Else Beekman
Dinsdag is de tweede dag van de grote onderwijsstaking in de regio Valencia. De eerste stakingsdag, op maandag, had gelijk een grote impact. Volgens de Generalitat legde iets meer dan de helft van de leraren in het openbare onderwijs maandag het werk neer. De vakbonden spreken juist van een veel hogere deelname, tot rond de 88 à 90 procent. Hoe dan ook raakten veel scholen en instituten maandag ernstig ontregeld.
In het kort
- Grote staking legt veel openbare scholen in Valencia stil.
- Cijfers lopen uiteen: Generalitat zegt 50% deelname, vakbonden bijna 90%.
- Leraren eisen meer loon, kleinere klassen en minder werkdruk.
- Lessen, examens en eindbeoordelingen kunnen worden verstoord.
Vakbonden riepen ongeveer 80.000 docenten van basisscholen, middelbare scholen, conservatoria, taalscholen en volwassenenonderwijs op tot een staking voor onbepaalde tijd. De actie valt in de laatste fase van het schooljaar en kan gevolgen hebben voor lessen, examens en eindbeoordelingen.
Groot verschil tussen officiële cijfers en vakbonden
De regionale regering meldde maandagmiddag een deelname van 50,12 procent. Volgens de onderwijsbonden lag het werkelijke percentage veel hoger. Vakbond STEPV sprak zelfs van meer dan 90 procent, waarbij op veel scholen alleen de minimale dienstverlening aanwezig zou zijn geweest.
Ook plaatselijke cijfers wijzen op grote verschillen per school. In sommige centra bleef de deelname beperkt, terwijl elders vrijwel het hele docententeam staakte. In meerdere plaatsen kwamen bovendien veel leerlingen niet naar school, waardoor de normale lesdag op tal van locaties onmogelijk werd.
Massale demonstraties in Valencia, Alicante en Castellón
De staking ging gepaard met grote protesten op straat. In Valencia namen volgens de Delegación del Gobierno meer dan 20.000 mensen deel aan de demonstratie. Ook in Alicante, Castellón en Elche gingen duizenden docenten, ouders en sympathisanten de straat op.
Uit die brede mobilisatie was de grote onvrede in het openbare onderwijs af te leiden. Niet alleen de grote vakbonden steunen de actie; ook kleinere organisaties en honderden schoolvergaderingen hebben zich achter de staking geschaard.
Grote onvrede over salarissen en werkdruk
De staking draait in de eerste plaats om betere arbeidsvoorwaarden en hogere lonen. Vakbonden wijzen erop dat onderwijzend personeel sinds 2010 flink aan koopkracht heeft verloren. Zij eisen daarom onder meer een salarisverhoging die neerkomt op ongeveer 500 euro bruto per maand.
Daarnaast opteren ze voor kleinere klassen, meer personeel voor leerlingen met extra ondersteuningsbehoeften, snellere vervanging bij ziekte en minder administratieve taken. Ook investeringen in airconditioning en onderhoud van schoolgebouwen staan op de lijst van eisen.
De regionale onderwijsdienst heeft voorlopig slechts een beperkte salarisverhoging voorgesteld, wat de spanningen verder heeft vergroot.
Problemen rond examens en evaluaties
De timing van de staking ligt gevoelig. De laatste weken van het schooljaar zijn cruciaal voor toetsen, rapporten, eindexamens en de voorbereiding op toelatingsexamens voor universiteiten.
De minimale dienstverlening die door de overheid is opgelegd, garandeert vooral toezicht op leerlingen. Voor examenklassen van het tweede jaar Bachillerato – vergelijkbaar met het laatste jaar van de middelbare school, blijft de beoordeling beschermd. Voor andere leerjaren bestaat echter veel onzekerheid.
Het regionale hooggerechtshof TSJCV heeft maandag geweigerd de minimale dienstverlening op te schorten. Het hof wees daarbij onder meer op het belang van leerlingen die zich voorbereiden op de EBAU, de Spaanse toelatingsexamens voor de universiteit.
Lessen kunnen uitvallen en ook examens of eindbeoordelingen van andere leerlingen kunnen vertraging oplopen. Vooral middelbare scholen hebben moeite om het onderwijs normaal te laten doorgaan als een aanzienlijk deel van het personeel staakt.
Onderwijsdienst wil opnieuw om tafel
De Conselleria van Onderwijs liet maandag weten bereid te zijn om opnieuw met de vakbonden te onderhandelen, zelfs nog dezelfde middag. Tegelijk noemde de regionale onderwijssecretaris het een goed gebaar als de bonden de staking zouden intrekken.
Daar lijkt voorlopig geen sprake van. Voor dinsdag staan nieuwe acties gepland, waaronder het ophangen van protestaffiches in gemeenten en wijken en nieuwe bijeenkomsten op scholen. Daarmee dreigt de staking zich uit te strekken over meerdere dagen.