Else Beekman
Sommige straten in Málaga staan tot elf uur per dag in de volle zon. Dat blijkt uit onderzoek van het burgerinitiatief Málaga por la regeneración, dat bewoners helpt om met concrete cijfers meer bomen en schaduwplekken te eisen bij de gemeente.
Het initiatief brengt in kaart welke straten in de stad het meest aan de zon blootstaan, met behulp van simulatiesoftware als ShadeMap. Een van de eerste onderzochte locaties is de Calle Héroe de Sostoa, een van de drukste verkeersaders van Málaga. Bepaalde stukken stoep krijgen daar tussen de zes en meer dan elf uur directe zon per dag.
Volgens het collectief draagt zo’n langdurige blootstelling bij aan het zogeheten stedelijk hitte-eilandeffect. Daarbij worden steden merkbaar warmer dan hun omgeving. Ook maakt het lopen door de stad tijdens de warmste maanden een stuk lastiger.
“Een uithoudingsproef voor buurtbewoners”
Málaga por la regeneración benadrukt dat het niet alleen om zomers comfort gaat. Wandelen of fietsen door Málaga is volgens de organisatie in de warmste maanden een ware uithoudingsproef geworden. Dat geldt helemaal voor buurtbewoners, ouderen en kinderen. Het gaat volgens hen om volksgezondheid en om het aanpassen van de stad aan het veranderende klimaat.
Ver esta publicación en Instagram
De campagne komt op een moment dat de temperaturen en hittegolven in Spanje de afgelopen zomers zijn toegenomen. Het initiatief ziet groene stadsinfrastructuur als een van de manieren om buurten leefbaarder te maken.
Terwijl bewoners meer bomen willen, verdwijnen ze elders
De roep om meer groen komt op een moment dat bewoners op meerdere plekken in Málaga juist protesteren tegen het kappen van bomen ten gunste van bouwprojecten.
Voor de aanleg van het nieuwe ‘derde ziekenhuis’ van Málaga, dat samen met het Materno Infantil en het Hospital Civil een medisch complex moet vormen, zou volgens buurtplatforms “het enige bos van het district” Bailén-Miraflores verdwijnen. Bewoners voeren actie tegen het project en overwegen naar de rechter te stappen. Ze vrezen bovendien dat de bouwlocatie, op de bedding van een voormalige afwatering, overstromingsrisico’s met zich meebrengt.
Los daarvan leidde de privatisering van de parkeerplaats bij hetzelfde ziekenhuis afgelopen juni tot protest van vakbond CCOO en de partij PSOE in Málaga. Volgens hen kost die operatie 700 bomen en maakt historisch groen plaats voor asfalt en hogere parkeertarieven voor personeel en patiënten.
Ook aan de boulevard van Pedregalejo, aan de oostkant van de stad, is de onvrede over een renovatie groot. Bewoners verzamelden inmiddels ruim tweeduizend handtekeningen tegen de lopende werkzaamheden. Zij noemen het resultaat een “beroving van de schoonheid, geschiedenis en herinnering” van de paseo. Ze eisen expliciet meer bomen, schaduw en zitplekken in plaats van de huidige aanpak. Hun zorg reikt verder dan Pedregalejo alleen omdat ze vrezen dat hetzelfde model wordt doorgetrokken naar de naburige wijk El Palo en de rest van de kust van Málaga.
Hoe rijmt dit met de aanplant van nieuwe bomen?
InSpanje.nl meldde in april nog dat Málaga juist fors inzet op vergroening. De stad telde toen 110.000 bomen in straten en parken, met een nieuw groen-blauw infrastructuurplan en een apart bomenplan om meer bladerdek en schaduw te creëren. Dat lijkt in tegenspraak met de huidige protesten, maar aanplant in parken, op scholen en in natuurgebieden rond de stad staat los van beslissingen over specifieke bouwprojecten, zoals een ziekenhuisuitbreiding of een boulevardrenovatie. Een stadsbreed groeiend bomenbestand sluit dus niet uit dat er op losse locaties bestaande, volwassen bomen sneuvelen.
In april waarschuwde oppositiepartij Con Málaga dat nieuwe aanplant weinig oplevert zonder structureel onderhoud en dat de uitvoering van het gemeentelijk groenbeleid vaak achterblijft bij de ambities. De huidige protesten tonen waar die kloof tussen beleid en praktijk concreet voelbaar wordt.
Zelf de zonuren van je straat opvragen
Bewoners kunnen zelf meedoen aan het project Málaga por la Regeneración. Wie de naam van zijn straat en buurt mailt naar het initiatief, krijgt berekend hoeveel uur directe zon die tijdens de zomer ontvangt. Met die gegevens kunnen bewoners vervolgens een verzoek indienen bij hun wijkraad, voor nieuwe bomen, meer groen of tijdelijke schaduwoplossingen.
Het uiteindelijke doel van het collectief is dat dit soort verzoeken bijdraagt aan bredere vergroeningsplannen. Daarmee moeten de wijken van Málaga beter bestand raken tegen periodes van extreme hitte.