Afgelopen zomer moest Málaga midden in de hete augustusmaand acht stranden sluiten omdat er na een flinke regenbui rioolwater in de zee was gelopen. Ook eind september was de concentratie van poepbacteriën zo hoog dat er een zwemverbod werd ingelast. En het had niet eens zo hard geregend. De deelregering van Andalusië heeft nu alle punten waar het riool in de provincie Málaga overloopt na een forse bui op een lijst gezet. Het zijn er 258.
Gemeenten moeten nu met een plan komen om dit in de toekomst te voorkomen. Dat riolen overlopen is soms nodig om overstromingen te voorkomen. Daar houden de Andalusische regels voor lozingen ook rekening mee. Er ontstaat alleen een probleem in rioleringen waar regenwater en afvalwater door dezelfde buis gaan. Als zo’n buis overloopt, stroomt het afvalwater met het regenwater mee naar buiten. Dat komt veel voor in Spanje. Slechts ongeveer 10 procent van de rioleringen in Spanje heeft volgens het Spaanse minsterie voor Ecologische Transitie gescheiden buizen voor regen- en afvalwater.
Stranden dicht in hartje zomer
Deze zomer werden de gevolgen hiervan in de praktijk pijnlijk duidelijk. In de nacht van 15 augustus trok er een stevige onweersbui over de stad. Twee dagen later sloot Málaga zes stranden omdat er E. coli (de poepbacterie) in het water zat. Het ging om de stranden van Campo de Golf-San Julián, Guadalmar, La Misericordia, Sacaba, San Andrés en El Palo.
Ook in het meer naar het westen gelegen Benalmádena gingen vier stranden tijdelijk dicht. Daar hadden zo’n twintig badgasten last gekregen van hun huid, al was de oorzaak toen nog niet vastgesteld. Eind september moest de hoofdstad opnieuw stranden sluiten.
Waar rioolwater in zee loopt rond Málaga
Op 17 november publiceerde de Junta de Andalucía de lijst in het Andalusische staatsblad BOJA. De 258 punten zijn verdeeld over 23 woonkernen die hun afvalwater in dezelfde zuiveringsinstallatie laten behandelen.
Met 90 punten ligt het grootste aantal bij het systeem Málaga Oeste, rond de rivier de Guadalhorce, beheerd door het gemeentelijke waterbedrijf Emasa. Dat verwerkt het afvalwater van een deel van Málaga-stad, Torremolinos en Alhaurín de la Torre met samen bijna 732.000 inwoners. Bij de zuivering van Peñón del Cuervo komen er nog eens 88 punten bij.
De andere 80 liggen verspreid over de provincie. Daar gaat het onder meer om San Pedro Alcántara (11), Marbella (10), Ronda (10), Torrox Costa (6) en Fuengirola (5). Vélez-Málaga, Antequera en Rincón de la Victoria hebben er elk vier. Ook Arroyo de la Miel in Benalmádena (3), Nerja (2) en La Cala de Mijas (1) staan erop.
Málaga-stad zegt de zaak onder controle te hebben
Het stadsbestuur van Málaga benadrukt haar punten netjes geregistreerd te hebben en die op afstand te bewaken. Bij stijgend water gaat er een alarm af en kan men snel ingrijpen. Heel belangrijk, want een niet op de lijst geregistreerd punt kan een boete opleveren. Het verplichte plan is volgens het stadhuis al klaar. Emasa loopt het nog na en stuurt het daarna naar het ministerie.
Waterbedrijf Emasa heeft de afgelopen twee jaar voor 19,8 miljoen euro aan werkzaamheden uitgevoerd. Nog eens 30 miljoen aan werkzaamheden komt daarbij met als doel dat er minder water naar zee loopt bij hevige regen. De gemeente zegt dat 58 procent van het bebouwde stadsoppervlak inmiddels gescheiden rioolbuizen heeft.
Gemeenten nu aan zet
De lijst met overlooppunten volgt op een aanpassing van het waterreglement in 2023. Alle gemeenten, dus niet alleen die aan de kust, moeten sindsdien een integraal plan voor het beheer van hun riolering (PIGSS) opstellen. Allereerst moet daartoe het rioolnet worden doorgelicht. Vervolgens moet de gemeente doelen opstellen om de vervuiling te verminderen met een tijdschema voor de te nemen maatregelen over drie tot tien jaar. De grootte van de gemeente bepaalt hoe snel deze moet leveren.
De opgestelde lijst gaat nu naar het nationale register van lozingen bij het ministerie, en mogelijk ook naar de Europese Commissie. De meeste maatregelen zullen jaren vergen om door te voeren. Of de komende zomer na regen minder stranden dichtgaan, zal nog blijken.