Elize van Loon
Eind juni is de temperatuur van het zeewater in het Spaanse deel van de Middellandse Zee opvallend hoog. De Spaanse weerdienst AEMET meldt dat het water 26,63 graden bereikte. Dat is 2,6 graden warmer dan normaal voor deze periode. De zee bereikt zulke waarden meestal pas in augustus, wanneer de zomer op zijn warmst is.
In het kort
- Het zeewater in de Spaanse Middellandse Zee liep eind juni al op tot 26,63 graden, ruim boven het normale niveau voor deze maand.
- Internationale meetdiensten zien dezelfde stijging en melden nieuwe wereldwijde zeetemperatuurrecords.
- Warm zeewater zorgt niet automatisch voor zware regen; daarvoor zijn specifieke weersystemen nodig zoals een DANA.
- De opwarming zet natuur en klimaat onder druk en kan leiden tot langere hitteperiodes en nieuwe temperatuurrecords.
Deze vroege opwarming valt meteorologen direct op. De Middellandse Zee warmt de laatste jaren sneller op dan veel andere zeegebieden. Dat komt door de ligging, de beperkte uitwisseling met de Atlantische Oceaan en de steeds warmere zomers in Zuid‑Europa.
Internationale meetdiensten bevestigen de stijging
Niet alleen Spanje ziet hogere temperaturen. Ook internationale klimaatdiensten registreren een duidelijke stijging. Het Europese klimaatprogramma Copernicus mat op 21 juni een wereldwijde gemiddelde zeetemperatuur van 20,86 graden. Dat is hoger dan de records uit 2023 en 2024. Het mariene observatiesysteem CMEMS kwam diezelfde dag uit op 21 graden, opnieuw een record voor deze tijd van het jaar.
Volgens Copernicus past deze stijging bij het begin van een nieuwe El Niño‑fase. In de maanden ervoor warmde vooral het noordelijke deel van de Stille Oceaan sterk op. El Niño zorgt vaak voor hogere temperaturen in oceanen wereldwijd. Toch is nog niet duidelijk of deze hoge waarden tijdelijk zijn of het begin vormen van een langere warme periode.
Warme zee leidt niet automatisch tot zware regen
Veel mensen denken dat warm zeewater direct zorgt voor hevige regenval of herfststormen. AEMET legt uit dat dit niet klopt. Warm water geeft wel meer vocht aan de lucht. Maar zware regen ontstaat alleen wanneer er de juiste weersystemen aanwezig zijn. Voorbeelden zijn een DANA of een actief laagdrukgebied boven Zuidoost‑Spanje. Zonder deze omstandigheden blijft het vaak droog, zelfs wanneer de zee uitzonderlijk warm is.
2017 was extreem warm en droog
AEMET verwijst naar het jaar 2017. Toen bereikte de Middellandse Zee begin augustus bijna 30 graden. Ondanks die extreme warmte bleef de herfst in de Comunidad Valenciana opvallend droog. Dit voorbeeld laat zien dat een warme zomer niet automatisch een natte herfst betekent. Het weer hangt af van meerdere factoren en niet alleen van de temperatuur van het zeewater.
Gevolgen voor klimaat en natuur
De snelle opwarming van de zee heeft verschillende gevolgen. De lucht bevat meer vocht, waardoor hitteperiodes langer kunnen duren. Mariene ecosystemen komen onder druk te staan, vooral in de halfgesloten Middellandse Zee. Warm water kan vissen, zeegras en plankton aantasten. Zolang El Niño actief blijft, is de kans op nieuwe temperatuurrecords groot. Dat kan invloed hebben op het weer in Spanje, vooral in kustgebieden waar de zee een belangrijke rol speelt.
Wat kunnen we de komende weken verwachten?
Meteorologen volgen de situatie nauwlettend. De komende weken moet duidelijk worden of de hoge temperaturen van juni een korte piek waren of het begin van een langere periode met uitzonderlijk warm zeewater. Voor nu lijkt het erop dat de Middellandse Zee deze zomer opnieuw bijzonder warm kan worden.