Else Beekman
Sinds de zomer moeten passagiers die tussen Spanje en Italië vliegen rekening houden met paspoortcontroles. Daar lijkt nu een einde aan te komen. Pedro Sánchez en Giorgia Meloni hebben in Brussel afgesproken de grenscontroles tussen beide landen samen af te schaffen. Dat zou over zeven dagen gebeuren, wanneer ook de Spaanse tegenmaatregelen stoppen.
Dat meldt El País op basis van bronnen binnen de Spaanse en Italiaanse delegaties.
Een gesprek in de marge van de top
Sánchez en Meloni spraken elkaar donderdag in Brussel waar de Europese regeringsleiders bijeen kwamen voor een top waar migratie hoog op de agenda stond. Juist over dat onderwerp liggen Madrid en Rome al weken met elkaar overhoop.
De ministers van Binnenlandse Zaken van beide landen gaan deze week aan de slag om de controles te schrappen, aldus de Spaanse delegatie. Italië houdt wel een slag om de arm. Rome wil samen met Spanje kijken naar “alternatieve vormen van samenwerking”. Het is nog niet duidelijk wat dat precies inhoudt.
Waarom de grenscontroles tussen Spanje en Italië?
De onenigheid tussen de landen begon eind juli. Op 30 juli staken minstens 72.000 mensen vanuit Marokko de grens over naar Ceuta, volgens Spaanse autoriteiten. De rechtse regering in Rome voerde op 1 augustus controles in om te voorkomen dat migranten vanuit Ceuta zouden doorreizen naar Italië.
Het antwoord van Madrid kwam snel. Spanje controleert sinds 8 augustus op zijn beurt passagiers die per vliegtuig of boot uit Italië komen. Daarna verlengden beide landen de maatregelen keer op keer, eind september nog met vijftien dagen. Normaal gesproken zijn er geen paspoortcontroles tussen de twee landen, omdat beide lid zijn van de Schengenzone.
Steun voor Spanje in de slotverklaring
Sánchez kon wel op steun rekenen in Brussel. De slotverklaring van de top noemt Ceuta en Melilla uitdrukkelijk als de enige landgrenzen van de EU op het Afrikaanse continent. De 27 lidstaten spreken er ook hun solidariteit met Spanje uit na de plotselinge massale toestroom van migranten op 30 en 31 juli. Ook de landen die Spanje aan het begin van de crisis hard bekritiseerden, stemden daarmee in.
Sánchez was er blij mee. Volgens hem erkent de EU de twee steden nu als grens van niet alleen Spanje, maar ook van Europa in Afrika. Er is nog veel te doen, zei hij. Maar politiek gezien noemde hij het een belangrijke stap.
Meloni blijft hameren op strenge grenzen
Dat betekent niet dat er een einde is gekomen aan de verschillende inzichten. Vrijdag schoof Meloni opnieuw aan bij het migratieontbijt dat voorafgaat aan Europese toppen. Daar komen zo’n twintig lidstaten die het migratiebeleid nog verder willen aanscherpen, samen. Diplomatieke bronnen spreken van een stevige bijeenkomst, waarin duidelijk werd dat Sánchez met zijn koers in de minderheid is.
Meloni benadrukte op sociale media dat de buitengrenzen van de EU scherp bewaakt moeten blijven. Toch zagen landen als Italië, Polen en Denemarken hun harde lijn over migratie toch minder terug in de officiële conclusies over migratie dan zij hadden gewild.
Ondertussen blijven de controles op vluchten en veerboten tussen Spanje en Italië gewoon van kracht tot de ministers de afspraak hebben uitgewerkt.