Else Beekman
Met een nieuw pakket aan maatregelen is de Spaanse regering opnieuw voornemens in te grijpen in de huurmarkt. Het voornaamste doel is het beperken van de financiële druk op tienduizenden huishoudens. De al eerder toegepaste huurbevriezing keert terug: huren mogen tot eind 2027 jaarlijks met maximaal 2% stijgen. De beperking van de stijging tot 2% is niet nieuw, maar het kabinet wil de maatregel nu langer laten gelden en koppelt die aan extra bescherming voor huurders.
Het voorstel is inmidels als koninklijk besluit gepubliceerd, maar moet nog wel door het parlement worden goedgekeurd.
Maximum van 2% op huurverhogingen
De kern van de maatregel is dat verhuurders de huurprijs jaarlijks niet met meer dan 2% mogen verhogen en deze maatregel blijft staan tot en met 31 december 2027. Als uitzonderlijke maatregel tegen de hoge inflatie gold al een huurbevriezing met een maximum verhoging van 2% in 2023 en van 3% in 2024. Daarna zou een nieuw indexsysteem worden ingevoerd.
Met dit nieuwe besluit kiest de regering er nu voor om opnieuw een vaste bovengrens van 2% te hanteren en die bovendien langer vast te leggen. Dat geldt ook voor contracten waarin een andere index is afgesproken.
Voor grote verhuurders is deze grens verplicht. Kleine verhuurders mogen in theorie nog onderhandelen, maar als er geen akkoord komt, geldt automatisch dezelfde limiet van 2%.
Volgens vicepremier María Jesús Montero is de maatregel nodig “om gezinnen zekerheid te bieden in een periode van economische onzekerheid”. Ook Yolanda Díaz benadrukte dat veel huishoudens inmiddels een te groot deel van hun inkomen aan huur besteden.
Automatische verlenging van contracten
Naast de huurbeperking bevat het plan nog een belangrijke pijler: contracten die tussen 2026 en 2027 aflopen, kunnen automatisch met maximaal twee jaar worden verlengd. Concreet betekent dit dat huurders een verlenging kunnen aanvragen en dat verhuurders daar in principe mee moeten instemmen. Tijdens die extra periode blijven de bestaande voorwaarden van het contract gelden, zodat huurders niet meteen met nieuwe prijsafspraken of strengere voorwaarden worden geconfronteerd.
Er zijn uitzonderingen. Een eigenaar mag de woning terugvragen voor eigen gebruik of voor directe familie, mits dat juridisch onderbouwd is.
Reactie op economische onzekerheid
De regering koppelt de maatregel aan de huidige internationale situatie. Door geopolitieke spanningen en stijgende energiekosten vreest men een nieuwe inflatiegolf.
Volgens het kabinet is ingrijpen nodig om te voorkomen dat woonlasten verder oplopen, huishoudens financieel in de knel komen en de sociale ongelijkheid verder toeneemt.
De maatregel maakt deel uit van een breder “sociaal schild” dat eerder ook tijdens crisismomenten werd ingezet.
Politieke twijfel blijft
Hoewel het besluit al is gepubliceerd, moet het Spaanse parlement het nog binnen 30 dagen goedkeuren. Of het groen licht krijgt, is nog de vraag: verschillende partijen hebben al laten weten kritisch te zijn. Binnen de regering zelf waren er ook verschillen van inzicht. Vooral de mate van regulering leidde tot debat tussen coalitiepartners.
De discussie draait vooral om de vraag hoe ver de overheid mag ingrijpen in de huurmarkt, wat dat betekent voor verhuurders en of zulke beperkingen op termijn gevolgen hebben voor het aanbod van huurwoningen.
Verschillen per regio
De impact van deze maatregel zal niet overal gelijk zijn. In regio’s waar al sprake is van “gespannen woningmarkten”, zoals Madrid en Catalonië, bestaan al extra regels.
In andere delen van Spanje zijn die beperkingen er nauwelijks. Daar kan deze nieuwe landelijke maatregel dus een groter effect hebben.
Toch zou dit besluit voor veel huurders meer rust brengen. Vooral in steden waar huren snel stijgen, kan het behouden van een bestaande woning duizenden euro’s per jaar schelen. Tegelijk vormt het geen structurele oplossing in een markt waar het chronische tekort aan betaalbare huurwoningen nog altijds niet is opgelost.