Else Beekman
Het strand van Maro, bij Nerja in de provincie Málaga, geldt al jaren als een van de mooiste stranden van Spanje. Het draagt een Blauwe Vlag, het internationale keurmerk voor kwaliteit en veiligheid. Tegelijkertijd kreeg het strand deze zomer een Zwarte Vlag van de milieuorganisatie Ecologistas en Acción, wegens vervuiling. Hoe kan dat allebei waar zijn?
Het antwoord zit in het verschil tussen twee compleet verschillende systemen, die elk iets anders meten.
Twee vlaggen, twee organisaties, twee doelen
De Blauwe Vlag wordt in Spanje toegekend door ADEAC. Dat is de Spaanse tak van de internationale Foundation for Environmental Education (FEE). Het is een jaarlijks keurmerk dat gemeenten kunnen aanvragen voor hun stranden. Om de vlag te krijgen en te behouden moet een strand voldoen aan een reeks criteria op het gebied van waterkwaliteit, veiligheid (reddingsbrigade, EHBO), toegankelijkheid, voorzieningen en milieueducatie. De waterkwaliteit wordt daarbij beoordeeld op basis van de officiële metingen die tijdens het badseizoen worden verricht. Nerja ontving dit jaar opnieuw vier Blauwe Vlaggen voor zijn stranden, waaronder Maro, aldus de gemeente Nerja zelf.
De Zwarte Vlag is geen officieel keurmerk maar een jaarlijks aanklachtrapport van Ecologistas en Acción. Deze landelijke milieuorganisatie licht sinds 2005 de Spaanse kustlijn door. De organisatie deelt geen certificaten uit, maar wijst op concrete, structurele misstanden. Daaronder illegale bebouwing, verouderde riolering, chemische vervuiling, verlies van biodiversiteit. Het is een politiek en activistisch instrument, gebaseerd op eigen veldonderzoek en meldingen van vrijwilligers, niet op een doorlopend officieel meetprogramma.
Beide bestaan dus naast elkaar omdat ze fundamenteel iets anders doen. De Blauwe Vlag beoordeelt of een strand voldoet aan een vastgestelde reeks kwaliteitsnormen op basis van officiële watermetingen tijdens het seizoen. De Zwarte Vlag signaleert een specifiek, plaatselijk probleem dat volgens de organisatie onvoldoende wordt aangepakt, ook al hoeft dat probleem niet meteen de officiële seizoensmeting te beïnvloeden.
Waar verwijst Ecologistas en Acción precies naar?
In het rapport Banderas Negras 2026 wijst Ecologistas en Acción op een concreet lozingspunt op het strand van Maro. Volgens het rapport is er sprake van rechtstreekse lozing van afvalwater in zee. Deze zou afkomstig zijn van twee bronnen: het naburige Camping Nerja Villa del Mar en het strandpaviljoen (chiringuito) van Playa de Maro. Beide zouden niet op het reguliere rioolstelsel zijn aangesloten. Het rapport verwijst naar meldingen van badgasten die borrelend water in zee hebben waargenomen en volgens de organisatie hangt dat samen met deze lozingen.
Ecologistas en Acción stelt dat de chiringuito, net als de door de gemeente geplaatste toiletten op het strand, geen aansluiting heeft op de riolering van het nabijgelegen dorp Maro, dat wél over een rioolwaterzuiveringsinstallatie beschikt. Volgens de organisatie is een aansluiting technisch lastiger en duurder omdat het hoogteverschil tussen het strand en het bestaande rioolnet een pompinstallatie zou vereisen. De kwestie zou al door de organisatie zijn gemeld bij de Provinciale Delegatie voor Duurzaamheid, de gemeente Nerja en de kustdienst Demarcación de Costas. Desondanks stellen de milieuactivisten dat het het probleem nog altijd niet is opgelost.
De gemeente Nerja spreekt dit tegen
De gemeente Nerja heeft de beschuldigingen van Ecologistas en Acción publiekelijk weersproken. Wethouder voor Stranden María del Carmen López noemde de gemelde lozingen bij het chiringuito “onbestaand”. Daarbij verweet zij de organisatie de publieke opinie te willen misleiden. Volgens de gemeente is het water van Maro sanitair door de Andalusische gezondheidsdienst als “uitstekend” beoordeeld. Deze dienst controleert en analyseert het water periodiek. Ook wijst de gemeente op de Blauwe Vlag als bewijs dat het strand aan alle officiële kwaliteitseisen voldoet.
Er staat dus een officiële, seizoensgebonden meting van de gezondheidsdienst tegenover een aanklacht van een milieuorganisatie over een specifiek, aanhoudend lokaal knelpunt. Beide partijen baseren zich op andere feiten en een ander soort bewijs.
Is het veilig om bij Maro te zwemmen?
Voor wie deze zomer naar Maro wil, is het belangrijkste om te weten dat de officiële waterkwaliteit ook los van beide vlaggen wordt bijgehouden. Iedereen kan de resultaten van metingen gratis raadplegen. De volgende twee officiële bronnen zijn daarvoor leidend:
- NÁYADE, het nationale informatiesysteem voor zwemwater van het Spaanse ministerie van Volksgezondheid. Alle officieel erkende zwemwaterlocaties van Spanje worden hier bijgehouden. De locaties krijgen een actuele kwaliteitsclassificatie (uitstekend, goed, voldoende of onvoldoende), op basis van metingen van twee bacteriële indicatoren (E. coli en intestinale enterokokken).
- De Consejería de Salud y Consumo van de Junta de Andalucía publiceert tijdens het badseizoen elke twee weken metingen per strand, inclusief Maro. Deze rapporten staan op de website van de Junta de Andalucía, onder “Zonas de baño”.
Praktisch advies: check bij twijfel voordat je gaat zwemmen de actuele NÁYADE-classificatie of het laatste tweewekelijkse rapport van de Junta de Andalucía. vooral na hevige regenval, wanneer rioolstelsels vaker overbelast raken kan dat belangrijk zijn. Evenals op piekmomenten tijdens het absolute hoogseizoen van half juli tot half augustus.
Blijf, zoals overal, weg van eventuele lokale waarschuwingsborden of afgezette gedeeltes van het strand. Al geeft de Blauwe Vlag een goed algemeen beeld van de kwaliteit van het strand over het hele seizoen, deze sluit incidentele of plaatselijke problemen, zoals waar Ecologistas en Acción op wijst, niet per definitie uit. Voor de meest actuele, punt-specifieke informatie blijven de officiële meetsystemen de betrouwbaarste bron.