Twintig keer de waterbehoefte van de Costa del Sol stroomt zó de zee in

Terwijl velen zich nog de pijnlijke droogte met waterbeperkingen van afgelopen jaren herinneren, opent het stuwmeer La Concepción opnieuw haar sluizen. En niet een beetje: er stroomt op piekmomenten twintig keer meer water uit dan de volledige vraag naar drinkwater aan de Costa del Sol tussen Torremolinos en Manilva. Hoe is dit mogelijk?

Het klinkt als een paradox: op een plek waar water vaak schaars is, wordt het momenteel in grote hoeveelheden geloosd richting zee. Het stuwmeer La Concepción dat tussen Marbella en Istán ligt, heeft al voor de derde keer in een maand tijd zijn sluizen moeten openen. De reden? Veiligheid. Door de aanhoudende regenval en grote wateraanvoer vanuit de omliggende bergen en rivieren zit het reservoir vol.

Volgens technische bronnen van de krant SUR werd het debiet recent opgevoerd van 14 naar 28 kubieke meter per seconde. Dat zijn maar liefst 28.000 liter water per seconde. Ter vergelijking: het volledige drinkwaterverbruik van de kuststrook tussen Torremolinos en Manilva bedraagt in het laagseizoen zo’n 1.500 liter per seconde.

Waarom wordt dat water dan niet opgeslagen?

La Concepción is een technisch goed ontworpen stuwmeer, maar het heeft een beperkte opslagcapaciteit van maximaal 57,62 hectometer. Omdat de veiligheid van de dam altijd vooropstaat, wordt in de wintermaanden een extra veiligheidsmarge ingebouwd. Dat betekent dat het stuwmeer ‘vol’ wordt geacht bij 48 hectometer om bij hevige regenval te kunnen opvangen. Vorig jaar in maart moest de waterbeheerder de sluizen hier ook al open zetten ter voorbereiding op de komst van storm Jana.

Wat extra wrang voelt, is dat uitbreidingsplannen voor het stuwmeer al jaren op de plank liggen. Zo werd er in 2016 een project voorgesteld om een nieuwe dam te bouwen die de capaciteit zou verdrievoudigen tot 180 hectometer. Die plannen zijn uiteindelijk gesneuveld vanwege milieubezwaren en kosten (350 miljoen euro).

Alternatieven laten op zich wachten

De Costa del Sol kijkt nu hoopvol uit naar de bouw van een nieuw stuwmeer bij Gibralmedina, in het grensgebied tussen Málaga en Cádiz. Dat project kan in theorie 15 hectometer drinkwater per jaar leveren. Ondanks een afgerond ontwerp, ontbreekt nog altijd een groen licht en vooral financiering van het Ministerie van Ecologische Transitie.

Ondertussen blijft het huidige reservoir afhankelijk van natuurlijke aanvoer. Momenteel is die fors dankzij de hevige regens van de laatste tijd. Al het water komt via de rivieren Verde, Guadaiza, Guadalmina en Guadalmansa in La Concepción terecht. Die instroom wordt nog versneld door de steile hellingen in de Sierra de las Nieves.

Wat betekent dit voor de toekomst?

Voor nu is het verlies van water aan zee onvermijdelijk en voelt voor velen als een grote verspilling. De situatie legt wel pijnlijk bloot hoe kwetsbaar de waterinfrastructuur in Zuid-Spanje is. kwetsbaar de waterinfrastructuur in Zuid-Spanje is. Zodra de droogte weer toeslaat, zal men zich dit moment herinneren. Het roept de vraag op: kunnen we het ons veroorloven om zoveel water te verspillen? Of wordt het eindelijk tijd om te investeren in structurele oplossingen?