Else Beekman
Wie een huis wil kopen op de Canarische Eilanden, moet daar straks misschien eerst tien jaar ingeschreven staan. De Canarische regering heeft hiertoe een wetsvoorstel naar Madrid gestuurd. Opmerkelijk is dat de regel voor iedereen geldt, ook voor Spanjaarden van het vasteland.
Het plan draait om de inschrijving bij de gemeente, het empadronamiento. Wie een woning wil kopen, moet tien jaar onafgebroken op de eilanden ingeschreven staan. Dat wordt vijftien jaar bij een onderbroken inschrijving.
Een ander voorstel is dat één persoon maximaal twee woningen mag kopen en die twee woningen moeten dan in verschillende gemeenten liggen. Voor bedrijven zou gaan gelden dat zij alleen nog huizen mogen kopen als het hun doel is om die an particulieren te verkopen of te verhuren.
De regering onder leiding van president Fernando Clavijo wil personen die niet aan de eis voldoet een harde sanctie geven, namelijk de koop nietig verklaren. Zo’n koop kan dan ook niet in het eigendomsregister worden ingeschreven. Erfenissen vallen buiten de regeling.
Waarom de eilanden een huis kopen willen beperken
De eilandregering geeft als reden voor het voorstel op dat het wil voorkomen dat nog meer eigen bewoners uit de markt worden geduwd. Ze wijst op de beperkte ruimte op de eilanden en de kwetsbare natuur. Ondertussen kopen mensen en bedrijven die elders wonen huizen op voor andere doeleinden dan voor permanente bewoning. Dat schuurt.
Volgens Clavijo wordt een derde van de verkochte woningen op de eilanden door buitenlanders gekocht, zo zei hij dinsdag in het Canarische parlement. Eerder dit jaar klonk een ander getal. Toen Clavijo in Brussel om steun vroeg, sprak hij van één op de vier verkochte woningen die naar buitenlanders gaat.
Niet je paspoort is belangrijk, maar waar je woont
Clavijo probeert al langer de huizenkoop door niet-ingezetenen te beperken. Eerdere plannen liepen vast op de Europese verdragen, die vrij verkeer van personen en kapitaal garanderen en onderscheid op basis van nationaliteit verbieden.
Het nieuwe voorstel kijkt daarom niet naar de nationaliteit, maar naar de vaste woonplaats. Daarnaast beroept de regering zich op artikel 349 van het EU-werkingsverdrag. Dat geeft ultraperifere regio’s zoals de Canarische Eilanden recht op een aparte behandeling. Wie er woont, kan in de tussentijd gewoon huren, stelt de toelichting bij het voorstel.
Er loopt ook een tweede spoor via Brussel. Vorige week stuurde de eilandregering voorstellen voor wijzigingen in de Europese verordening over betaalbare woningen naar het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarmee zouden regio’s als de Canarische Eilanden de aankoop én huur door buitenlanders die er niet wonen tijdelijk mogen beperken.
Meer macht voor gemeenten
Het voorstel bevat nog een tweede wetswijziging. Deze betreft gemeenten die de koop of huur van woningen mogen verbieden aan mensen van buiten de EU die nog geen twee jaar in de gemeente wonen. Daaronder vallen bijvoorbeeld de Britten, de grootste groep toeristen op de eilanden.
Ook zouden gemeenten een toeristenbelasting mogen heffen op overnachtingen van niet-ingezetenen en zouden ze vakantieverhuur in bepaalde wijken helemaal mogen verbieden.
Nog lang geen wet
Het is voorlopig alleen een voorstel. De eilandregering stuurde het naar Madrid als onderdeel van afspraken die Coalición Canaria met de PSOE maakte, in ruil voor steun aan een eerder woningdecreet over uitzettingen.
Omdat beide woningdecreten van de Spaanse regering in het parlement werden weggestemd, ligt die route inmiddels lastig. Het kabinet keurde daarna twee nieuwe teksten goed zonder de beperking voor niet-ingezetenen. Die gaan naar de Diputación Permanente, een commissie waarin Coalición Canaria geen zetel heeft. Clavijo doet daarom een beroep op premier Pedro Sánchez om het plan alsnog mee te nemen voor de vervroegde algemene verkiezingen.