Else Beekman
Bij Urda, in de Spaanse provincie Toledo, is woensdagochtend een hogesnelheidstrein van Renfe achter op een stilstaande trein van Iryo gereden. Verschillende bronnen spreken al van dertig doden, maar hulpdiensten zijn nog bezig. De regering van Castilla-La Mancha heeft tien doden officieel bevestigt, maar gaat ervan uit dat het dodental nog kan oplopen. De Spaanse regering vermoedt een menselijke fout bij de verkeersleiding.
In verschillende bronnen worden verschillende aantallen slachtoffers genoemd. Bronnen bij de regionale civiele bescherming spreken volgens Cadena SER van minstens 46 doden, andere Spaanse media noemen 39 doden. Die hogere cijfers zijn officieel nog niet bevestigd. Er zijn ook tientallen gewonden. Details daarover zijn er ook nog niet.
In de twee treinen samen zaten ruim vijfhonderd mensen. De Iryo-trein had 146 passagiers en een baby aan boord, de AVE 397 passagiers, zo meldde de woordvoerder van de regionale regering, Esther Padilla, aan de Spaanse staatstelevisie. De hogesnelheidslijn tussen Madrid en Andalusië ligt volledig stil.
“Alsof er een bom ontplofte”
Sebastián Herrero (46) uit Sevilla zat in wagon 7 van de Iryo, vlak achter de kop van de trein. Hij reist vaak tussen Madrid en Sevilla en dacht niets bijzonders toen de trein om 8.39 uur stopte. Een kwartier later sloeg hij tegen de stoelen voor hem. “Het leek alsof er een bom ontplofte”, vertelde hij aan El Mundo. Uit de achterste wagons zag hij hulpverleners steeds meer lichamen halen. Hij begrijpt niet hoe het ongeluk op een volkomen recht stuk spoor heeft kunnen gebeuren.
Zo ging het mis op het spoor
Beide treinen reden van Madrid naar Sevilla. De AVE was om 8.00 uur vertrokken uit Madrid. Onderweg viel het belangrijkste, normaal gesproken automatisch werkende, seinsysteem op dit traject uit. Als dat wegvalt, stoppen de treinen en gaat de verkeersleiding over op handbediening.
Zo kwamen ongeveer acht treinen in het gebied stil te staan, tot ze weer opdracht kregen om te gaan rijden. De Iryo kon echter niet vertrekken en bleef staan op het spoor. Vervolgens zou een medewerker van het controlecentrum van spoorbeheerder Adif in station Atocha de AVE per vergissing toch toestemming hebben gegeven om door te rijden. Dat hebben bronnen binnen de Spaanse regering tegen El País gezegd.
De AVE reed om 8.54 bij kilometerpaal 118, tussen Mora en Orgaz en Urda, achter op de Iryo. Twee wagons van de Iryo ontspoorden en vielen van een talud. Het is nog niet bekend met welke snelheid de AVE reed. De regeringsbronnen benadrukken dat het om de eerste analyses van technici gaat en dat het onderzoek nog loopt.
“Heel vreemd”
Kort na het ongeluk noemde Rafael Escudero van de spoorbond Sindicato Ferroviario de botsing op Antena 3 “heel vreemd”. Want op die plek is geen station waar treinen stoppen. Bovendien wordt het verkeer doorlopend gevolgd en krijgt de trein zelf ook voortdurend informatie over de situatie op het spoor. Bij een obstakel zou een trein normaal gesproken vanzelf moeten stoppen.
Minister van Transport Óscar Puente zit sinds 9.40 uur in het controlecentrum van Adif in Atocha om daar zoveel mogelijk informatie over het ongeluk te verzamelen.
Hulpdiensten uit het hele land rukken uit
Castilla-La Mancha zette om 9.15 uur het regionale noodplan in werking. Brandweerkorpsen uit Toledo en Ciudad Real, de Guardia Civil, vrijwilligers van de civiele bescherming en medisch personeel gingen naar de plek van het ongeluk. Inmiddels is daar een veldhospitaal opgezet. Ook zijn drie medische helikopters ingezet.
Andere regio’s sturen ook hulp. Uit Madrid kwamen acht brandweerploegen en acht ambulancediensten. Andalusië stuurde mobiele intensive-care-eenheden en Castilla y León en Navarra hebben eveneens hulp aangeboden. Ook de militaire nooddienst UME wordt ingezet. Verder is een speciaal rampenteam van de Guardia Civil onderweg vanuit Madrid. Dat gaat forensisch onderzoek uitvoeren.
Het ongeluk gebeurde in het bosrijke gebied Montes de Toledo op zo’n acht kilometer van het drop Urda, waar alleen een kleine huisartsenpost aanwezig is. Hier wordt nu een sporthal ingericht om eventueel gewonden op te kunnen vangen.
Opvang voor familieleden
Renfe heeft het speciale telefoonnummer 900 10 10 20 voor betrokkenen en familieleden. In station Atocha in Madrid kunnen familieleden terecht voor informatie en psychologische hulp.
Station Sevilla-Santa Justa staat vol met honderden gestrande reizigers. Zij worden te woord gestaan door personeel van Iryo, maar voor verder reizen is nog geen oplossing.
Verkiezingscampagne stilgelegd
Spanje zit midden in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van 29 november. Het regeringspaleis heeft alle afspraken voor vandaag afgezegd. Premier Pedro Sánchez zei op X “geschokt” te zijn en betuigde zijn steun aan de slachtoffers en hun families. De PP heeft haar campagne in het hele land stilgelegd. Ook de PSOE en de linkse coalitie Frente Amplio zegden hun afspraken af. Vox gaat wel door met campagnebijeenkomsten in Santander en Valladolid. Het Congres heeft alle activiteiten van vandaag geschrapt.
Consternado ante el grave accidente de trenes en Toledo. Permanezco en constante contacto con el ministro de Transportes, @oscar_puente_, y con el presidente de Castilla-La Mancha, @garciapage.
Los servicios de emergencia están trabajando sobre el terreno para atender a las personas afectadas y garantizar su seguridad, en coordinación con todas las administraciones implicadas.
Mi cariño, solidaridad y apoyo a todas las víctimas y sus familias.
— Pedro Sánchez (@sanchezcastejon) October 28, 2026
Boeren die vanmiddag met tractoren in Madrid wilden demonstreren tegen stijgende productiekosten, hebben hun actie afgeblazen. Ze houden in plaats daarvan een minuut stilte. De regionale president van Castilla-La Mancha, Emiliano García-Page, is op weg naar de plek van het ongeluk.
Negen maanden na Adamuz
Velen zullen direct denken aan de treinramp bij Adamuz, nog geen jaar geleden. Daar ontspoorden op 18 januari van dit jaar twee hogesnelheidstreinen, waarbij 46 mensen omkwamen. Het was het zwaarste treinongeluk in Spanje sinds 2013. Toen ontspoorde een Alvia-trein bij Santiago de Compostela door te hoge snelheid en vielen 80 doden. Bronnen binnen de regering waarschuwen dat het ongeluk bij Urda “erger kan zijn dan Adamuz”.
Geen treinverkeer tussen Madrid, Ciudad Real en Andalusië
Al het treinverkeer tussen Madrid, Ciudad Real en Andalusië ligt stil. Alle treinen op die lijn staan in de stations. Renfe biedt reizigers de mogelijkheid om hun kaartje om te boeken of te annuleren. Wanneer de treinen weer gaan rijden, is nog niet bekend. Wie de komende dagen met de trein van of naar Andalusië reist, kan het best de site van de eigen vervoerder in de gaten houden.