Else Beekman
Hij kreeg gedeeltelijk gelijk: de te betalen rente lag juist boven 6 procent. Een eerdere lening kon nog worden geplaatst voor 5.74%.
Rating bureau Fitch haalde tegelijk liefst 3 stappen weg van de kredietwaardigheid van het land voor investeerders. Van klasse “A” landde Spanje nu op “BBB”, een stap lager dan Portugal, maar nog altijd gelijk aan Rusland.
Wie dit en al het andere nieuws over Spanje leest, kan er waarschijnlijk geen touw meer aan vast knopen. Inderdaad lijkt het nodig om de Euro-crisis per uur te volgen.
Praat-cultuur
Zeker waar het Spanje betreft, dat door zijn gewichtig aandoende praat-cultuur in deze dagen opvallend aandacht trekt. Wanneer men politieke uitspraken achteraf met de ontstane realiteit vergelijkt, blijken vaak de kwesties van competentie en geloofwaardigheid op de voorgrond te treden.
In dit geval ook. Spanje moest 2 miljard aan staatschuld onderbrengen. Het kreeg relatief gemakkelijk liefst 2.07 miljard, waarvan maar 611 miljoen voor een 10-jaars lening tegen 6.044% kon worden losgekregen. Veel beter, dan iedereen had verwacht. Iets hoger dan de 5.743% voor eenzelfde, eerdere lening.
Tegenvallers
Toch denken velen dat de regering van Mariano Rajoy (PP) een relatief handig beleid voert, om het op de vierde plaats in de Europese economie staande land te hervormen.
De verwachting dat Rajoy dit sneller dan snel zou kunnen realiseren, is natuurlijk onwijs. Het gaat om een proces dat enkele jaren vergt. De tegenvaller is de Euro-crisis, die steeds meer landen binnen de euro-zone in zijn greep krijgt, dus ook betaalmeester Duitsland.
Een volgende tegenvaller is de voortschrijdende inkrimping van de wereldhandel. De grote tegenvaller is bovendien de ineenstorting van de Verenigde Staten, die kunstig verborgen blijkt achter biljoenen versgedrukte dollars die geen economische tegenwaarde of dekking hebben.
Mooie beloften
Voor de hand ligt daarom, dat de Euro-crisis door deze ingewikkelde, internationale constellatie haar ware gezicht liet zien.
Waar economische activiteiten teruglopen, er ondanks belastingverhogingen geen meeropbrengsten voor de staat optreden, meer schulden de politieke zoetmakers voor kiezers moeten financieren, komt de gedachte op, dat de euro in werkelijkheid onderdeel is van een waarachtig Ponzi-systeem.
Een fraudulent systeem van financiering, waarbij de één zo ‘solidair’ is de toezeggingen aan de ander via een middelman te betalen.
Aanvankelijk gelooft de niet-ingewijde in de mooie beloften (bijvoorbeeld hoge rente, pensioen), maar uiteindelijk stort dit op los zand gebouwd kaartenhuis in, als de binnenkomende gelden gaan teruglopen en niet langer meer aan politieke toezeggingen kan worden voldaan. In die fase verkeert Europa momenteel.
Politieke nervositeit
De West-Europese politiek heeft zich na de Tweede Wereldoorlog verstrikt in een uitsluitend op ‘groei’ gebaseerd Ponzi-achtig, politiek sociaal-economisch systeem. Geen wonder dat men allerwege hoort spreken over ‘groei’.
Maar die komt er nooit zolang regeringen blijven geloven, dat zij door belastingverhogingen en inkomensverlaging met bijhorende bangmakerijen de touwtjes nog net op tijd aan elkaar kunnen knopen om hun mooie beloften te verbergen.
Nu de Euro zo duidelijk op springen staat, neemt de politieke nervositeit toe. Dat komt tot uitdrukking in de lawine van woorden, plannen en veelheid van ‘oplossingen’, die de afgelopen 4 jaren werden geproduceerd en die geen van allen in aantoonbare resultaten konden worden omgezet.
De politieke elite werd hiervoor op zijn nummer gezet door de verschijning van politieke randgroeperingen die bij verkiezingen onverwacht aan gewicht wonnen, zoals de Duitse ‘Piraten’ groepering die er een Internet-democratie op na lijkt te houden. Uiterst rechts en links varen er eveneens wel bij.
Prijs van hervorming
Overigens blijkt, dat Mariano Rajoy met zijn team een buitengewoon slim beleid voert! Niet onmiddellijk leuk voor de vele werklozen, niet leuk voor corrupte dorpspolitici, ook niet aardig voor Spaanse banken, maar welzeker broodnodig en werkzaam.
Dat daarbij hier en daar wat extra’s in de wijd openstaande zak van een zich onderbeloond voelende meeloper verdwijnt, mag gerust de prijs zijn die Rajoy moet betalen om de hervorming van Spanje door te zetten.
Een niet onzakelijk gedrag, dat in de internationale handel gemeengoed is “to expedite procedures” (om zaken snel op gang te brengen). Zaken kennen geen moraal, zegt een uitdrukking.
Doorgaans ziet men niet in er zelf aan mee te doen. Het bestaan van Ponzi-pensioenen, waarin wij zo hardnekkig geloven, is daarvan een ander voorbeeld. De één betaalt immers premies aan de staat voor de pensioenen van anderen.
Duitsland een uitloopmodel
Rajoy wil dat Europa bijdraagt aan de oplossing van zijn bankencrisis. Een schot in de roos, maar door Duitse tegenwerking nog altijd niet te realiseren.
Betaalmeester Duitsland en euro-domina Angela M. houden hun been stijf, omdat alleen dat land van de euro kon profiteren en zij dit wensen voort te zetten ten koste van anderen. Voorzichtigheid is daarom geboden.
We kijken hier welzeker naar een uitloopmodel. De Duitse sociale-markt-economie past niet meer bij deze tijd, behoort tot de Duitse folklore en is niet overdraagbaar op andere Europese cultuurkringen, omdat zij zich baseert op verouderde denkbeelden die alleen passen bij het eeuwenoude geloof van Duitsers in het heil der staat.
Dit is niet zo maar een slogan! Dat Duitsland zich veelal niet houdt aan internationale afspraken, het geen onafhankelijke rechterlijke macht bezit, waardoor de rechtspleging er eerder op een loterij lijkt, hun scheiding van kerk en staat zich tot de bijhorende gebouwen beperkt, het geen enkel anti-corruptieverdrag heeft ondertekend, mensenrechten niet anders dan met de mond worden erkend, zelfs geen vrijhandel bedreven wordt, schetst een nogal ander beeld van dit geografisch zo fraaie land.
Het is zodoende geen voorbeeld voor anderen. Dat Duitsers blijven geloven, dat wat voor hen goed is bijgevolg ook goed moet zijn voor anderen, is een teken aan de wand. Dat Duitse banken hevig betrokken zijn bij de schulden, die door andere landen werden gemaakt, is feitelijk hún probleem. Mariano Rajoy liet zich erdoor niet misleiden!
De Spaanse staat is gezond
De Spaanse regering wil nu, dat de Europese Centrale Bank via zijn noodfondsen EFSF en het komende ESM de landelijke grootbanken direct met verse middelen rekapitaliseert, zonder tussenkomst van de Spaanse staat.
De staat is nog altijd gezond en tot veler verrassing zelfs gezonder dan die van Duitsland! Die goede gezondheid onder Duitse druk te koppelen aan verkouden banken, zou het infectiegevaar alleen maar vergroten.
Door fondsen ter beschikking te stellen aan de Spaanse Centrale Bank, die daarmee de onder haar vallende landelijke banken kan helpen, ziet Rajoy in principe kans de staat en de belastingbetaler buiten schot te houden.
Precies wat nodig is, om de economie weer op gang te brengen. Tegelijk zou daarmee aan de gevoerde oppositie door de PSOE en de kritiek van hun voorman Alfredo Pérez Rubalcaba tegemoet kunnen worden gekomen.
Salami-taktiek
De rekapitalisering van banken is nodig, omdat het volume van uitstaande, niet-invorderbare schulden te groot is. Banken zouden hun klanten niet meer kunnen uitbetalen, als die opeens al hun geld van bankrekeningen gingen weghalen.
Volgens oude leerboeken is 10% van het ontvangen geldvolume daartoe voor een bank voldoende. Dat is nu misschien minder dan 4%. Niemand weet dit precies, vandaar de lawine van tegenstrijdige of elkaar zelfs overstijgende cijfers die in de media verschijnen.
Dat veroorzaakt onrust, vooral op de geldmarkten. Oplopende rentes voor staatsleningen zijn het gevolg. Overigens is dit geen typisch Spaans fenomeen, maar een globaal verschijnsel dat door de USA jarenlang werd gecultiveerd.
Zelfs het op enorme schaal uit de blauwe lucht gegrepen federale geld dat in de economie werd gepompt (de zgn. ‘quantitative easing’) veranderde aan de immense schuldenpositie van de USA nog altijd niets.
Spanje zou volgens het IMF zeker 40 miljard nodig hebben om de boekhouding van banken weer op te fleuren. Sommigen beweren dat dit een salami-taktiek is om uiteindelijk bij 80 miljard te eindigen.
Als beide bedragen overeenkomen met de fameuze 10% uit de leerboeken, kan iedereen berekenen welke omvang de Spaanse ‘bad debts’ positie (door niet-invorderbare leningen) heeft…
Vlam in de pan
Voor de geloofwaardigheid van politici is het niet goed, dat zichtbaar is geworden dat het politiek-economische euro-model een Ponzi-achtig financierings-systeem blijkt te herbergen.
Nu er geen groei meer is, belastinginkomsten tegenvallen, sociale onrust door bezuinigingen, belastingverhogingen, inkomensverlaging, vergrijzing van de bevolking en stijgende werkloosheid alsmaar toeneemt en de Duitse ‘austerity’ oplossing duidelijk faalt, moet er aan de noodrem worden getrokken.
De Europese Commissie streeft daarom sinds enkele uren een Europese Banken Unie na, om “Griekse toestanden” tenminste voor Spanje te vermijden. Banken moeten daarin voor elkaar pal staan en elkaar van extra middelen voorzien als onderkapitalisatie dreigt. Gemakkelijk gezegd, maar moeilijk gedaan. Dat gaat jaren vergen. Nog afgezien van de vraag welke euro-banken eigenlijk solvabel zijn.
Van de baan schijnt een nieuwe laag op het bestaande Ponzi-schema, dat van de Euro-Bonds, waartegen Duitsland ook alweer fel gekant bleek. Terecht dit keer, omdat het de implosie van de euro hoogstens een handvol maanden had opgeschoven.
Europa is nog zeker niet uit de brand. Griekenland en haar verkiezingen op 17 juni doen er al bijna niet meer toe. Als de vlam in de pan zou slaan in Spanje, is het niet alleen uit met de euro, maar waarschijnlijk ook met de hele Europese droom van politieke en sociale eenheid. Die is in de hoofden van veel mensen reeds verder verwijderd van de realiteit, dan de politieke elite ooit voor mogelijk had kunnen houden.
Bron: Telegraph, Reuters, Guardian, Wikipedia (over Ponzi), Stern,