Saskia Plazier
Spanje is een schatkamer als het om musea gaat. Met meer dan duizend musea verspreid over het land is de vraag niet zozeer óf er iets interessants te zien is, maar waar je moet beginnen. Of je nu van kunst, geschiedenis of een dagje uit houdt, er valt genoeg te ontdekken.
Wie denkt dat musea vooral iets zijn voor een regenachtige middag, heeft het mis. Namen als Picasso, Dalí, Velázquez en Gaudí kent bijna iedereen. Maar Spanje heeft meer te bieden dan alleen de meesterwerken van deze grootheden. Van beroemde kunstcollecties tot moderne architectuur in Bilbao en eeuwenoude grotschilderingen in Cantabrië: de keuze is enorm.
Hoewel de bekendste musea vooral in steden als Madrid en Barcelona te vinden zijn, liggen er verspreid over het hele land nog veel meer bijzondere musea. Archeologische vondsten, eeuwenoude documenten, religieuze kunst en voorwerpen uit verdwenen beschavingen geven een inkijkje in de rijke en soms turbulente geschiedenis van Spanje.
Alle Spaanse musea bezoeken is vrijwel onmogelijk, maar sommige zijn simpelweg onmisbaar. National Geographic zette een aantal musea op een rij die je volgens hen minstens één keer in je leven bezocht moet hebben. Van grote publiekstrekkers als het Prado tot een wijnmuseum in La Rioja en het voormalige restaurant van Ferran Adrià: deze vijftien musea laten zien hoe veelzijdig Spanje is.
1. Museo Picasso Málaga
Málaga en Picasso zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In het Museo Picasso Málaga, gevestigd in het fraaie Palacio de Buenavista, ontdek je hoe de stijl van de beroemde kunstenaar zich door de jaren heen ontwikkelde.
De collectie biedt een mooi overzicht van de verschillende periodes uit het leven en werk van de kunstenaar en geldt als een van de belangrijkste Picasso-verzamelingen ter wereld.
2. Vivanco Museo de la Cultura del Vino (La Rioja)
Musea draaien niet altijd om kunst. In het hart van wijnregio La Rioja laat het Vivanco Museo de la Cultura del Vino zien dat wijn veel meer is dan alleen een drankje. Je leert er van alles over druiven, bodemsoorten, wijnbouw en de rol van wijn in de geschiedenis en kunst.
Van Romeinse mozaïeken en aardewerk tot werken van Picasso en Sorolla: overal staat dezelfde vraag centraal. Is wijn meer dan een drankje? Volgens dit museum is het antwoord volmondig ja. En proeven kan er natuurlijk ook.
3. Museo Casa Lis (Salamanca)
Niet alleen de collectie, maar ook het gebouw zelf trekt de aandacht in het Museo Casa Lis in Salamanca. Het modernistische paleis staat bekend om zijn kleurrijke glas-in-loodramen, die bijna net zo indrukwekkend zijn als de voorwerpen die binnen te zien zijn.
Het museum is gewijd aan art nouveau en art deco en herbergt een bijzondere verzameling Venetiaans en Boheems glaswerk, sieraden, bronzen beelden en porseleinen poppen. Vooral die laatste collectie geldt als een van de belangrijkste ter wereld.
4. MACBA (Barcelona)
Liefhebbers van moderne en hedendaagse kunst kunnen hier hun hart ophalen. Dit Catalaanse museum richt zich vooral op kunst uit de tweede helft van de twintigste eeuw, met werken uit de jaren vijftig tot en met de jaren tachtig van zowel Spaanse als internationale kunstenaars.
Naast schilderijen en beeldhouwwerken vind je er fotografie, videokunst en wisselende tentoonstellingen. Daardoor is er vrijwel altijd iets nieuws te ontdekken.
5. Museo de Bellas Artes de Bilbao
Het Museo de Bellas Artes in Bilbao behoort tot de belangrijkste kunstmusea van Spanje. De collectie bestrijkt meer dan zeven eeuwen kunstgeschiedenis, van de dertiende eeuw tot nu, en combineert werk van Baskische kunstenaars als Oteiza en Chillida met bekende namen uit de Spaanse kunst als Murillo en Barceló.
Een van de blikvangers is het portret van de gravin de Noailles door Ignacio Zuloaga. Met een geplande uitbreiding van architect Norman Foster maakt het museum zich bovendien op voor een nieuw hoofdstuk in zijn lange geschiedenis.
6. MUSAC (León)
Ben je in de buurt van León, loop dan vooral eens binnen bij het MUSAC. Sommige musea vallen al op voordat je binnen bent. Dat geldt zeker voor het MUSAC in León, met zijn kleurrijke glazen gevel die werd bekroond met de prestigieuze Mies van der Rohe-prijs voor hedendaagse architectuur.
Binnen vind je meer dan 1.600 werken van ruim 400 kunstenaars, met een sterke focus op moderne en hedendaagse kunst vanaf de jaren tachtig.
7. Museo de Bellas Artes de Asturias (Oviedo)
Een kunstmuseum in het noordelijk gelegen Oviedo. Met ruim 15.000 kunstwerken verspreid over drie historische gebouwen, behoort het Museo de Bellas Artes de Asturias tot de belangrijkste musea van Noord-Spanje. De collectie loopt van oude meesters als El Greco en Goya tot moderne kunstenaars als Dalí en Miró.
Ook Asturische kunstenaars krijgen er volop aandacht, waaronder Nicanor Piñole en Evaristo Valle. Dankzij de wisselende tentoonstellingen kun je ook hier nog eens vaker terugkomen.
8. Centro Botín (Santander)
Santander is de stad van de prachtige stranden en het gezellige centrum, maar ook cultuurliefhebbers komen hier aan hun trekken. Alleen al voor het gebouw is een bezoek aan het Centro Botín de moeite waard. Het door architect Renzo Piano ontworpen kunstcentrum lijkt boven de baai van Santander te zweven en biedt een prachtig uitzicht over de stad en de baai.
Binnen vind je hedendaagse kunst, met wisselende tentoonstellingen van nationale en internationale kunstenaars.
9. elBulli1846 (Roses)
Spanje zou Spanje niet zijn zonder een museum dat helemaal draait om eten. In Roses, aan de Costa Brava, vind je elBulli1846, het voormalige restaurant van Ferran Adrià dat werd omgevormd tot museum. Bijgenaamd het mooiste culinaire museum ooit.
Bezoekers ontdekken er hoe een van de invloedrijkste keukens ter wereld werkte. Het draait niet alleen om wat er op tafel kwam, maar vooral om creativiteit, innovatie en de vraag hoe nieuwe ideeën ontstaan. Daarnaast wil het museum een platform zijn voor educatieve projecten en kennisdeling binnen de internationale gastronomische wereld.
10. ARQVA (Cartagena)
Onder de Middellandse Zee ligt een schat aan geschiedenis verborgen. En die onderwaterwereld staat centraal in ARQVA, het Nationaal Museum voor Onderwaterarcheologie in Cartagena.
Hier ontdek je hoe verschillende beschavingen eeuwenlang de Spaanse kust doorkruisten. Tot de topstukken behoren twee Fenicische schepen die voor de kust van Mazarrón werden gevonden en de beroemde schat van het fregat Nuestra Señora de las Mercedes.
11. Museo Nacional de Arte Romano (Mérida)
Wie door Mérida wandelt, merkt al snel dat de Romeinen hier hun sporen hebben nagelaten. In het Museo Nacional de Arte Romano komt die geschiedenis tot leven. De collectie telt duizenden voorwerpen uit de tijd van Augusta Emerita, zoals de stad in de Romeinse tijd heette.
Van mozaïeken en beeldhouwwerken tot gebruiksvoorwerpen uit het dagelijks leven: het museum biedt een indrukwekkend inkijkje in het leven van de Romeinen op het Iberisch Schiereiland.
12. Museo de la Evolución Humana (Burgos)
Dat Spanje meer te bieden heeft dan kunst alleen, bewijst dit museum in Burgos. Een museum gewijd aan de prehistorie. De beroemde vondsten uit Atapuerca spelen hier de hoofdrol. Op deze archeologische site werden enkele van de oudste menselijke resten van Europa gevonden.
Wie door het museum loopt, reist stap voor stap terug naar de tijd van de eerste bewoners van het continent.
13. Museo Arqueológico Nacional (Madrid)
Als je maar één museum wilt bezoeken om de geschiedenis van Spanje te begrijpen, is dit misschien wel de beste keuze. In het Museo Arqueológico Nacional in Madrid liggen voorwerpen uit de prehistorie, de Romeinse tijd, de middeleeuwen en latere perioden naast elkaar.
Van Iberiërs en Romeinen tot Egyptenaren en Grieken: eeuwen geschiedenis komen hier samen in meer dan veertig zalen.
14. Chillida-Leku (Hernani)
Eduardo Chillida is vooral bekend van De kam van de wind, het iconische kunstwerk aan de kust van San Sebastián. Maar in Chillida-Leku (Baskisch voor ‘de plek van Chillida’), in het plaatsje Hernani, kun je terecht in een van de bijzonderste openluchtmusea van Spanje.
Je wandelt er tussen de monumentale sculpturen van de Baskische kunstenaar, die verspreid staan over zijn voormalige landgoed en atelier. Ook het oude landhuis is te bezoeken, waar kleinere werken van Chillida te zien zijn. Een bijzondere plek waar kunst en natuur naadloos in elkaar overlopen.
15. Museo del Prado (Madrid)
Een lijst met Spaanse musea is niet compleet zonder het Prado. Het museum behoort tot de belangrijkste kunstmusea van Europa en herbergt meesterwerken van onder anderen Velázquez, Goya, El Greco, Rubens en Titiaan.
Wereldberoemde schilderijen als Las Meninas, De tuin der lusten en De naakte Maja trekken jaarlijks miljoenen bezoekers. Alleen al daarom is het Prado voor veel kunstliefhebbers een verplichte stop tijdens een bezoek aan Madrid.
Praktische tips
Wie een van de musea wil bezoeken, doet er goed aan vooraf de openingstijden te controleren. Die kunnen in Spanje per seizoen verschillen. Veel musea zijn bovendien op maandag gesloten en andere zijn juist weer open en/of gratis toegankelijk op bepaalde dagen of uren.
Ook zijn er vaak speciale tarieven voor studenten, senioren, jongeren en inwoners van de Europese Unie. Bij populaire musea zoals het Prado, het Guggenheim of het Picasso Museum kan het verstandig zijn om tickets vooraf online te reserveren, zeker in het hoogseizoen.
Ontdek de verborgen musea van de metro in Madrid