Meer dan 4.400 invasieve slangen gevangen op Ibiza en Formentera

De autoriteiten op de Balearen hebben in 2025 meer dan 4.400 invasieve slangen gevangen op Ibiza en Formentera. Dat is opnieuw een record.  Op Ibiza rukt vooral de hoefijzerslang snel op, terwijl op Formentera de witte slang stevig aanwezig blijft. De regionale regering scherpt de aanpak verder aan om de inheemse Pityusische hagedis te beschermen, die alleen op deze eilanden voorkomt.

Volgens de Balearische overheid werden op Ibiza vorig jaar 3.604 slangen gevangen met 1.930 vallen. Daarvan waren 3.528 exemplaren hoefijzerslangen. Dat is de hoogste score sinds het bestrijdingsprogramma begon. Het aantal en de snelle groei onderstrepen hoe snel deze soort zich over het eiland verspreidt.

Op Formentera werden met 505 vallen nog eens 893 slangen gevangen. Het ging daar vooral om witte slangen, die met name in het gebied van La Mola gevestigd blijven. Daarnaast zijn bij de haven van La Savina ook losse exemplaren van de hoefijzerslang aangetroffen. Dat wijst erop dat de druk vanuit Ibiza aanhoudt.

Waarom worden de slangen gevangen?

De slangen vormen een groot gevaar voor de Pityusische hagedis, een endemische soort van Ibiza, Formentera en omliggende eilandjes. Juist op eilanden kan de komst van roofdieren het natuurlijke evenwicht snel verstoren. De Balearische regering spreekt daarom van een groeiend ecologisch probleem dat om een langdurige en gecoördineerde aanpak vraagt.

De hoefijzerslang en de zogenoemde witte slang zijn voor mensen doorgaans niet gevaarlijk, maar voor de eilandnatuur vormen ze wel een serieus probleem. De hoefijzerslang is een grote, sterke jager die zich op Ibiza snel heeft uitgebreid. De witte slang, meestal de ladder- of trapslang genoemd, is vooral op Formentera aanwezig. Beide soorten horen daar van nature niet thuis en zijn vermoedelijk via het transport van bomen en planten op de eilanden beland.

Voor de Pityusische hagedis pakt dat slecht uit. Deze kleine hagedis komt alleen voor op Ibiza, Formentera en de omliggende eilandjes en is daarmee een uniek onderdeel van de lokale natuur. Ze helpt insectenpopulaties in balans te houden en speelt ook een rol bij de verspreiding van zaden. Juist omdat ze zich op deze eilanden ontwikkelde zonder slangen als natuurlijke vijanden, is ze extra kwetsbaar nu die predatoren zich er wel hebben gevestigd.

Aanpak wordt in 2026 uitgebreid

Een belangrijke verandering is dat de vallen voor het eerst ook in de winter actief zijn gebleven. Tot nu toe gebeurde de bestrijding vooral in het traditionele seizoen. Door jaarrond te werken willen de autoriteiten de populatie in kwetsbare gebieden beter onder controle krijgen en sneller ingrijpen waar nieuwe dieren opduiken.

Bovendien heeft de overheid aangekondigd meer personeel in te zetten, het aantal vallen verder uit te breiden en extra beschermingsmaatregelen te nemen voor de hagedis. Ook loopt samen met onder meer Zoo Barcelona een programma om genetisch waardevolle populaties van de Pityusische hagedis veilig te stellen.

Ook relevant voor Mallorca

Hoewel de hoogste aantallen nu in de Pityusen worden gemeld, speelt het probleem breder op de Balearen. Mallorca is de afgelopen jaren ook nadrukkelijker betrokken geraakt bij de strijd tegen invasieve slangen. Bewoners en vakantiegangers kunnen de slangen ook tegenkomen, omdat de aanwezigheid van deze soorten op steeds meer plekken in de eilandnatuur zichtbaar wordt. Ze zijn in de regel gelukkig niet gevaarlijk voor mensen en duiken vooral op in landelijke en halfnatuurlijke gebieden: tussen struiken, in droge stenen muurtjes, rond landbouwgrond en in bosachtig terrein. Ze zoeken graag beschutting en warmte, waardoor ze ook in tuinen kunnen verblijven, bijvoorbeeld onder houtstapels, bij composthopen of in dichte beplanting.