Groot tekort aan bouwvakkers in Spanje

door admin
Groot tekort aan bouwvakkers in Spanje

Het tekort aan geschikt bouwpersoneel in Spanje is zo groot dat de Spaanse arbeidsbemiddelingsdienst SEPE er alles aan doet om personeel te vinden: ervaring niet nodig, lonen tot 35 duizend euro en vaste contracten.

De Roemeense Florin Nicolae Nistor kwam 24 jaar geleden naar Spanje. Net als zijn landgenoten ging hij in de bouw werken, in een Spanje dat steeds meer verstedelijkt. Daarna kwam de crisis van 2008 en de werkloosheid in de bouwsector steeg explosief. Veel werknemers kozen een ander beroep of gingen met vervroegd pensioen.

Nistor heeft een klein bouwbedrijf dat de crisis heeft overleefd, maar niets is nog hetzelfde. De bouwwereld draait weer op volle toeren, maar het gebrek aan personeel wordt een groot probleem. Volgens Nistor is er veel werk in de bouw, maar goed gekwalificeerd personeel is er gewoon niet. Hij zou een dubbele hoeveelheid werk aan kunnen als hij goede vakmensen kon vinden.

Deadlines langer door personeelsgebrek

Het belemmert de bouw in Spanje al jaren. De opleving van de sector, door de impuls van Europese fondsen, dwingt deze tot het uiterste. De deadlines worden langer en sommige aanbestedingen blijven zelfs onvervuld. 49 procent van de bouwbedrijven geeft aan dat ze minder werk kunnen verzetten door gebrek aan arbeidskrachten. Dat is 9 procent meer dan het jaar daarvoor. Dit blijkt uit een enquête van de Banco de España in het vierde kwartaal van 2022.

Bouw steunt op buitenlandse werknemers

Sinds het herstel van de economische crisis in 2008, steunt de bouw grotendeels op buitenlandse werknemers. Nistor heeft veel Roemenen in dienst. Hij geeft aan dat veel van zijn landgenoten terugkeren naar hun thuisland omdat de arbeidsomstandigheden daar nu beter zijn. Er zijn ook Zuid-Amerikanen, maar veel van hen hebben geen geldige papieren. Bouwvakkers uit Spanje zelf zijn er niet of nauwelijks.

Voormannen gezocht

In de beginjaren van dit milleniummillennium was de bouw ‘booming’. Wie een bouwkundig opleiding had afgerond kon overal aan de slag. Vaak tegen duizelingwekkende salarissen. In 2008 kwam er een einde aan die glorietijd. Door de vastgoedcrisis werd werken in de bouw een uitzichtloze kwestie. Daardoor was er geen animo meer voor bouwtechnische opleidingen. Het heeft alles te maken met de markt. Sinds 2022 neemt het aantal leerlingen weer toe, zegt Sardá, adjunct-directeur van de technische hogeschool van de UPM.

Kijk op werk verandert

Hoewel het aantal studenten bij bouwopleidingen weer aantrekt, werken steeds meer jongeren liever bij een projectontwikkelaar of een adviesbureau dan op de bouwplaats, zegt Sardá. Het beeld dat studenten hebben van de bouw is er een van slechte arbeidsomstandigheden en lage lonen. Ze zitten liever in een warm kantoor dan dat ze op een koude bouwplaats werken.

Personeel zoeken bij de concurrent

Ondertussen breken bouwbedrijven hun hoofd over het personeelsprobleem. Tegenwoordig leidt de zoektocht naar goede vakmensen al snel tot het wegkapen van personeel bij de concurrent, beweert Yedra Martínez, directeur van de constructieafdeling van het bouwbedrijf Ubicca. De onderlinge concurrentie tussen bedrijven zorgt ervoor dat de lonen van geschoold personeel razendsnel stijgen. Daarnaast gebeurt het volgens Martínez tegenwoordig vaak dat werknemers vertrekken omdat ze elders betere arbeidsvoorwaarden krijgen aangeboden. 

Wel fondsen, geen arbeidskrachten

De bouwsector was een van de eerste die weer van start ging na de lockdown. Terwijl miljoenen Spanjaarden nog thuis zaten, gingen bouwploegen weer aan de slag. Binnen een paar maanden nam het werk enorm toe. De Europese Unie nam een miljoenenschuld op zich en probeerde de economie nieuw leven in te blazen. De meeste van de bekende Next Generation-fondsen hadden op de een of andere manier invloed op de bouwsector. Toen werd duidelijk dat er niet genoeg capaciteit was voor zoveel werk.

Tekorten op alle fronten

Volgens Sergio Estela, secretaris van de bouwafdeling van vakbond UGT, is er op alle vlakken gebrek aan personeel. Zowel ingenieurs, bouwplaatsmanagers of administratief personeel, als ook echte vakmensen. Het tekort aan arbeidskrachten geldt overigens niet alleen voor de bouw. Maar in tegenstelling tot bijvoorbeeld de horeca, ligt de oorzaak in de bouw niet bij te lage lonen. Dat is althans de mening van Estela. Hij nam deel aan onderhandelingsgesprekken over het nieuwe bouwakkoord dat sinds september van kracht is. Door de grote vraag naar bouwpersoneel zijn ook de laagste lonen inmiddels gestegen tot ver boven het minimum van ruim 15 duizend euro.

Werken vanuit je luie stoel

Volgens Estela treft het werkgelegenheidsprobleem niet alleen Spanje maar heel West-Europa. ”De maatschappij verandert en mensen die nu studeren hebben andere ideeën over wat werk betekent,” zegt hij. En hoezeer de arbeidsomstandigheden ook verbeteren, het zal altijd fysiek hard werken blijven in deze sector. Het werk in de bouw kun je niet doen vanuit je luie stoel.

Bekijk ook: Spaanse onderzoekers ontwikkelen materiaal dat de lucht zuivert

Dit vind je misschien ook leuk