de regels.
Doel van de maatregel
Volgens de Spaanse regering is het voorstel ingegeven door de wens om:
- De toegang tot woningen voor inwoners van de eilanden te verbeteren;
- De sterke externe vraag naar Canarische woningen in te dammen;
- De woningprijzen meer in balans te brengen voor bewoners, met name jongeren en kwetsbare groepen.
Het gaat dus niet om een onmiddellijke nationale wet, maar om het verkrijgen van een uitzonderingsmogelijkheid binnen de EU‑regels zodat dergelijke beperkingen binnen de Spaanse wetgeving kunnen worden ingevoerd. Tot nu toe staan de EU-regels het beperken van woningkoop door buitenlandse kopers juist niet toe, behalve als er bijzondere redenen voor zijn.
Reactie en volgende stappen
De Europese Commissie zal nu moeten beoordelen of zij Spanje de gevraagde uitzonderingsmogelijkheid verleent. Dit proces omvat juridische en economische evaluaties en kan enige tijd in beslag nemen. Als de EU‑instantie instemt, kan Spanje, en mogelijk ook andere ultra perifere regio´s, nieuwe regels opstellen die de aankoop van woningen beperken op grond van gebruiksdoel of residentiestatus van de koper.
Tot die tijd blijven de bestaande EU‑regels van kracht, wat betekent dat vrij verkeer van kapitaal en de aankoop van vastgoed door Europese burgers zonder ingrijpende beperkingen vooralsnog gewoon blijft toegestaan.
Bronnen: Huffington Post, El Periódico, Canarian Weekly
Het kleinste hotel ter wereld staat op de Canarische Eilanden