Elize van Loon
Onderzoekers hebben voor het eerst duidelijk vastgelegd hoe invasieve hoefijzerslangen kleine eilandjes rond Ibiza zwemmend bereiken. Op beelden is te zien hoe deze invasieve slang het eilandje Santa Eulària nadert, dat ruim 400 meter uit de kust ligt. Daarmee is voor wetenschappers bevestigd wat bewoners en vissers al jaren melden: de dieren steken actief stukken zee over. Dat is slecht nieuws voor de Pitiyusenhagedis, een soort die alleen voorkomt op Ibiza, Formentera en tientallen kleine eilandjes eromheen.
De Pitiyusenhagedis is een belangrijk onderdeel van het lokale ecosysteem. De dieren eten insecten, verspreiden zaden en helpen bij de bestuiving van planten. Maar op verschillende eilandjes zijn ze al volledig verdwenen. Waar dat vroeger bijna tien jaar duurde, gaat het nu veel sneller. Op sommige plekken zijn de hagedissen al binnen twee tot drie jaar verdwenen nadat de slangen zijn aangekomen. Volgens onderzoekers zijn daardoor unieke kleurvarianten en genetische lijnen voorgoed verloren gegaan.
Waarom de slangen gaan zwemmen
De hoefijzerslang komt van nature voor in Spanje en Noord‑Afrika. In die gebieden heeft de soort natuurlijke vijanden en voldoende voedsel. Op Ibiza is dat anders. De slangen vinden er veel hagedissen en hebben geen roofdieren die hun aantal beperken. Daardoor groeit de populatie snel. Zodra het voedsel in een gebied schaarser wordt, trekken de dieren verder. Sommige slangen bereiken dan de kust en wagen de sprong naar zee om nieuwe eilandjes te bereiken. Onderzoekers benadrukken dat dit geen eenmalig incident is, maar een proces dat zich herhaalt.
Hagedissen tijdelijk naar Barcelona
Omdat het bijna onmogelijk is om de hagedissen op de eilandjes te beschermen zodra slangen er zijn, worden dieren met spoed gevangen en naar de dierentuin van Barcelona gebracht. Daar worden ze veilig gehouden totdat er een plan is om de soort op langere termijn te redden. Het gaat om hagedissen van Ibiza, Formentera en meerdere kleine eilandjes.
Geen gevaar voor mensen
De invasieve slang is niet giftig en vormt geen gevaar voor mensen. Toch verschenen in buitenlandse media alarmerende berichten, vooral in tabloids. Onderzoekers waarschuwen dat dit tot onnodige onrust leidt. De echte schade speelt zich af in de natuur, waar een uniek dier langzaam verdwijnt.