Spanje vangt cruiseschip met hantavirus op

door Judith Goeree
Hantavirus aan boord van cuiseschip MV Hondius

De Spaanse regering heeft besloten het cruiseschip MV Hondius op te vangen op de Canarische Eilanden nadat aan boord een uitbraak van hantavirus is vastgesteld. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn inmiddels zeven besmettingen bevestigd. Drie opvarenden zijn overleden.

In het kort

  • Op het cruiseschip MV Hondius is een uitbraak van hantavirus vastgesteld.
  • Volgens de WHO zijn zeven besmettingen bevestigd en zijn drie opvarenden overleden.
  • Het schip ligt momenteel bij Kaapverdië en vaart naar de Canarische Eilanden.
  • De gevaarlijke Andes-variant van het virus blijkt overdraagbaar van mens op mens.
  • De komst van het schip zorgt voor politieke onrust op de Canarische Eilanden.

Het schip ligt momenteel voor anker bij Kaapverdië en zal naar verwachting binnen drie tot vier dagen aankomen op de Canarische Eilanden. Welke haven het schip zal ontvangen, is nog niet bekend.

Schip onderweg van Antarctica naar Europa

De MV Hondius is een cruiseschip voor expeditie- en natuurreizen dat vaart onder de Nederlandse vlag. Het schip vertrok op 1 april vanuit Ushuaia in het zuiden van Argentinië voor een cruise langs Antarctica en de Zuid-Atlantische Oceaan. Aan boord bevinden zich toeristen en bemanningsleden van verschillende nationaliteiten.

Na de uitbraak van hantavirus week het schip uit naar Kaapverdië. Daar ligt het momenteel voor anker terwijl internationale gezondheidsdiensten bepalen welke passagiers met spoed geëvacueerd moeten worden. De overige opvarenden reizen door naar de Canarische Eilanden.

Wat is hantavirus?

Hantavirus is een zeldzaam virus dat normaal gesproken wordt overgedragen via knaagdieren, vooral ratten en muizen. Mensen kunnen besmet raken door contact met urine, uitwerpselen of speeksel van besmette dieren, of door het inademen van besmet stof.

De symptomen beginnen vaak met koorts, spierpijn, hoofdpijn en misselijkheid. In ernstige gevallen kan het virus leiden tot zware lonproblemen of nierfalen. Hoewel besmettingen zeldzaam zijn, kunnen sommige varianten van het hantavirus levensbedreigend zijn.

Besmettingen bij mensen komen wereldwijd weinig voor, maar uitbraken trekken veel aandacht vanwege het risico op ernstige complicaties.

Gevaarlijke Andes-variant vastgesteld

De uitbraak aan boord van de MV Hondius veroorzaakt extra onrust omdat het gaat om de Andes-variant van het hantavirus. Deze variant geldt als de gevaarlijkste vorm van hantavirus. Zuid-Afrika bevestigde dat de Andes-variant is vastgesteld bij twee passagiers die eerder van boord gingen.

Het is de enige bekende variant die van mens op mens overdraagbaar is. Juist daarom volgen gezondheidsautoriteiten de situatie nauwlettend.

De Andes-variant komt vooral voor in Argentinië en Chili. Omdat het cruiseschip vertrok Zuid-Argentinië, vermoeden experts dat de besmettingen tijdens het Zuid-Amerikaanse deel van de reis zijn ontstaan. De exacte bron van de uitbraak wordt nog onderzocht.

Drie doden en meerdere zieken

Volgens de WHO zijn zeven besmettingen vastgesteld aan boord van de MV Hondius. Drie besmette personen zijn overleden. Eén patiënt verkeert in kritieke toestand en drie anderen hebben ziekteverschijnselen ontwikkeld.

Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) onderzoekt momenteel welke passagiers en bemanningsleden met spoed vanuit Kaapverdië geëvacueerd moeten worden. De overige opvarenden reizen door naar de Canarische Eilanden.

Tenerife aangewezen voor medische opvang

Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid heeft Tenerife officieel aangewezen als voor de medische opvang van de passagiers. Volgens regionale bronnen wordt het Universitair Ziekenhuis La Candelaria in Santa Cruz de Tenerife voorbereid op de komst van mogelijke besmette patiënten.

Ook de arts van het schip, die er ernstig aan toe zou zijn, wordt per medisch vliegtuig naar Tenerife overgebracht.

De Spaanse regering zegt dat alle medische behandelingen en transporten plaatsvinden onder strikte veiligheidsmaatregelen. Passagiers zouden in speciaal ingerichte ruimtes en voertuigen worden vervoerd om elk contact met de lokale bevolking te vermijden.

Canarische regering uit kritiek

De komst van het schip zorgt voor politieke spanningen. Regiopresident Fernando Clavijo heeft felle kritiek geuit op de Spaanse regering. Volgens hem is de regionale regering onvoldoende geïnformeerd over de operatie.

Volgens Clavijo ontbreekt een duidelijke medische en logistieke onderbouwing voor de keuze om het schip naar de Canarische Eilanden te sturen.

De onrust op de Canarische Eilanden heeft vooral te maken met de besmettelijkheid van de Andes-variant en de angst voor risico’s voor de volksgezondheid en het toerisme. Regionale bestuurders vrezen bovendien dat de eilanden onvoldoende zijn voorbereid op een mogelijke medische noodsituatie rond het schip.

De regiopresident heeft daarom een spoedoverleg gevraagd met premier Pedro Sánchez. Ook vraagt hij zich af waarom de passagiers nog dagenlang per schip moeten reizen terwijl evacuatie via het vliegveld van Praia op Kaapverdië volgens hem ook een mogelijkheid is.

Spoedoverleg in Madrid

Premier Sánchez heeft inmiddels een crisisoverleg georganiseerd in Madrid. De Spaanse overheid benadrukt dat de opvang op Tenerife gebeurt op verzoek van de WHO en in samenwerking met het ECDC, “in overeenstemming met het internationaal recht en humanitaire verplichtingen”.

Oppositie vraagt om duidelijkheid

Carmen Fúnez noemt de verwarring rond het hantavirus “onaanvaardbaar” en eist dat de regering de bevolking voortdurend en transparant informeert.

De Spaanse regering zegt de komende dagen meer duidelijkheid te geven over de medische operatie en de opvang van de passagiers op Tenerife.

Wat gebeurt er nu?

De MV Hondius zal naar verwachting binnen enkele dagen de Canarische Eilanden bereiken. Intussen onderzoeken internationale gezondheidsdiensten hoeveel opvarenden medische zorg nodig hebben en welke veiligheidsmaatregelen tijdens de aankomst van het schip worden genomen. Vooral vanwege de overdraagbare Andes-variant wordt de situatie internationaal nauwlettend gevolgd.

Bronnen: El País, 20Minutos, El Mundo