Elize van Loon
Spanje had in juni te maken met een opmerkelijk vroege hittegolf. In veel regio’s liepen de temperaturen hoog op, vooral in gebieden waar warm weer normaal is voor de tijd van het jaar. Toch houdt het warme en rustige weer niet overal aan. Zondag verandert het weerbeeld snel, doordat een kleine stroom koude lucht van west naar oost over het land trekt. Daardoor kunnen in korte tijd zware onweersbuien ontstaan met intense regen, grote hagel en plotselinge windstoten.
De Spaanse weerdienst Meteored meldde dat zaterdag al enkele buien over het centrum en noorden van Castilla y León, Asturias, Cantabrië, Baskenland en Navarra trokken, net als in berggebieden in het zuidoosten. De neerslag bleef nog beperkt, maar dat verandert als de atmosfeer snel instabiel raakt. De weerdienst AEMET heeft al gele waarschuwingen afgegeven. Die waarschuwingen kunnen later nog worden uitgebreid of verhoogd.
Zondag ontstaan in korte tijd zware onweersbuien
Door de passage van de koude lucht komen veel regio’s in een zone terecht waar de lucht op hoogte sterk divergeert. Dat is precies het soort situatie waarin onweersbuien snel kunnen groeien. Aan de grond botsen verschillende windrichtingen op elkaar en het reliëf versterkt de stijgende luchtstromen. De uitzonderlijk warme zee en de hitte van de afgelopen dagen leveren extra energie.
In de ochtend en rond het middaguur kunnen al buien ontstaan in de Cantabrische kustregio, de Iberische Randketen en het noorden van Galicië. Ook in de Pyreneeën en de sierras van het zuidoosten is onweer mogelijk. Later op de dag breiden de buien zich uit over een groot deel van het land.
Bliksem, windstoten en stevige hagel
Weermodellen laten zien dat er zondag zware onweersbuien kunnen ontstaan. Het gaat om stevige lijnen met onweer, buien die op zichzelf draaien en soms zelfs grotere stormsystemen. De actiefste buien worden verwacht in het oosten van Castilla y León, La Rioja, Navarra, Aragón, de regio Madrid, Castilla‑La Mancha, de Cantabrische bergen en rond de Pyreneeën. Ook in het noorden van Galicië, het binnenland van de Comunidad Valenciana en in de sierras van het zuidoosten kunnen buien vallen, maar daar lijken ze minder heftig.
De bliksemactiviteit wordt opvallend sterk, wat het risico op natuurbranden verhoogt. Modellen waarschuwen ook voor zeer krachtige windstoten en zogenoemde reventones, valwinden die boven de 80 km/u kunnen uitkomen en schade kunnen veroorzaken.
Daarnaast is de kans op stevige hagelbuien groot. Zowel het Europese weermodel als het Europees Laboratorium voor Zware Onweersbuien zien een duidelijke kans op hagelstenen van meer dan twee centimeter in delen van Castilla y León, La Rioja, Navarra en Aragón. In deze regio’s kan zelfs pedrisco, zeer schadelijke hagel, voorkomen. Na zonsondergang neemt de activiteit af.
Veel regen in korte tijd
Sommige buien kunnen in één uur 20 tot 30 liter regen per vierkante meter geven. Over de hele middag kan dat lokaal oplopen tot 50 tot 60 liter. Daardoor ontstaat er kans op plotselinge overstromingen in ravijnen en kleine rivieren.