Eerste ‘Homo sapiens’ arriveerden eerder in de ‘lege’ Spaanse gebieden dan gedacht

Vondst werpt nieuw licht op menselijke evolutie

door admin
Homo sapiens la Malia

Een Spaans team van paleoantropologen heeft de resten ontdekt van de eerste Homo sapiens die het ruwe en onherbergzame binnenland van de Iberische Meseta bevolkten. Daarmee tonen ze aan dat de Homo sapiens daar veel eerder arriveerden dan gedacht. Hun komst wordt geschat tussen 36.000 en 31.000 jaar geleden, vrijwel onmiddellijk na het vertrek van de neanderthalers.

Het onderzoeksteam ontdekte in La Malia, een rotsachtige schuilplaats bij het dorp Tamajón in Guadalajara, de resten van de eerste Homo sapiens die het ruwe en onherbergzame binnenland van de Iberische Meseta bevolkten. Deze vondst bestaat uit talrijke scherpe stenen messen, speren voor jacht op afstand en botten van paarden en herten die ongeveer 33.000 jaar geleden door Homo sapiens zijn opgegeten. La Malia telt tegenwoordig slechts148 inwoners.

Dit nieuwe bewijs draagt bij aan het ontrafelen van een van de meest intrigerende momenten in de menselijke evolutiegeschiedenis. Ongeveer 42.000 jaar geleden verlieten de laatste neanderthalers het binnenland van de Iberische hoogvlakte op zoek naar warmere schuilplaatsen in het zuiden. Slechts 2.000 jaar later stierven deze oorspronkelijk Europese mensen, die tienduizenden jaren hadden overleefd tijdens de zwaarste ijstijden, volledig uit. De grote vraag blijft of de komst van Homo sapiens hier een rol in heeft gespeeld.

Nieuwe inzichten in kolonisatie van vijandige gebieden

Tot nu toe werd aangenomen dat het centrum van het schiereiland te koud en vijandig was voor de eerste Homo sapiens die in Iberia arriveerden. Men dacht dat ze liever aan de kust bleven. Daarom zou het binnenland gedurende 15.000 jaar na het verdwijnen van de laatste neanderthalers onbewoond zijn. Maar nu heeft het team van onderzoekers van het Centro Nacional de Investigación sobre Evolución Humana in Burgos aangetoond dat Homo sapiens veel eerder arriveerden, namelijk tussen 36.000 en 31.000 jaar geleden, vrijwel onmiddellijk na het vertrek van de neanderthalers.

“Het meest opvallende is dat we nu een beter beeld krijgen van de capaciteiten van onze soort om vijandige gebieden te koloniseren,” aldus onderzoekster Sala. “Het is ook een bijzonder moment omdat de neanderthalers verdwijnen en de Homo sapiens arriveren,” voegt ze toe. Zodoende tonen de vondsten aan dat het binnenland van de Meseta veel korter onbevolkt was dan voorheen werd gedacht en dat Homo sapiens in staat waren dit gebied te veroveren.

Technologische vooruitgang en overleving

De in Guadalajara gevonden resten behoren tot de Aurignacien-cultuur. Die staat bekend om enkele van de eerste kunstwerken zoals de raadselachtige man met leeuwenkop uit bot en de indrukwekkende grotschilderingen van Chauvet in Frankrijk. Hoewel er in La Malia geen kunstwerken zijn gevonden, is er wel veel technologie voor afstandsjacht en overleving ontdekt. De datering van de resten wijst erop dat deze rotsachtige schuilplaats sporadisch werd bewoond gedurende duizenden jaren. De eerste bewoning zou rond 33.000 jaar geleden zijn geweest en een tweede rond 27.000 jaar geleden.

Gedurende deze periode veranderde het landschap van het centrale schiereiland drastisch. Van een relatief gematigd en bosrijk gebied werd het een zeer koude en schaars begroeide streek. Jagen op wild werd daardoor veel moeilijker voor de nieuwe bewoners. Ondanks deze veranderingen bleven de levensstijl en jachtmethoden van de Homo sapiens, die zich richtten op paarden en herten, grotendeels hetzelfde.

Wetenschappelijke publicatie

De resultaten van het onderzoek zijn gepubliceerd in Science Advances en verhogen het mysterie rondom de verdwijning van de neanderthalers. Sala waarschuwt dat men niet moet concluderen dat de neanderthalers minder goed waren aangepast aan hun omgeving. Ook niet dat ze afhankelijk waren geworden van een milder klimaat, wat hun uitsterven zou hebben veroorzaakt. Wat nu wel duidelijk is, is dat Homo sapiens veel sneller het door neanderthalers verlaten gebied in het centrum van de Meseta bevolkten.

Recente DNA-studies hebben aangetoond dat deze vroege Homo sapiens uit de Aurignacien-cultuur, die al afstandsjacht en kunst beheersten, ook uitstierven zonder een spoor achter te laten. Na hen kwamen andere migratiegolven, waaronder die welke de beroemde grotschilderingen van de bisons in Altamira maakten.

Lees ook: Menselijke evolutieleer op zijn kop door DNA-vondst in Spanje

Dit vind je misschien ook leuk