Else Beekman
Wie in Valencia een appartement van 90 vierkante meter wil kopen, moet inmiddels ruim 85.000 euro aan spaargeld meebrengen. Niet de maandelijkse hypotheeklast, maar het bedrag dat vooraf nodig is voor de aanbetaling en aankoopkosten vormt voor veel kopers de eerste en vaak onoverkomelijke hindernis.
Volgens vastgoedplatform pisos.com kost een woning van 90 vierkante meter in Valencia gemiddeld 285.634 euro. Banken financieren doorgaans maximaal 80 procent van de aankoopprijs. De koper moet dus zelf 20 procent inleggen. Daarbovenop komt nog ongeveer 10 procent aan bijkomende kosten, zoals belastingen, notaris, kadaster en administratie.
Samen betekent dit dat kopers in de stad Valencia vooraf 85.690 euro nodig hebben om überhaupt voor een hypotheek in aanmerking te komen.
Ook Alicante en Castellón vragen flinke buffer
De drempel ligt niet alleen in Valencia hoog. In Alicante is volgens dezelfde berekening 70.643 euro spaargeld nodig voor een appartement van 90 vierkante meter. In Castellón gaat het om 42.413 euro.
Daarmee is duidelijk dat ook in de Comunitat Valenciana de toegang tot de koopwoningmarkt steeds lastiger wordt. Zelfs wie 30.000 euro heeft gespaard, redt het in geen enkele Spaanse provinciehoofdstad om de aanbetaling en aankoopkosten van een appartement van 90 vierkante meter te dekken.
Zelfs in Jaén, de goedkoopste provinciehoofdstad van Spanje met een gemiddelde prijs van 1.271 euro per vierkante meter, is nog altijd 34.320 euro nodig.
Betaalbare woningen liggen vaak ver van werk
Volgens Ferran Font, woordvoerder en directeur Onderzoek van pisos.com, zit daar precies het probleem. “Spaargeld is toereikend op plekken waar weinig werk is en de economie minder dynamisch is. Het schiet juist tekort waar de meeste arbeidskansen zijn”, stelt hij.
Met 50.000 euro spaargeld lukt het in veel kleinere steden in het binnenland nog wel om de eerste stap naar een koopwoning te zetten. Denk aan Teruel, Huesca, Cuenca, Ávila, Zamora, León, Palencia, Lugo of Ourense. Maar in steden met veel werkgelegenheid, zoals València, Madrid, Barcelona, Bilbao, Málaga en Sevilla, is dat bedrag onvoldoende.
Kopers met beperkte middelen komen zo voor een moeilijke keuze te staan: wonen waar de huizen betaalbaarder zijn, of wonen waar de banen zijn.
Vooral jongeren lopen vast
Voor jonge mensen is de situatie extra ingewikkeld. Wie al huur betaalt, houdt vaak weinig ruimte over om maandelijks fors te sparen. Volgens Font is het voor veel jongeren “in de praktijk onmogelijk” om 50.000 euro bij elkaar te krijgen zonder financiële steun van familie of een erfenis.
Daarmee verschuift het debat over betaalbaarheid. Vaak gaat het over de vraag of huishoudens de maandelijkse hypotheeklast kunnen dragen. Maar volgens pisos.com strandt een groot deel van de potentiële kopers al eerder: bij het verzamelen van het startkapitaal.
“Wie niet over die eerste financiële buffer beschikt, komt niet eens aan tafel bij de bank”, aldus Font.
Woningmarkt koelt af ondanks grote vraag
De hoge prijzen hebben ook gevolgen voor het aantal transacties. In de Comunitat Valenciana daalde de verkoop van woningen in april voor de vierde maand op rij. Volgens gegevens van het Spaanse college van vastgoedregisters lag het aantal verkopen ruim 8 procent lager dan in dezelfde maand een jaar eerder.
Ook cijfers van het Spaanse statistiekbureau INE wijzen op een daling van 8,2 procent op jaarbasis. Daarmee lijkt de woningmarkt af te koelen, ondanks de aanhoudende vraag naar betaalbare woningen.