Else Beekman
Als je naar de supermarkt gaat en daar flessen olijfolie achter slot en grendel vindt, kom je waarschijnlijk uit Aragon, Andalusië, Castilla La Mancha, Catalonië, Valencia, Madrid, de Balearen of Extremadura. In deze 8 autonome gemeenschappen wordt dit product het meest gestolen. Wat zijn behalve olijfolie de meest gestolen levensmiddelen in Spanje?
Het aantal artikelen dat beschermd wordt tegen diefstal iedere dag toe in de Spaanse supermarkten. Het gaat niet alleen meer om flessen drank, maar bijvoorbeeld ook om ingeblikt voedsel. Of om hygiënische en cosmetische producten zoals crèmes of scheermesjes. Hoewel je zou kunnen denken dat alleen kleinere producten, die makkelijker te verbergen zijn, gestolen worden, komt diefstal van grotere producten ook voor. Denk bijvoorbeeld aan flessen, karaffen olie of zelfs hammen.
De meest gestolen levensmiddelen
In 2023 waren de meest gestolen producten oliën, Iberische vleeswaren, scheerspullen, tonijn en wijnen. Sterke drank staat dit jaar nog altijd op nummer 1 als meest gestolen product uit de Spaanse supermarkt. Niet verwonderlijk is dat olijfolie in 2024 de top 5 binnengekomen is als het op één na meest gestolen product. In acht autonome regio’s staat het op nummer 1. Het is het meest gestolen product in supermarkten in Andalusië, Aragon, Castilië-La Mancha, Catalonië, Madrid, Valencia, Extremadura en de Balearen.
Nationaal gezien eindigt olijfolie op de tweede plaats. Daarmee verdringt het de Iberische vleeswaren, die nu eindigen als nummer drie. “Olie van erkende merken wordt net zo goed gestolen als olie van huismerken”, zegt Salvador Cañones, managing partner van STC Nedap. Het bedrijf, dat verpakkingen maakt, heeft onderzoek uitgevoerd naar winkeldiefstallen.
De regio’s
Waar inwoners uit de kustregio’s geneigd zijn om tonijn te stelen, kiezen de Galiciërs, Cantabriërs en Asturiërs in het noorden voor octopus. Terwijl in Aragón de diefstal van lokale vleeswaren opvalt, is in Castilla y León en Andalusië kaas een duidelijk doelwit. In Catalonië worden kokkels en koemelk veel gestolen. Op de Canarische Eilanden en de Balearen behoren D.O.-kazen en lokale likeuren tot de meest karakteristieke producten die worden gestolen. In Navarra, Ceuta en Melilla zijn gerookte en ingemaakte producten vaak het doelwit van diefstal.
Verfijnde smaak
“Het is duidelijk dat we een verfijnde smaak hebben, met een duidelijke voorkeur voor gastronomische producten. Er zijn nogal wat verschillen met de rest van de EU-landen. Onze belangrijkste overeenkomst is de aantrekkingskracht voor sterke dranken, maar in geen enkel ander land behalve Italië en Portugal zouden ze overwegen om kaas, tonijn of koffie te beschermen”, zegt Cañones.
Wie stelen de levensmiddelen?
Een van de meest onthullende gegevens in dit rapport is dat de diefstallen van levensmiddelen in 90% van de gevallen worden gepleegd door professionele en georganiseerde bendes. Daarnaast ook door veelplegers. Zij gebruiken de producten achteraf om door te verkopen. “Er is een onderliggende reden voor winkeldiefstal en dat is dat iemand iets gratis wil hebben – de dief zelf – of iemand wil het goedkoper kopen en zet de dief aan tot diefstal”, zegt Cañones. Volgens het onderzoek ligt de leeftijd van de mensen die deze diefstallen plegen tussen de 20 en 60 jaar.
Noodzaak om te stelen of niet?
Maar heeft deze diefstal van levensmiddelen echt te maken met noodzaak? Verschillende gegevens wijzen erop dat dit niet het geval is, althans niet voor het grootste deel. Enerzijds worden de meeste merkproducten gestolen in plaats van eigen merken, met uitzondering van olie. Anderzijds worden basisproducten zoals brood, pasta, meel of rijst niet gestolen. En, last but not least, 96% van de onderzochte supermarktketens werkt dagelijks samen met sociale organisaties en voedselbanken en biedt gratis producten aan om in reële behoeften te voorzien.
Zonder beveiliging 70 procent meer diefstallen
Voor het onderzoek werden gegevens verzameld bij grote ketens met meer dan 10.000 supermarkten in heel Spanje. Daarnaast is er een enquête gehouden onder directeuren beveiliging en winkelmanagers. Het onderzoek geeft ook aanwijzingen over wat er zou gebeuren als we onze levensmiddelen niet zouden beschermen met antidiefstalmaatregelen: “100% van de geraadpleegde ketens is ervan overtuigd dat als ze antidiefstalsystemen uit hun winkels, diefstal drastisch zou toenemen met 70% voor de beveiligde goederen. En iets minder voor de resterende 30%”, aldus STC. “Het is duidelijk dat er maar twee manieren zijn om de impact van diefstal te verminderen: of maatregelen nemen om diefstal te voorkomen of de prijzen verhogen om de waarde van de gestolen goederen terug te krijgen”, zoals Cañones uitlegt.
Dit vind je misschien ook interessant: Autodiefstal in Spanje, de 5 meest gestolen auto’s en tips van de politie