Judith Goeree
Wie deze zomer naar Spanje rijdt, ziet op veel stranden trots een Blauwe Vlag wapperen. Spanje is ook dit jaar wereldkampioen, met 677 stranden die het internationale keurmerk kregen voor schoon zwemwater, veiligheid, goede voorzieningen en duurzaam beheer. Toch verscheen deze week ook een heel ander overzicht. Milieuorganisatie Ecologistas en Acción deelde haar jaarlijkse Zwarte Vlaggen uit aan kustlocaties waar volgens haar sprake is van ernstige vervuiling of slecht milieubeheer.
Dat betekent overigens niet dat je deze zomer beter uit de buurt kunt blijven. Een Zwarte Vlag zegt niets over de officiële zwemwaterkwaliteit. De organisatie gebruikt de onderscheiding om aandacht te vragen voor problemen als rioollozingen, chemische vervuiling, aantasting van natuur, overbebouwing en massatoerisme. Juist daarom is het opvallend dat sommige van de populairste vakantiebestemmingen van Spanje óók op de lijst voorkomen.
In het kort
- Ecologistas en Acción deelde haar jaarlijkse Zwarte Vlaggen uit.
- Die gaan naar kustplekken met vervuiling of slecht milieubeheer.
- De Canarische Eilanden krijgen relatief de meeste vlaggen.
- Ook Costa Brava, Costa Blanca, Costa del Sol en Mallorca staan op de lijst.
- Spanje haalde dit jaar tegelijk een recordaantal Blauwe Vlaggen.
Costa Brava: prachtige baaien, kwetsbare natuur
De Costa Brava behoort al jaren tot de populairste vakantiebestemmingen van Spanje. De ruige kust, kleine baaien en het heldere water leveren de provincie Girona ieder jaar tientallen stranden met een Blauwe Vlag op.
Toch kreeg de regio ook twee Zwarte Vlaggen. De eerste gaat naar el Golfet bij Calella de Palafrugell, waar Ecologistas en Acción waarschuwt voor schade aan kwetsbare onderwatervegetatie door recreatievaart en ankeren. De tweede is voor de kust van de Muntanyes de Begur, waar de organisatie zich zorgen maakt over verdere verstedelijking van een landschappelijk waardevol gebied.
Costa Dorada: chemische vervuiling en afvalwater
Ook de Costa Dorada is een geliefde vakantiebestemming, met bekende badplaatsen als Salou, Cambrils en L’Hospitalet de l’Infant. De provincie Tarragona telt opnieuw veel stranden met een Blauwe Vlag.
De Zwarte Vlaggen gaan echter naar heel andere locaties. Bij l’Ametlla de Mar wijst de milieuorganisatie op een mysterieuze witte, chemisch ruikende schuimlaag die al langere tijd voor onrust zorgt. Daarnaast krijgt Playa de la Paella in Torredembarra kritiek vanwege zandwinning en aanhoudende lozingen van afvalwater.
Costa Blanca: ook Alicante ontkomt niet aan kritiek
De Costa Blanca behoort opnieuw tot de regio’s met de meeste stranden met een Blauwe Vlag van Spanje. Plaatsen als Benidorm, Dénia, Jávea en Calpe trekken jaarlijks honderdduizenden bezoekers.
Toch kreeg de provincie Alicante eveneens twee Zwarte Vlaggen. De eerste gaat naar Playa de la Almadrava, waar Ecologistas en Acción de gevolgen van toenemende toeristische druk aan de kaak stelt. De tweede is voor La Albufereta en Cap de l’Horta, waar volgens de organisatie sprake is van onvoldoende bescherming en slecht kustbeheer.
Costa Cálida: de bekende zorgen rond de Mar Menor
In Murcia keren twee bekende namen opnieuw terug.
De Mar Menor krijgt opnieuw een Zwarte Vlag vanwege de aanhoudende belasting door landbouw, nutriënten en de volgens Ecologistas onvoldoende bescherming van het kwetsbare ecosysteem.
Daarnaast blijft ook de Bahía de Portmán en de Sierra Minera op de lijst staan. De baai geldt al jaren als een van de zwaarst vervuilde kustgebieden van Spanje door historische mijnbouw en chemische verontreiniging.
Costa Tropical: twee bekende stranden
Aan de Costa Tropical liggen populaire badplaatsen als Almuñécar en Salobreña.
Juist daar liggen ook de twee locaties die de milieuorganisatie aanwijst. Playa de los Berengueles in Almuñécar krijgt een Zwarte Vlag vanwege geplande bebouwing, terwijl Playa de la Charca in Salobreña wordt genoemd vanwege problemen rond afvalwater en kustbeheer.
Costa del Sol: Nerja en Marbella onder vuur
Ook de provincie Málaga scoort traditioneel hoog met stranden met een Blauwe Vlag. Dit jaar zijn dat er opnieuw 45, verdeeld over twaalf gemeenten.
Toch ontbreekt ook de Costa del Sol niet op de lijst van Ecologistas en Acción.
De eerste Zwarte Vlag gaat naar Playa de Maro bij Nerja, waar volgens de organisatie nog altijd ongezuiverd afvalwater in zee terechtkomt. De tweede is voor het duingebied bij de voormalige Residencia de Tiempo Libre in Marbella. Daar vrezen de ecologisten dat bebouwing ten koste gaat van een van de laatste natuurlijke duingebieden aan deze kust.
Mallorca: toeristische druk
Ook Mallorca telt tientallen stranden met een Blauwe Vlag.
De Zwarte Vlag gaat dit jaar onder meer naar de baai van Pollença, waar Ecologistas en Acción de grote aantallen illegaal afgemeerde recreatieboten aanwijst als bedreiging voor kwetsbare zeegrasvelden (Posidonia). Volgens de organisatie vormt juist die toeristische druk een groeiend probleem voor de natuur.
Canarische Eilanden: opvallend veel Zwarte Vlaggen
De Canarische Eilanden behoren het hele jaar door tot de populairste zonbestemmingen van Spanje en tellen dit jaar 52 stranden met een Blauwe Vlag. Toch kreeg geen enkele autonome regio zoveel Zwarte Vlaggen als de eilandengroep. Volgens ABC gaat ongeveer 30 procent van alle Zwarte Vlaggen naar de Canarische Eilanden.
Op Tenerife kreeg Puertito de Adeje een Zwarte Vlag vanwege de bouw van het omstreden luxeproject Cuna del Alma. Ook Playa de Las Teresitas, het bekende (deels kunstmatige) stadsstrand bij Santa Cruz de Tenerife, wordt bekritiseerd vanwege volgens Ecologistas en Acción tekortschietend kustbeheer.
Op Gran Canaria richt de kritiek zich op de kust bij Telde, waar viskwekerijen volgens de milieuorganisatie het mariene ecosysteem aantasten. Op Lanzarote wordt de impact van cruiseschepen op de kust als belangrijk milieuprobleem genoemd.
Daarmee laat ook de Canarische archipel zien dat veel stranden met een Blauwe Vlag prima kunnen samengaan met hardnekkige milieuproblemen elders langs dezelfde kust.
Wat betekent een Zwarte Vlag?
Dat een provincie zowel stranden met een Blauwe Vlag als locaties met een Zwarte Vlag heeft, lijkt tegenstrijdig. Toch beoordelen beide onderscheidingen iets heel anders.
De Blauwe Vlag is een internationaal keurmerk voor een specifiek strand. Daarbij wordt gekeken naar onder meer de zwemwaterkwaliteit, veiligheid, voorzieningen en het strandbeheer.
De Zwarte Vlag is geen officieel keurmerk, maar een jaarlijkse campagne van Ecologistas en Acción. De milieuorganisatie vraagt daarmee aandacht voor problemen als vervuiling, rioollozingen, verstedelijking, verlies van biodiversiteit en slecht kustbeheer. Zo’n Zwarte Vlag kan worden toegekend aan een strand, maar ook aan een baai, riviermonding, natuurgebied of een ander deel van de kust.
Daardoor kan een provincie tientallen stranden met een Blauwe Vlag tellen en tegelijkertijd één of meer Zwarte Vlaggen krijgen voor milieuproblemen elders langs dezelfde kust. Een Zwarte Vlag betekent dan ook niet automatisch dat zwemmen op een strand onveilig is. Ze is vooral bedoeld als waarschuwing voor de ecologische toestand van een kustgebied.
Bronnen: Ecologistas en Acción