De Spaanse tak van Deutsche Bank heeft jarenlang tientallen buitenlandse projecten gefinancierd van Spaanse bedrijven die werden onderzocht voor omkoping en corruptie. Veel van die leningen waren verzekerd met Spaans overheidsgeld. Dat blijkt uit interne documenten van de bank, die de Spaanse nieuwssite elDiario.es heeft ingezien.
De documenten komen uit Inside Deutsche Bank, een internationaal onderzoek waaraan ruim tweehonderd journalisten uit meer dan vijftig landen werkten. Daaronder ook het Nederlandse Follow the Money. Ze doorzochten hiervoor meer dan 15 miljoen interne bestanden van de exportafdeling van Deutsche Bank in Madrid. Tussen 2004 en 2021 financierde die minstens honderd grote projecten in landen als Angola, de Dominicaanse Republiek, Ecuador, Gabon, Panama en Kameroen. Bij zeker dertig projecten ging er iets mis met grote vertragingen, kostenoverschrijdingen, onafgemaakte projecten of projecten die bij de rechter belandden vanwege vermoedens van smeergeld.
Klanten met een strafdossier
Onder de klanten zaten het staatsbedrijf Mercasa en de semipublieke defensie-exporteur Defex. Beide werden door de Spaanse rechter onderzocht voor omkoping in Afrika en Latijns-Amerika. Het Spaanse Hooggerechtshof bevestigde in september de gevangenisstraf van een voormalig Defex-bestuurder. Die had ambtenaren in Kameroen omgekocht om een contract binnen te halen. Deutsche Bank financierde dat project.
De bank leende ook geld aan bouwbedrijven Eurofinsa en Isolux, die inmiddels failliet zijn, en aan het Braziliaanse Odebrecht. Odebrecht speelde een van de hoofdrollen in het grote corruptieschandaal Lava Jato in Latijns-Amerika.
De meeste leningen waren verzekerd door de Spaanse exportkredietverzekeraar CESCE met de staat als meerderheidsaandeelhouder. Betaalt in zo’n geval een land eenlening niet terug, dan komt de schade grotendeels terecht bij de Spaanse belastingbetaler. Volgens het artikel keerde CESCE sinds 2000 bijna 2,5 miljard euro uit. Daarvan is nog zo’n 1,4 miljard niet terugbetaald.
Interne waarschuwingen
Uit een intern rapport uit 2017 blijkt dat de bank zelf ook signalen opving. Daarin noemt het 35 miljoen euro aan onverklaarde overboekingen tussen 2007 en 2016 op rekeningen van Spaanse exportbedrijven. De bank begon pas eind 2016 met het melden hiervan bij Sepblac, de Spaanse toezichthouder op witwassen.
In 2018 adviseerde een interne afdeling om vanwege corruptieonderzoeken in Spanje een einde te maken aan de relatie met het bouwbedrijf Elecnor. Volgens elDiario.es krijgt Elecnor nog steeds financiering van de bank. Verder betaalde de bank ruim 2,5 miljoen dollar aan een Dominicaanse tussenpersoon die in 2016 werd opgepakt in een omkopingszaak.
Deutsche Bank laat weten dat het “geen enkele vorm van omkoping of corruptie tolereert”. Volgens de bank verving de verzekering van CESCE nooit de eigen risicobeoordeling. Over individuele klanten doet de bank geen uitspraken. Tegen medewerkers van de Spaanse vestiging zijn volgens de documenten nooit disciplinaire maatregelen genomen.