Else Beekman
Spanje staat op de derde plaats in Europa, waar het gaat om aankopen bij Chinese webwinkels. Mensen hier zullen het dus het sterkst voelen als de prijzen omhoog gaan. En met een nieuwe Europese heffing van twee euro voor elk soort artikel in een pakket van buiten de EU, die op 1 november werd ingevoerd, is die prijsstijging zeker. Iedereen die iets bij Temu, Shein of AliExpress bestelt, heeft hier sinds zondag mee te maken. Een prijsstijging net voor Black Friday, Cyber Monday en de periode waarin mensen massaal kerstinkopen doen. De heffing op Temu en Shein geldt in de hele EU.
Brussel wil met de maatregel meer controle over de stroom kleine, goedkope pakketjes. In 2025 kwamen er zo’n 6 miljard e-commercepakketten de EU binnen, meldt El País. Meer dan 90 procent daarvan kwam uit China, via platforms als AliExpress, Shein en Temu. Een hoeveelheid die onmogelijk door de douane is bij te benen.
Spanje koopt veel, en ontvangt ook veel
Volgens Emily Riesco van de Spaanse consumentenorganisatie CECU raakt de nieuwe EU-heffing vooral huishoudens met lagere en middeninkomens die vaker op deze platforms kopen, ondanks dat mensen van alle inkomensgroepen ze gebruiken. Wel wordt de opbrengst van de heffing over de lidstaten verdeeld op basis van hoe intensief de douane van elk land wordt gebruikt. Spanje is de zevende economie gerekend op basis van het aantal goedkope pakketjes per jaar. Daarmee wordt het land ook de grootste ontvanger. Voorzichtige schattingen komen op minstens 500 miljoen euro extra per jaar.
Of dat geld ook echt naar meer en betere controles bij de Spaanse douane gaat, moet nog blijken. De Europese consumentenkoepel BEUC benadrukt dat het succes van de maatregel afhangt van nationale overheden en of zij het geld transparant inzetten.
Per soort product, niet per doos
De twee euro geldt niet per pakket, maar per categorie artikel. Zitten er tien dezelfde T-shirts in een doos, dan is het twee euro. Komen daar tien petten bij, dan zijn het twee verschillende categorieën. De heffing wordt dan vier euro. De totale waarde van de bestelling maakt niet uit.
Wie betaalt de heffing voor Temu en Shein?
Officieel is het niet de klant die de heffing van twee euro per categorie artikel moet betalen. Volgens de Europese regels komt die voor rekening van de webwinkels en de importeur. Amazon, AliExpress, Temu en Shein moeten de twee euro dus zelf aan de douane betalen. Alleen houdt niets ze tegen om de kosten door te berekenen via hogere prijzen of hogere verzendkosten.
Raúl Mínguez van de Spaanse Kamer van Koophandel verwacht niet dat dit meteen gebeurt. De grote platforms, vooral de Chinese, hebben volgens hem genoeg marge om de kosten voorlopig zelf te dragen. Op wat langere termijn acht hij het wel heel waarschijnlijk dat een deel geleidelijk in de prijzen of verzendkosten terechtkomt.
Wel duidelijk is dat het toevoegen van de heffing pas bij de laatste stap van het afrekenen illegaal is volgens BEUC. Europese regels schrijven voor dat de eindprijs vanaf het begin van de aankoop zichtbaar moet zijn, zonder verrassingen op het laatste moment.
Niet te verwarren met de drie euro van juli
Sinds 1 juli geldt al een ander extra bedrag dat per productsoort betaald moet worden: een invoerrecht van drie euro voor bestellingen onder de 150 euro. Deze geldt tot 1 juli 2028 omdat tegen die tijd een gezamenlijk Europees douanedatasysteem moet draaien. Daarna kunnen invoerrechten afhangen van de waarde, herkomst en soort product.
De twee euro heffing is een vaste vergoeding voor de kosten van afhandeling en controle. Beide bedragen worden niet terugbetaald, ook niet als je een product terugstuurt, zegt Riesco.
In de praktijk zien kopers in Spanje de heffing van drie euro soms al terug. Techsite Xataka deed de proef bij verschillende platforms. Bij Temu en AliExpress stond het bedrag als aparte regel in het besteloverzicht, inclusief Spaanse btw: 3,63 euro. Met twee soorten producten werd dat 7,26 euro. Bij Shein bleef het totaalbedrag in die test gelijk.
Veel producten voldoen niet
Het belangrijkste doel van de heffing is dat er minder producten die niet aan de Europese regels voldoen Europa binnen komen. Consumentenorganisaties binnen BEUC lieten 162 artikelen van Shein en Temu onafhankelijk testen en van die artikelen voldeed 69 procent niet aan de normen. Onder de geteste producten waren speelgoedproducten, usb-laders en sieraden. Bij aparte tests met producten van Temu liep dat op tot 96 procent. Bij de geteste producten werd risico vastgesteld op brand, elektrische schokken, verstikking bij kinderen en giftige stoffen in kleding en cosmetica .
Bedrijven die de regels overtreden, riskeren onder de nieuwe douaneregels ook boetes van 1 tot 6 procent van de waarde van alles wat ze in de twaalf maanden ervoor in de EU invoerden. Het geld uit de heffing gaat onder meer naar extra controles, digitale systemen en de nieuwe Europese Douaneautoriteit in het Franse Lille. Elke twee jaar bekijkt de Europese Commissie of het bedrag nog klopt.